Ağızdan Ateş Ölçme

Ağızdan Ateş Ölçme

Ateş Nedir?

Ateş vücudun mikroplara, enfeksiyonlara, dışarıdan gelen yabancı maddelere karşı gösterdiği bir tepki sonucu ortaya çıkan vücut ısısının yükselmesi durumudur. Doğru yolla, düzgün bir şekilde takip edilmesi gerekir. Aksi durumda çeşitli hasar bırakılabilir. Özellikle bebeklerde ve çocuklarda bu durum daha hassas ve önemlidir.

Vücudun ısısını ölçmek, çeşitli etkenlere göre değişiklik gösterir. Örneğin ölçüm yapılan bölge, ölçüm yapılan alet, bulunulan ortamın sıcaklığı, ölçüm öncesi vücudun durumuna, çocuğun ya da yetişkinin yaşına bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Normalde vücut ısısının belirli bir düzeni vardır ve sabahları daha düşüktür. Gün boyunca giderek artar ve akşam ve gece en yüksek noktaya ulaşır. Bu ısı bebeklerde 38 derecenin üzerine çıktığında, çocuklarda ve yetişkinlerde 39 derecenin üzerine çıktığında ateş yükselmesi demektir.

Genel olarak vücudun ısısı termometrelerle ölçülür. Cam termometreler tercih edilebileceği gibi, elektronik, tek kullanımlık kristal termometreler, ya da kulak termometreleri tercih edilebilir. Günümüzde en yaygın olarak da dijital termometreler tercih edilmektedir. Dijital termometreler vücut sıcaklığını elektronik olarak 30 saniye veya daha kısa zamanda ölçer.

Ateş Ölçme Teknikleri

Bazı zaman özellikle çocuklarda ateş, elle vücuda dokunularak anlaşılması sağlansa da bir tanı koymak için asla güvenli değildir. Ateş dört yolla tespit edilebilir:

1)Ağızdan ölçüm

2)Koltuk altından ölçüm

3)Rektal ölçüm

4)Kulaktan ölçüm

Ateş farklı aletlerle, farklı vücudun bölgelerinden ölçülebileceği için sonuçları da farklılık gösterecektir. Koltuk altından termometre ile yapılan ölçümlerde, 37.70 C’in üzerinde çıkan sonuçlar ateş olarak kabul edilir. Eğer ölçüm ağız içinden ya da rektal yolla yapılıyorsa sınır değerinin 0.5 ile 0.10 daha yüksek çıkması muhtemeldir.

1. Ağızdan Ateş Ölçme

ağızdan ateş ölçme

Ağızdan ateş ölçme diğer bir adıyla oral yolla yapılan ölçüm de ısı dil altına yerleştirilen bir termometreyle yapılır. Ayrıca termometrenin soğuk ve sabunlu suyla temizlenip durulanması temizlik açısından son derece önemlidir. Eğer civalı termometre kullanılıyorsa, derece sallanarak, kırmızı çizginin 36.5 dereceye düşmesi gerekir. Termometrenin civalı kısmının dilin altına tam gelecek şekilde yerleştirilmesidir. Burada riskli olan eğer cam termometre kullanılıyorsa kesinlikle ağızda kırılmamasına dikkat etmek gereklidir. Dişler sıkılıp termometre ısırılmamalıdır. Yerleşme işlemi bittikten sonra 3 ile 4 dakika arası beklenir. Dudakların kapalı olması gerekir. Bu sebeple küçük bebekler de tam ölçümün oral yolla yapılması zor olabilir. Genellikle beş yaş ve üzeri yaşlarda, cilt hastalıklarında, deri enfeksiyonlarında, rektum ameliyatlarında ve rektum kanamalarında tercih edilen bir yöntemdir. Tam tersi olarak şok ve komalarda, çocuklarda ağız  içi enfeksiyonlarında, ağız içi tüm yara ve operasyon sonralarında oral yolla ölçüm yapılmaz.

Ağızdan ateş ölçmede, yaklaşık yarım saat öncesinden soğuk ya da sıcak bir şeyler yemediğinden emin olmak gereklidir. Çünkü buna bağlı olarak sıcaklık net sonuç vermeyebilir. Eğer soğuk, sıcak bir şey yenmiş ise 10 dakika beklenip, sonrasında ölçüm yapılmalıdır.

Ağız içi bölgesi merkez vücut sıcaklığının direk göstergesi olan eksternal karotid arterin ana dalı tarafından kanlandığı ve ortam sıcaklığından fazla etkilenmediği için avantajlı bölgedir. Ağızdan ölçümde 35.5 ile 37.5 arası normal kabul edilir. 38.5 ile 40 derece arasında hafif ateş, 39 ile 40 derece arası yüksek ateş, 41 derecenin üzeri ise çok yüksek tehlikeli ateş olarak kabul edilir. Bu değişimler göz önüne alınarak ölçüm yapılmalı ve sonuç değerlendirilmelidir.

2. Koltuk Altından Ateş Ölçme

koltuk altından ateş ölçme

Diğer bir adı da aksiller ölçümdür. Koltuk altı ateş ölçme; prematüre, yeni doğan bebekler dahil olmak üzere tüm yaş gruplarında rahat ve güvenli bir şekilde uygulanabilir. Dijital termometre temiz bir suyla temizlendikten sonra ucu tam koltuk altına gelecek şekilde yerleştirilir. Eğer koltuk altı terliyse ateş ölçmeden önce kurulanması gerekir. Termometrenin kıpırdatılmadan en az 3, en fazla 5 dakika koltuk altında kalması gerekir. Dikkat edilmesi gereken termometrenin ucunun güvenli sonuç almak için kaymaması gerektiğidir. Bunun için termometre koyulduktan sonra hafif göğüs tarafından bastırılarak kol sıkıştırılabilinir. Eğer bu işlemi çocuklar için yapıyorsak çocuğumuzu yana bakacak şekilde kucağımıza oturtmak iyi bir pozisyon olacaktır. Koltuk altı ölçümlerde normal değerler 34.5 ile 37.3 arasında değişir. Bunun üzeri ateş kabul edilir.

