BAĞIRSAK SOLUCANI BELİRTİLERİ NELERDİR?

BAĞIRSAK SOLUCANI BELİRTİLERİ NELERDİR?

Bağırsak solucanı yani Latince adı ile “ascarid” yuvarlak kurt türlerinden biridir. Enfeksiyon oluşmasına sebep olan bir canlıdır. Bu solucanlar bir tür parazittir ve insan ya da hayvan vücuduna yerleşmektedir. İnsan ya da hayvan vücuduna yerleşen bu parazitler, larva ya da yumurtalarını olgunlaştırmak için bu vücudu yuvaları gibi kullanırlar ve buradan beslenirler. Yetişkin bir solucan, yeniden çoğalarak 30 santimetreden fazla uzunluğa ulaşabilmektedir.

Dünya genelinde oldukça yaygın şekilde gözlenen bağırsak solucanı, bazı faktörlere bağlı olarak hastalığa sebep olmaktadır. Birçok bağırsak solucanı olan insanda genellikle hafif semptomlar yaşanır ya da herhangi bir şikayet yaşanmaz. Fakat, eğer solucanlar bağırsakları çok geniş alanda istila etmiş ise ve hatta diğer organlara da (akciğerler gibi) bu solucanlar yayılmış ise, bağırsak solucanları şiddetli semptomlar göstererek, ciddi sağlık sorunlarının yaşanmasına yol açabilmektedir.

Öte yandan bağırsak solucanı genellikle, tropikal ve yarı tropikal bölgelerdeki çocuklarda sık sık oluşmaktadır. Özellikle hijyen ve temizliğe özen gösterilmeyen bölgelerde, bağırsak solucanları oldukça yaygındır.

Oluşum Nedenleri

Bağırsak solucanı direkt olarak insandan insana bulaşabilen bir hastalık değildir. Bağırsak solucanı daha çok, bu paraziti taşıyan bir kişinin dışkısı yoluyla ya da bu solucanların yumurtalarının suya ve yiyeceklere karışması yoluyla yutulması şeklinde bulaşmaktadır.

Gelişmemiş ya da gelişmekte olan birçok ülkede, dışkı gübre olarak kullanılmakta ya da yeteri kadar hijyenik olmayan tesisatlar yoluyla toprağa karışmaktadır. Bu gibi ülkelerde, insan dışkılarının tarlalara karışmasına izin verilmektedir. Bu durum toprakta parazit oluşmasına ve birikmesine sebep olmaktadır.

Özellikle küçük çocuklar dışarıda oyun oynarlarken oldukça kirlenmektedirler. Daha sonradan kirlenmiş olan bu ellerini ağızlarına götürebilmekte ya da ellerini yıkamadan yemek yiyebilmektedirler. Bu durumda bağırsak solucanı oluşması ihtimali yükselmektedir. Bunun yanı sıra, bu parazitlerin yumurtalarını bırakmış olduğu topraklarda yetişen meyve ve sebzeler, iyi yıkanmadan tüketildiğinde bağırsaklarda solucanların çoğalmasına sebep olmaktadır.

Bir bağırsak solucanı yani ascaridin yaşam döngüsü aşağıdaki gibidir;

Vücuda alınması: Mikroskobik boyutta olan solucan yumurtaları, toprakla temasa uğramadan enfektif olmaz. Yani enfeksiyona sebebiyet vermez. İnsanlar yanlışlıkla enfekte olmuş topraktan bir parça yuttuklarında parazit yumurtaları da vücutlarına girmiş olur. Ya da bu topraklarda yetişmiş olan ve iyi yıkanmamış veya iyi pişirilmemiş sebze veya meyveleri tükettikleri zaman, bu parazit solucanlar yine vücuda giriş yapmış olurlar.

Taşınma: İnce bağırsaklara yerleşmiş olan solucan larvaları yumurtadan çıktıktan sonra genellikle bağırsak içinde barınmaya devam ederler. Fakat bu solucan larvaları bazen, kan veya lenf sıvıları yardımı ile akciğerlere kadar ilerleyebilmektedir.

Olgunlaşma: Bağırsaklara yerleşen parazitler, dişi ve erkek olarak çoğalmaya başlarlar. Dişi solucanlar 40 santimetreden daha uzun ya da 6 milimetreden daha kısa olabilirken, erkek solucanlar genellikle daha küçük yapıda olgunlaşırlar. Aslında solucanlar, yerleşmiş oldukları bağırsaklarda, o insanın yediklerine ortak olurlar ve bu şekilde büyürler.

Üreme: Erkek ve dişi solucanlar ince bağırsak içerisinde çiftleşirler. Dişi solucanlar bir gün içinde 200,000 yumurta üretirken, bu yumurtalar insan vücudundan dışkı yolu ile atılır. Bu henüz enfekte olmamış yumurtalar, toprağa karıştıktan en az 18 gün boyunca toprakta kaldıktan sonra, enfekte hale gelirler.

