Ateşli Havale Nedir?

Ateşli Havale Nedir?

Havale, 6 ay – 5 yaş arası çocuklarda görülen, merkezi sinir sistemi dışındaki bir nedenden kaynaklanan ateş sırasında ortaya çıkan nöbetlere denir. Bu yaş grubunda görülen epileptik nöbetlerin yaklaşık yarısını oluşturur. Erkek çocuklarda kız çocuklarına oranla daha fazla görülür. Her çocuk ateş geçirirken bazısında bir sorun olmazken bazısında ise havale görülür. Bunu nedeni tam olarak belirlenememektedir ama sorun beyindeki nöronların ateşe karşı duyarlılığından kaynaklanmaktadır. Genetik yatkınlık, ateşin yükselme hızı, sıvı-elektrolit iletini, bakteri kaynaklı toksinler ve bazı ilaçlar ateşe karşı olan duyarlılığı etkilemektedir. 5 yaşa kadar beyin olgunlaşmasının henüz tamamlanmamış, nöronlar arası ileti geçişini baskılayan ve kolaylaştıran mekanizmalar arasındaki dengenin henüz tam olarak olgunlaşmamış olması havale için kolaylaştırıcı sebeptir.

i (5)

Ateşli havale geçirilmesi için bilinen üç sebep vardır:

  1. Enfeksiyona Bağlı Sebepler: Genelde bebeklerde görülen bir havale çeşididir. Orta kulak iltihabı ve ya boğaz iltihabı gibi nedenlerden oluşur.
  2. Menenjite Bağlı Havale: Eğer çocuğun beyninde bir iltihap varsa bu ateşli havale değil menenjite bağlı havaledir.
  3. Ailede Havale Varsa: Aile içinde ateşli havale hikayesi varsa ve yeni doğan çocuk uzun süre belli sebeplerden hastanede yattıysa bu havale türü aileden kaynaklanan havaleye örnek verilebilir.

Havalenin belirtileri :

Çocuğun aniden vücudu sararır, bilincini elinde olmadan kaybeder ve vücudu katılaşır, gözleri döner, kol ve bacaklar da ve yüzde sarsıntılar olur. Birkaç dakika sonra kriz biter, çocuk sesli olarak nefes alır, gevşer ve uyur. Çoğu zaman kriz, hafif bir sertleşme, birkaç sarsılma, güçsüz kalıp yere düşme, çok kısa süren bir bilinçsizlik şeklinde meydana gelir ve havale geçirdiğini anlamak mümkün olamayabilir.

Bu esnada çocuğun gözlerini devirmesi havalenin en büyük belirtisidir. Görünüş korku verici olsa da tehlikeli değildir.

Kısacası ateşsiz havale daha çok epilepsi gibidir. Fakat, ateşsiz olup, kemik zayıflığına bağlı olan dolaylı yoldan epilepsi olmayan havaleler de vardır. Ateşli havale olup menenjit gibi beyin enfeksiyonları ile gelişen ateşli havalelerin çok fazla vakit geçirilmeden tedavi edilmesi gerekir. Tedavi edilmezse, beyinde kalıcı hasar bırakırlar. Burada çocukla ilgilenen kişinin üzerine büyük bir sorumluluk düşmektedir. Ateşli havale genelde 5-6 ay ve 7-8 yaşlar arasında oluşmaktadır. 9 ayın altında ve 5 yaşın üstünde çocuklarda çok nadir görülür. En sık olduğu yaş aralığı ise 1 ila 2 yaştır. Daha önceleri üst yaş sınırı 5 yaş olarak kabul edilmekteyken günümüzde bu biraz daha üst yaşlara doğru çekilmiştir. 7-8 yaşındaki çocuklarda ise bu durum ateşli havale olarak adlandırılmaz. Erkek çocuklarda kız çocuklara oranla daha sık rastlanır. Ateşli havale en sık çocuklarda orta kulak ve bademcik iltihapları sırasında ve ya daha sonra ortaya çıkmaktadır. Küçük çocuklarda ise bunun nedini Herpes virüsü olarak adlandırılan virüstür.

