Alerji Tedavisi

Alerji Tedavisi

Alerji, vücudun bağışıklık sisteminin, genellikle zararsız olan yabancı maddelere karşı göstermiş olduğu bir tepkidir. Bu yabancı maddelere ise alerjen adı verilmektedir. Alerjenler çok çeşitlidir ve gıda, polen ya da hayvan tüyü şeklinde olabilmektedirler. Bu gibi alerjenler, bağışıklık sisteminin tepki göstermesine neden olmaktadırlar.

Bağışıklık sisteminin görevi, vücudun sağlığını korumak, enfeksiyonlar ile ya da diğer zararlı patojenler ile mücadele etmektir. Vücut, karşılaştığı tehlikeden korkar ve bu tehlikeye saldırarak kendisini korumaya çalışır. Alerjene bağlı olarak vücudun tepkisi hapşırma ya da diğer belirtilerdir.

Bağışıklık sistemi normalde, çevresel koşullara alışkındır. Örneğin, vücut normalde hayvan tüyü gibi bir madde ile karşılaştığında, onun zararsız olduğunu anlar ve saldırıya geçmez. Fakat alerjisi olan kişilerde bu durum böyle gelişmez. Buna göre bu kişilerin vücudu, zararlı işgalciler ile zararsız olan maddeleri birbirine karıştırır.

Alerjiler çok yaygındır ve birkaç farklı şekilde tedavi yöntemi bulunmaktadır. Tedavi belirlenirken alerji belirti ve semptomları da dikkate alınmaktadır.

Oluşum Nedenleri ve Alerjen Türleri

Alerjiler, normalde zararsız yabancı maddelerin vücuda girmesi sonucu bağışıklık sisteminin bu istilacıya karşı verdiği yanıt olarak ortaya çıkmaktadır. Fakat, araştırmacılar bağışıklık sisteminin neden bu şekilde tepki verdiğini tam olarak açıklayabilmiş değil.

Alerjiler genetik bileşenlere sahip olabilirler yani anne-babadan çocuklara aktarılabilir. Ancak, sadece alerjik reaksiyonlara karşı genel duyarlılık genetiktir. Belirli alerjiler nesilden nesile geçmemektedir. Yani, annede kabuklu deniz ürünlerine karşı bir alerji durumunun olması, bu alerjinin çocukta da mutlaka olacağı anlamına gelmez.

Amerikan Alerji, Astım ve İmmünoloji Enstitüsü’ne göre, en yaygın olarak gözlenen alerjen türleri aşağıdaki gibidir;

  1. Havyansal kaynaklı alerjenler: Hayvan tüyleri, toz akarı ve hamamböcekleri.
  2. İlaç kaynaklı alerjenler: Penisilin ve sülfa ilaçlar.
  3. Gıda kaynaklı alerjenler: En yaygın gıda alerjenleri, buğday, süt, kabuklu deniz ürünleri ve yumurtadır.
  4. Böcek ısırması kaynaklı alerjenler: Arılar, eşekarısı ve sivrisinekler.
  5. Küf kaynaklı alerjenler: Küflerden uçuşan sporlar.
  6. Bitki kaynaklı alerjenler: Çimlerden, otlardan ve ağaçlardan gelen polenler. Ayrıca, zehirli sarmaşık ya da meşe ağacı gibi bitkilerin reçineleri.
  7. Diğer alerjenler: Bakır gibi bazı metaller ve lateks (kauçuk ham maddesi).

Ayrıca saman nezlesi gibi mevsimsel alerjiler, yaygın olarak görülen diğer alerjilerdendir. Bu gibi alerjenler bitkiler tarafından polenlerin uçuşması nedeniyle oluşmaktadır ve belirtileri şu şekildedir;

  • Gözlerde kaşınma,
  • Gözlerde sulanma,
  • Burun akıntısı,
  • Öksürük.

Doktora Gidilmesi Gereken Durumlar

Alerji belirtileri birçok sayıda komplikasyona sebep olabilmektedir. Gıda alerjileri şişmeyi tetikler, kurdeşen ve kaşıntılara sebep olur, bulantı, yorgunluk ve daha fazlasına neden olmaktadır. Gıda alerjilerinin etkisi kısa süre içinde kendini gösterebilmektedir. Bundan dolayı yemek yedikten sonra ciddi reaksiyonlar yaşanıyorsa, derhal bir doktora gitmek en doğrusu olacaktır. Doktorlar, bu alerjik reaksiyonun tam nedenini bulabilmek için bir uzmana yönlendirmektedirler.