3. Rektal Yolla Ateş Ölçme

bebeklerde-ates-nasil-dusurulur

Rektal ölçüm özellikle bebeklerde çok önerilen ve neredeyse en güvenilir sonuç veren bir yöntemdir. Derecenin ucunun öncelikle temizlenmesi gerekir. Bu noktada hijyen çok önemlidir. Bu yöntem ile ölçüm yapmak için eczanelerde tek kullanımlık, steril kılıflar satılmaktadır. Bunlar derecenin üzerine geçirilebilir. Ayrıca hassas bölge olduğu için, derecenin metalik olan renkli ucu vazelin benzeri bir kreme batırılarak kayganlaşması sağlanır. Bebek yüzüstü yatırılarak, dizleri yavaşça bükülerek tutulur. Çocuğun başının altına yastık destekleyici bir yastık konularak rahat etmesi sağlanabilir. Alternatif olarak kalçalarının  altına yastık ya da havlu  koyup yükseltilerek termometrenin daha rahat yerleşmesi sağlanabilir.

Bebekle anlayabileceği bir tonla konuşup, onu eğlendirip dikkati başka yöne çekilebilir. Böylece işlem daha çabuk ve acısız olur. Normalde 2 ile 2.5 cm kadar itilmesi gerekirken. yeni doğan bebeklerde 1 cm itilmesi yeterlidir. Fakat herhangi bir direnişle karşılaşılırsa devam etmemek gerekir. Derece işaret ve orta parmaklarınız arasında tutularak kayıp düşmesi engellenir. Diğer parmaklarla bebeğin kalçaları birbirine yaklaştırılır. Derece cam ise yaklaşık olarak iki dakika kadar bekletilir. Eğer dijital derece kullanılıyorsa bip sesi gelene kadar beklenir. Cam termometre kullanımında dikkat edilmesi gereken durum kırılmasıdır. Eğer kırılma durumu olursa dikkatlice tüm kırıkların temizlenmesi, ya da doktora haber verilmesi gereklidir. Tüm işlemleri tamamladıktan sonra bebeğin ateşini ölçmüş oluruz. Unutmamak gereklidir ki, rektal ateş ölçümü genelde diğer tüm yöntemlere nazaran, yaklaşık yarım derece daha fazla çıkabilir.

4. Kulaktan Ateş Ölçme

a3d34df6841ad40e51d145d4dec079df

Son yıllarda oldukça yaygın olan, uygulaması basit bir yöntemdir. Önemli olan kulak kanalının içine aleti doğru yerleştirmektir. Dijital ateş ölçer ile bir saniye gibi kısa bir sürede cevap alınır. Diğer bir avantajı ise çocuğun rahatsız olmadan işleminin yapılmasıdır. Ancak kulaktan ateş ölçmek her zaman doğru sonuç vermeyebilir. Çünkü kulak zarındaki kan akımına göre, eğer kulak zarını tam görmez ise ve iyi yerleştirilmemiş ise, çıkan sonuç yanlış olabilir. Tüm bunlar yapıldığı halde eğer çocuğun dış kulak yolunda buşon denilen kir varsa kulak zarını tam görmeyebilir ve sonuç gene tam çıkmaz. Bazen çocuğun kulağında enfeksiyondan dolayı kanlanma olabilir. O zaman da sonuç tam çıkmayabilir. Bu tehlikeli bir durum oluşturur. Örneğin çocuğun ateşi 40 derece iken onu 39 derece olarak gösterebilir. Ya da tam tersi kulaktaki kan miktarı arttığı için ateşi 40 derece olarak gösterebilir. Bu yüzden bebeklerde kulaktan ateş ölçüm önerilmez. Genel olarak kullanım kolaylığı açısından tercih edilir. Ama tatmin edilmeyen farklı tehlikeli bir durum var ise civalı termometreyle ikinci bir sefer kontrol edilmesinde fayda vardır.

Yukarıda bahsettiğimiz bu yöntemlerle ateş tespit edildiği takdirde şu durumlarda tıbbi müdahale almak gerekir:

  1. 3 aydan daha küçük bebeklerde rektal ölçümlerde ateş 38 derecenin üzerinde çıkarsa,
  2. 3 aydan büyük bebeklerde ateş ateş 38.9 derecenin ve daha yüksek çıkarsa,
  3. İki  yaşından küçük çocuklarda bir günden fazla ateş devam ederse, ya da iki yaşından büyük çocuklarda üç günden fazla ateş devam ederse,
  4. Yetişkinlerde ateş 39.4 dereceden daha yüksekse ya da ateş üç günden daha uzun süre devam ederse doktora başvurularak tıbbi müdahale alınması gereklidir.

Daha acil yardım almak gerektiren durumlar ise şunlardır:

Ateşle birlikte:

  1. Şiddetli olarak baş ağrısı var ise,
  2. Şiddetli boğazda ağrı ve öksürük var ise,
  3. Deride normal olmayan kızarıklık var ise,
  4. Parlak ışığa anormal göz hassasiyeti var ise,
  5. Devam eden kusma varsa,
  6. Aşırı halsizlik varsa,
  7. Nefes almada zorluk ve aşırı göğüs kafesinde ağrı varsa, hemen hiç bekletilmeden ister yetişkin, ister bebek olsun acil müdahale edilmelidir.
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