havale-geciren-cocuk

Ateşli havale tipleri :

Ateşli Havale eğer 15-20 dakikadan daha uzun sürerse komplike havale tanımlaması yapılır. Daha önceleri kısa da sürse günde 1 kereden daha fazla havale geçirildiği zaman komplike havale olarak adlandırılmaktaydı. Artık sayı değil süre önemli olarak olmaktadır. Bunu özetlenecek olursa;

1- Basit Havaleler: Nöbetler genel olup, 15 dakikayı aşmaz. Aynı gün içerisinde sıklıkla tekrar etmediği gibi ailede benzeri öyküye sahip bireyler bulmak mevcuttur. Ateş havale geçirilme zamanında 38 dereceden yüksektir.

2- Komplike Havaleler: Nöbet genel olmayabileceği gibi süresi de mutlaka 15 -20 dakikadan uzundur. Aynı günde birkaç kez olması olasıdır ve yaş aralıkları farklılık gösterebilir. Ateş havale esnasında pek de yüksek olmayabilir.

Basit ateşli havale çocuğun ilerideki yaşamını ve zekasını etkilemez. Komplike havale geçirme sonrasında, tedavide kullanılan ilaçlar ve olayın süresi gibi nedenlerle hasar bırakma olasılığı mutlaka vardır.

Havale esnasında, kendinden geçme, düşme ve kasılmalar sırasında hastanın kendini yaralamamasına dikkat etmelidir. Onun içi hasta uygun ve mutlaka düz bir yere yatırmalıdır. En önemli sorun nefes alma ile ilgilidir. Nefes alma güçlüğü çekebilirler. Ağzında herhangi bir nesne, yiyecek varsa bunların soluk borusuna kaçmasını önlemek gerekir. Dil ısırması gibi bir durumla karşı karşıya kalınabilir. Mutlaka buna engel olunmalıdır. Fakat kapanmış ağzı açmaya çalışmak için kuvvet kullanmak, ağza bir şeyler sokarak açmaya zorlamak kişiye zarar verebilir. Yan yatırmak ve başını arkaya, sırtına doğru, çenesi yukarıya bakar pozisyona getirmek daha rahatlatıcı bir pozisyondur. Bu yatış pozisyonuyla birlikte solunum yolu düzleşir ve nefes alması kolaylaşır. Kasılmalar esnasında kollarını, ayaklarını, başını ortamda bulunan eşyalara çarpması mutlaka önlenmelidir. Tüm bunlara rağmen mutlaka bir uzmana danışmak gerekir.

i (6)

Komplike ateşli havalelerinde ise profesyonel bir yardım şarttır. Bu durumda çocuk bakımı yapan kişinin mutlaka çocuk için kullandığı ateş düşürücüler kullanılmalıdır. Ateş yükselmesini önlemek için belirli işlemler yapılmalıdır. Ateş düşmesine engel olunamıyorsa havale önleyici ilaçlar bir süre kullanılmalıdır.

Uzman kişinin ateşli havale teşhisini koymadan önce nöbetlere yol açabilecek başka bir nedenin olup olmadığından emin olmak amacıyla bazı tetkikler yapabilir. Örneğin menenjitten şüpheleniliyorsa belden yapılan bir iğne ile beyin ve omurilik zarları arasındaki sıvıdan bir örnek alınıp bu sıvının incelenmesi gerekir. Hasta bireyde ishal ve kusma varsa su kaybı da havaleye yol açmış olabilir. Buna benzer nedenler varsa kan ve idrar tahlilleri yapılabilir. Nöbet sadece ateşe bağlı ise genellikle çocuğun hastaneye yatırılması gerekmeyecektir. Ancak uzun sürmüşse, ya da ateşe yol açan bir hastalığı varsa yatırılabilir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