Saman nezlesi belirtileri, soğuk algınlığına benzemektedir. Saman nezlesinin belirtileri; tıkanıklık, burun akıntısı ve gözlerde şişkinlik şeklindedir. Çoğu zaman bu belirtileri evde, ilaç kullanmaksızın kontrol altına alabilmek mümkündür. Fakat eğer belirtiler kontrol altına alınmayacak şekilde gerçekleşir ise, derhal bir doktora görünmek gerekecektir.

Anafilaksi (aşırı duyarlılık): Şiddetli alerji, anafilaksi yaşanmasına sebep olabilmektedir. Bu durum hayati tehlike oluşturan acil bir durumdur ve nefes almada güçlük, baş dönmesi ve bilinç kaybı gibi sorunlar yaşanmasına sebep olabilmektedir. Eğer siz de, bir alerjen ile temas ettikten kısa bir zaman sonra, bu belirtileri yaşarsanız, acilen tıbbi yardım almanız gerekmektedir.

Doktor, belirtilerin nedeninin yanı sıra duyarlılık ve tam gelişmiş bir alerji arasındaki farkı belirlemeye yardımcı olmaktadır. Ayrıca doktor, alerji semptomlarının nasıl kontrol altına alınacağı ile ilgili bilgiler de vermektedir.

Tanı ve Testler

Alerji tanısı için birkaç farklı yöntem kullanılmaktadır. Buna göre doktor ilk önce, şikayet ve belirtileri sorar ve fiziksel muayene uygular. Daha sonra, son zamanlarda yediği bir gıdadan ya da temas ettiği bir maddeden dolayı herhangi bir olağandışı durum yaşanıp yaşanmadığını soracaktır. Örneğin; hastanın ellerinde kaşıntı varsa, doktor son zamanlarda lateks (kauçuk) eldiven kullanılıp kullanılmadığını soracaktır.

Gıda alerjileri ise genellikle eleme süreci boyunca teşhis edilmektedir. Bunun anlamı, yaşanan belirtiler doğrultusunda, beslenme alışkanlıklarından bazı besinleri çıkarmaktır. Daha sonra, bu gıdalar diyete yavaş yavaş yeniden eklenir ve hastada gözlenen değişimler ve belirtiler günlük olarak kaydedilir.

Diğer yandan doktor, alerjiyi saptayabilmek için hastayı bir alerji uzmanına yönlendirebilir. Yaygın olarak yapılan alerji testi ise cilt testidir. Bu test sırasında, hastanın cildine, alerjen içeren küçük bir iğne ile çizikler veya çatlaklar uygulanır. Bu şekilde cildin tepkisi not alınır. Eğer, özel bir maddeye karşı alerji durumu söz konusu ise, ciltte kızarma ve iltihaplanma gerçekleşir.

Ayrıca, Mayo Clinic doktorlarına göre, doktor ya da alerji uzmanı, bir dizi kan testi olan radioallergosorbent testi (RAST) isteyebilir. Bu kan testinin amacı, alerjiye neden olan antikorları ya da alerjenlere tepki gösteren hücrelerin varlığını tespit etmektir.

Alerji Tedavisi Nasıl Yapılır?

En iyi alerji tedavisi, alerjik reaksiyonlar yaşanmasına sebep olan madde her ne ise, ondan uzak durmak olacaktır. Ama eğer bu mümkün değilse uygulanabilir tedavi seçenekleri bulunmaktadır. Alerji tedavisinde kullanılan ilaç ve yöntemler aşağıdaki gibidir;

1.İlaç Tedavisi

490486112_XS

Saman nezlesi ya da mevsimsel alerjisi olan insanların ömürleri boyunca dış ortamdan soyutlanmış bir şekilde yaşamaları mümkün değildir. Bundan dolayı bu gibi alerji hastalarının alerji belirti ve şikayetleri, antihistamin ilaçlar yardımıyla kontrol altına alınmaktadır. Antihistamin ilaçlar, alerjinin şiddetine bağlı olarak reçetesiz ya da reçeteli şekilde bulunmaktadır. Bu alerji ilaçları aşağıdaki gibidir;

  • Antihistamin ilaçlar,
  • Kortikosteroid ilaçlar,
  • Kromolin sodyum ilaçlar,
  • Dekonjestan ilaçlar,
  • Lökotrien modifiye ilaçlar.

