Astıma Ne İyi Gelir?

Astıma Ne İyi Gelir?

Astım, hava kanallarının şişerek daralması sonucu ekstra mukus üretmesi nedeniyle oluşan bir solunum yolu hastalığıdır. Astım hastalığı, nefes darlığı ve hırıltı yaşanmasına neden olmasının yanı sıra, öksürmeyi tetikleyerek nefes alıp vermeyi güçleştirmektedir.

Bazı insanlar için küçük bir sıkıntı olan astım bazıları için ise günlük aktiviteleri engelleyen ve hayati tehlike oluşturabilen ataklara sebebiyet verebilen büyük bir sıkıntı haline gelmektedir.

Astımın çaresi yoktur, fakat semptomlarını kontrol altına mümkündür. Genellikle zamanla gelişen bir hastalık olan astım tedavisinde doktorla birlikte hareket etmek semptomların kontrol altına alınabilmesi için önemlidir.

Oluşum Nedenleri

Astımın neden ve nasıl oluştuğuna dair net bir bilgi bulunmamakla beraber, çevresel ve genetik faktörlerin bir kombinasyonuna bağlı olarak gelişebileceği düşünülmektedir. Astıma neden olan etkenler kişiden kişiye farklılık göstermektedir. Astıma neden olan ve tetikleyici faktörler şu şekildedir;

  • Polen, hayvan tüyü, küf, hamamböceği ve toz gibi havada uçuşan alerjenler
  • Soğuk algınlığı gibi solunum yolları enfeksiyonları
  • Fiziksel aktiviteler
  • Soğuk hava
  • Hava kirliliği ve sigara gibi tahriş edici maddeler
  • Beta bloker, asprin, ibuprofen (Advil, Motrin IB vb.) ve naproxen (Aleve) gibi bazı ilaçlar
  • Güçlü duygular ve ağır stres
  • Karides, kurutulmuş meyve, işlenmiş patates, bira ve şarap gibi bazı yiyecek ve içeceklere eklenen sülfitler ve koruyucu maddeler
  • Mide asitlerinin boğaz içine geri itilmesi şeklinde gelişen gastroözofageal reflü hastalığı (GERD).

Astım Belirtileri

Astım belirtileri kişiden kişiye değişmektedir. Bazen artan bazen de sakinleşen astım belirtileri her zaman aynı şekilde gelişmemektedir. Buna göre egzersiz gibi bazı aktiviteler yapıldığında astım semptomları şiddetlenebilmektedir. Bu doğrultuda astım belirtileri aşağıda belirtildiği gibidir;

  • Nefes darlığı
  • Göğüste sıkışma ya da ağrı
  • Nefes darlığı, öksürme ya da hırıltı nedeni ile yaşanan uyku problemleri
  • Soluk verilirken hırıltı ve ıslık sesi oluşması (bu belirti astımlı çocuklarda yaygın olarak gözlenmektedir)
  • Grip ya da soğuk algınlığı gibi solunum yolları virüs faaliyetleri yaşandığında kötüleşen öksürük ya da hırıltı atakları.

Bazı insanlarda ise birtakım koşullar altına astım belirti ve bulguları şiddetlenebilmektedir;

  • Egzersiz kökenli astım; özellikle de soğuk ve kuru havalarda yapıldığında
  • Mesleksel kökenli astım; toz, duman ya da gaz gibi mesleksel koşullar
  • Alerji kökenli astım; evcil hayvan tüyleri, hamam böceği ya da polen gibi özel alerjenler.

Tanı ve Testler

Bir hastaya astım tanısının konulabilmesi için birtakım muayene ve testlerden geçirilmesi gerekmektedir. Bu tanılama yöntemleri şu şekildedir;

  • Fiziksel muayene
  • Doktorun hastaya hastalık öyküsünü sorması
  • Spirometri (bronşiyal tüplerde daralma olup olmadığını kontrol eder ve ölçer)
  • Pik akım testi
  • Metakolin provokasyon (metakolin astım tetikleyicisinin solunması yoluyla uygulanmaktadır ve verilen reaksiyona göre tanı konulmaktadır)
  • Nitrik oksit testi
  • Göğüs röntgeni ve bilgisayarlı tomografi ile sinüslerin ve akciğerlerin görüntülenmesi
  • Alerji testleri (cilt ya da kan testleri)
  • Balgam eozinofil testi (beyaz kan hücreleri yani eozinofillerin mukus ve tükürük içindeki renk değişiminin pembe olmasıyla tanılama işlemi yapılmaktadır)
  • Soğuğa bağlı ve egzersiz kökenli astım tanısı için proaktif test.