2.İmmüno Terapi Tedavisi

skin-prick-allergy-test1

Birçok insan alerji tedavisinde immüno terapiyi tercih etmektedir. Alerjenlerden saflaştırılmış özler içeren birden fazla enjektör, birkaç yıl içinde hastaya uygulanmaktadır. Bu tedavi yöntemi, hastanın vücudunun alerjik reaksiyon üreten maddeye alışmasına yardımcı olmaktadır. Başarılı bir immüno terapi tedavisi, tekrarlayan alerji belirti ve semptomlarını önleyecektir.

3.Acil Epinefrin Tedavisi

48884

Şiddetlive hayati tehlike oluşturacak şekilde alerji reaksiyonu yaşayan kişiler için acil olarak, yaygın olarak kullanılan ve EpiPen adı verilen, epinefrin iğne tedavisi uygulanmaktadır. EpiPen iğnesi, yaygın olarak kullanılan bir markadır fakat diğer yaygın olarak kullanılan epinefrin iğne markası ise, Tinject’dir. Bu iğne, tıbbi yardım ulaşıncaya kadar, alerji reaksiyonunu engellemek için kullanılmaktadır.

Öte yandan, piyasada alerji tedavisi için çok sayıda doğal çareler ve takviyeler bulunmaktadır. Fakat bu gibi yöntemleri denemeden önce mutlaka ama mutlaka doktora danışmak gerekmektedir. Çünkü bazı doğal tedavi yöntemleri diğer alerjenleri içerebilmekte ve daha kötü sonuçların yaşanmasına sebep olabilmektedir.

Alınacak Önlemler

Alerjileri önlemenin bir yolu yoktur. Fakat, alerji semptom ve belirtilerinin yaşanmasını önlemenin çeşitli yöntemleri bulunmaktadır. Örneğin alerji semptomlarını önlemenin en etkili yolu, alerjik reaksiyonları tetikleyen durumlardan uzak durmak olacaktır.

Gıda alerjisine neden olan besin maddelerinden kaçınmak da etkili bir yöntemdir. Beslenme düzeninden, alerjiye neden olduğu bilinen alerjen gıdaları çıkarmak, dışarıda yemek yemeden önce yenilecek yemeğin içeriği hakkında görevlilerden bilgi almak, hazır gıdaların içindeki maddeleri etiketinden iyice okumak gibi uygulamalar, gıda alerjisini önlemenin en basit yöntemlerinden bazılarıdır.

Mevsimsel alerjileri, temas alerjenlerin etkilerini ve diğer alerjileri önlemek için ise, bu gibi alerjen etmenleri barındıran yerlerden uzak durmak en pratik yöntem olacaktır.

Eğer tozlara karşı alerji durumu söz konusu ise; eve toz filtreleme sistemi kurmak, havalandırma kanallarını uygun şekilde temizlemek ve düzenli olarak evdeki tozları temizlemek, toz alerjisinin etkilerini önlemek için yapılacak pratik uygulamalardan bazılarıdır.

Tüm bunlara ek olarak, uygun şekilde alerji testlerini yaptırarak, alerji tetikleyici etkenleri belirlemek ve bu sonuca göre alerjenlerden uzak durmak da, alerji için alınacak önlemlerden biridir.

Risk Faktörleri

Birtakım özel koşullar ve durumlarda alerji riski yükselmektedir. Bu koşullar;

Aile alerji öyküsü: Aile bireylerinde astım ya da alerjik hastalık bulunan kişilerde alerji yaşanması riski daha fazladır. Özellikle, ailesinde, saman nezlesi, kurdeşen ya da egzama hastası bulunan kişilerin, genetiksel olarak alerjiye yatkınlıkları bulunmaktadır.

Çocuklar: Küçük çocuklar yetişkinlere göre çok daha fazla oranda alerjiye yatkındır. Bazen de çocukların alerjik sorunları büyüdüklerinde ortadan kalkabilmektedir.

Astım ya da alerji hastaları: Astım hastalarının alerji sorunu yaşama riskleri daha fazladır. Zaten alerjik bir hastalığa ya da astıma sahip olmak, alerji için direkt olarak risk oluşturmaktadır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