Astım tanılama işlemlerinde baz alınan bir diğer uygulama ise sınıflamadır. Bu sınıflamada, doktorun hastadan aldığı ve semptomlarla ilgili olan yanıtlar doğrultusunda, hastanın durumu belirlenmektedir. Astım sınıflaması dört kategori içinde şu şekildedir;

Astım sınıfı                                      Belirti ve bulgular
Aralıklı hafif                                     Haftada iki gün ve bir ay içinde iki gece hafif belirtiler.
Sürekli hafif                                        Haftada iki günden fazla fakat tek bir gün içinde birden fazla  olmayan belirtiler.
Sürekli orta Günde bir defa ve haftada bir geceden fazla yaşanan belirtiler.
Sürekli şiddetli Çoğu günler, gün boyu ve geceleri de sıklıkla yaşanan belirtiler.

Risk Faktörleri

Astım riskini artıran faktörler ve astım risk grubunda yer alan kişiler şu şekildedir;

  • Anne-baba ya da kardeşlerde astım hastalığının olması
  • Atopik dermatit ya da alerjik rinit (saman nezlesi) gibi bazı alerjik durumlar
  • Aşırı kilolu kişiler
  • Sigara kullananlar
  • Pasif olarak sigara dumanına maruz kalan kişiler
  • Egzoz dumanı ya da diğer tür kirleticilere maruz kalınması
  • Kuaför, tekstil ve tarım işlerinde kullanılan kimyasallara maruz kalan kişiler.

Komplikasyonlar

Astımın yol açabileceği sağlık sorunları şu şekildedir;

  • Uyku, iş ya da eğlence aktivitelerini bölebilecek semptom ve şikayetler yaşanılması
  • Astımın şiddetlendiği dönemlerde iş ya da okulda gün boyu hasta olunması
  • Bronşiyal tüplerde kalıcı daralma (bu bronşiyal tüpler nasıl nefes alınacağını etkilemektedir)
  • Şiddetli astım atakları nedeni ile acillik olunması ve hastaneye yatırılmak
  • Şiddetli astımı stabilize etmek için kullanılan uzun dönem boyunca kullanılması sonucu gelişen yan etkileri.

Önleyici Tedbirler

Astım için alınacak bazı önleyici tedbirler şu şekildedir;

  • Her zaman düzenli olarak zatürre ve grip aşılarının yapılması
  • İlaçların saatini geçirmeden zamanında almak
  • Aniden gelişen tıkanıklık durumunda soluma ilacını kullanmak
  • Sigaradan uzak durmak
  • Düzenli olarak alerji testleri yaptırmak
  • Kızartılmış ürünleri çok fazla miktarda tüketmemek.

Tedavi ve İlaçlar

Astım tedavisinde kullanılan ilaçlar ve tedavi hedefleri aşağıda belirtildiği şekildedir; Uzun vadede kullanılan astım kontrol ilaçları genellikle günlük olarak alınır ve bu ilaçlar;

  • İnhale (solunan) kortikosteroidler
  • Lökotrien modifiyesi oral ilaçlar (endişe, saldırganlık, halüsinasyon, depresyon ve intihar düşüncesi gibi psikolojik durumlarla bağlantısı olduğundan, anormal bir etkisi görülmesi halinde derhal doktora gidilmelidir)
  • Uzun süreli etkili beta agonistleri (soluma yolu ile kullanılmaktadır)
  • Bazı solunan ilaçların birleşimi şeklinde alınan ilaçlar (flutikazon ve salmeterol karışımı gibi)
  • Teofilin (günlük alınan hap şeklindedir).

Hızlı etkili astım ilaçları (astım ataklarında kullanılmaktadır) ise şu şekildedir;

  • Kısa süreli etkili beta agonistleri (soluma yolu ile astım atakları esnasında kullanılmaktadır)
  • Ipratropium (Atrovent)
  • Oral ve damar içi alınan kortikosteroid ilaçlar.

Astım tedavisinde bir de alerji ilaçları kullanılmaktadır. Bunlar ise şu şekildedir;

  • Alerji iğneleri (immünoterapi)
  • Omalizumab iğneleri (xolair).

Astıma Ne İyi Gelir?

Astım semptomlarının hafiflemesine yardımcı olan bazı evsel ve doğal çareler aşağıda belirtildiği şekildedir;

1.Karanfil

cloves

5 ya da 6 adet karanfil, bir su bardağı su ile birlikte kaynatıldıktan sonra içerisine bir kaşık bal eklenmektedir. Bu karışım günde iki kere tüketildiğinde faydalı sonuçlar vermektedir.

2.Zencefil

ginger-shutterstock_127542449

Zencefilin insan vücudu ve sağlığı üzerinde birçok faydası bulunmaktadır. Astım tedavisinde de etkili olan zencefil suyu çıkartılarak, eşit miktarda nar suyu ve bal ile karıştırıldığında, olumlu sonuçlar vermektedir. Bu karışım günde 2 ile 3 defa tüketildiğinde etkili olmaktadır.

Ayrıca, bir çorba kaşığı zencefil suyu ile, bir çorba kaşığı bal ve iki çorba kaşığı kurutulmuş çemen otu tohumu karışımının, geceden suda bekletilmesi ve her sabah içilmesi de, akciğerlerin temizlenmesine yardımcı olmaktadır.

3.Hardal Yağı

470828266_XS

Bir miktar hardal yağına kafur eklenmesi sonucu oluşan karışım ile, göğüs bölümüne masaj uygulanması, astım semptomların hafifletilmesine yardımcı olabilmektedir. Bu karışımın ne çok soğuk ne de çok sıcak olmamasına özen gösterilmeli, ılıdıktan sonra uygulanmalıdır.

4.İncir

shutterstock_216081868

Astıma karşı etkili olan evsel çarelerden biri de incirdir. Buna göre, bir miktar kuru incir geceden suya yatırılmaktadır ve sabahları ise aç karnına tüketilmektedir. Ayrıca suyunun içilmesi de astımdan kaynaklanan problemleri yatıştırmaya yardımcı olacaktır.

5.Siyah Çay

Black-tea-composition-with-mint-leaf-on-wooden-palette

Siyah çayda da bulunan kafein astım sıkıntılarını gidermeye yardımcıdır. Kafein, hava kanallarını temizleyerek havanın daha rahat şekilde giriş ve çıkış yapmasını kolaylaştırmaktadır. Özellikle de kahve sevmeyen ama çayla arası iyi olan astım hastaları, günde 3 fincanı aşmamak kaydı ile siyah çay tükettikleri takdirde faydasını göreceklerdir.

6.Kahve

The-Best-Coffee-Beans

Kahvede bulunan kafein, düzenli olarak tüketildiğinde astım ataklarının kontrol edilmesine yardımcı olmaktadır. 19. yüzyılda anti-astım ilaçların ana maddesi olan kafein, kahvenin içeriğinde mevcuttur. Bundan dolayı, günde 3 fincanı aşmamak şartı ile içildiğinde faydalıdır. Ancak, kahve astımlı çocuklar için önerilmemektedir.

7.Okaliptüs Yağı

1449033253208_10300648_742831299070249_964247557111762908_n

Esansiyel okaliptüs yağı, gerçekten de astım tedavisine yardımcı olan ve kıyıda köşede bulunması gereken bir evsel çaredir. Bir fincan kaynamış su içine eklenen birkaç damla esansiyel okaliptüs yağı ve bu karışımdan çıkan buhar, burun ve hava kanallarının açılmasına yardımcı olmaktadır. Böylece havanın geçişi de kolaylaşmış olmaktadır.

8.Bal

honey

Astım için en iyi doğal çare baldır. Sıcak su içine eklenen bir çay kaşığı bal, günde en az 2-3 kere tüketildiğinde ya da bal aroması solunduğunda etkisini göstermektedir. Alternatif olarak ise, bir çay kaşığı bal ile yarım çay kaşığı tarçının karışımı da uyumadan önce tüketildiğinde faydasını göstermektedir.

9.Soğan

onions128

Anti-iltihap özellikleri bakımından etkili olan soğan, hava kanallarının temizlenmesine yardımcı olmaktadır. Bundan dolayı, salatalarda çiğ olarak ya da sebzelerle birlikte pişmiş olarak tüketilen soğan, astım semptomlarını hafifletmeye yardımcı olmaktadır.

10.Bazı Meyveler

spotlight-on-lemons

Çilek, yaban mersini, papaya, portakal ve limon gibi meyvelerin astım hastaları üzerindeki faydaları gözlenmiştir. C vitamini bakımından zengin olan limon ise, su ile birlikte günde bir defa tüketildiğinde hem astım hem de diğer hastalıklar için faydalı olacaktır.

11.Kırmızı Biber

chili-pepper-for-metabolism-760x428

Kırmızı biber gibi acı besinler hava yollarının açılmasına yardımcı olmaktadır. Uzmanlara göre biber, ağız, boğaz ve akciğerlerdeki sıvıların uyarılmasını sağlamaktadır. Bu sıvılarda yaşanan artış ise, astım krizlerinde oluşan mukusların seyreltilmesine yardımcı olmakta ve öksürüğü keserek, rahat nefes alınmasını sağlamaktadır. Acı biber yenildiğinde vücuttaki bir diğer etkisi de, anti-iltihap özellik göstermesi olacaktır.

12.Acı Su Kabağı

health-benefits-of-bitter-gourd-e1433218391293

Acı su kabağının suyu ile bal ve fesleğenden oluşan karışım, astım ataklarına karşı etkileyici bir kür oluşturmaktadır.

13.Diğer Çareler

-17977

Astım semptomlarının hafifletilmesine yardımcı olan diğer doğal ve bitkisel çareler ise; balık (somon ve ton balığı gibi), rezene tohumu, ılık süt, yoğurt, nane özü, portakal suyu ve maydanozdur.

NOT: Yukarıda bahsi geçen evsel çareleri uygulamadan önce mutlaka ama mutlaka doktorunuza danışınız.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