Tüm bu süreç yaklaşık olarak 2 ya da 3 ay sürmektedir. Solucanlar bağırsaklar içerisinde 1 ya da 2 yıl boyunca yaşayabilmektedir.

Bağırsak Solucanı Belirtileri

Bağırsak solucanı olan birçok insanda herhangi bir belirti ya da şikayet yaşanmamaktadır. Orta ya da ağır şekilde istila eden bağırsak solucanları çok çeşitli belirtiler yaşanmasına sebep olabilirler. Fakat burada vücudun hangi bölümünün etkilendiği de önemlidir. Çünkü bağırsak solucanlarının akciğerlere taşınması durumu da söz konusudur.

İnce bağırsaklarda olgunlaşan solucanlar genellikle ölünceye kadar burada kalırlar. Bu durumda bağırsak solucanının belirtileri şu şekilde kendini göstermektedir;

1.Belirsiz Karın Ağrıları

Woman experiencing abdominal pain, cropped

Bağırsak solucanı, bağırsaklara yerleşerek buradaki doku ve kanlardan beslenmektedir. Yani vücudumuzda yaşayan bir canlıdır. Bundan dolayı bağırsak solucanı olan kişiler sık sık karın ağrısı yaşamaktadır. Bu karın ağrıları belirsiz ve anlaşılmaz şekilde gerçekleşirken, bazen de çok şiddetli şekilde kendini gösterebilmektedir. Fakat eğer bağırsak solucanlarının bağırsakları istilası hafif ise, karın ağrıları da belli belirsiz ve hafif olacaktır. Şiddetli karın ağrısı ise, bu parazit canlıların bağırsaklarda sayıca fazla olduklarını ve çok aktif olarak çalıştıklarını göstermektedir.

2.Bulantı ve Kusma

nausea-vomiting-girl-opt

Vücudun içinde yabancı bir madde gibi olan bağırsak solucanları, mide bulantısı yapabilmektedir. Bunun yanı sıra bazı kişilerde kusmaya da sebep olan bağırsak solucanı, ince bağırsakların içinde vücudun normal işleyişini olumsuz yönde etkilemektedir. Bundan dolayı, bağırsak solucanı, özellikle çok fazla ise, kusma ve bulantı hali de şiddetli boyutlara ulaşabilecektir.

3.İshal

toilet-620x349

İshal, vücuda zararlı bir maddenin giriş yapması ile savunma mekanizması olarak kendiliğinden gelişebilen bir durumdur. Bağırsak solucanları da vücut için yabancı bir canlıdır ve üstelik vücuda zararı da dokunmaktadır. Böylece, karın ağrısı ile birlikte, ishal sorunu da yaşanmaktadır.

4.Kanlı Dışkı

Bağırsaklar içinde bulunan bağırsak solucanları, buradaki dokulara zarar verebilmektedir. Bu durum sonucu sindirim sisteminin bir parçası olan ince bağırsaklar olumsuz etkilenir ve böylece kanlı dışkı meydana gelebilir. Fakat kanlı dışkı, bağırsak solucanının belirtisi olarak her zaman yaşanmayabilir.

5.Yorgunluk ve Halsizlik

Feeling-tired-and-fatigue

Vücuda yerleşerek, vücuda alınan her gıdadan payını alan solucanlar, bir yorgunluk ve bitkinlik halinin oluşmasına sebep olmaktadır. Sonuç olarak yenilen ve içilen her besin maddesinin, kana karışmasını büyük ölçüde engelledikleri için, halsizliğe sebep olmaları ihtimali de yüksektir.

6.Kilo Kaybı

rgfr

Bağırsak solucanı, ince bağırsaklara yerleşir ve buradaki tüm besinlerden bir parça da kendisi kullanır. O kişinin her yediği besinden kullanan solucan, diğer organ ve dokulara yeterli miktarda besin taşınmasını engellemiş olur. Bu nedenle, bağırsak solucanı olan kişiler, çok fazla yemelerine rağmen, yine de kilo alamazlar ve hatta kilo kaybederler. Bağırsak solucanları sadece kilo kaybı yaşatmaz, aynı zamanda, beslenme bozuklukları yaşanmasına da sebep olurlar. Beslenme bozukluğu da kilo verilmesine zemin hazırlamaktadır.

7.Dışkıda Solucan Çıkması

fft99_mf5352487

Sadece dışkıda değil aynı zamanda kusmukta da ortaya çıkabilen bu solucanlar, bağırsaklara yerleşmiş olan solucanlardır. Aslında bu solucanların kusmuk ya da dışkı yolu ile atılması bir bakımdan iyidir. Çünkü bu durum, en azından solucanın dışarı atılmasını sağlar ve eğer hasta kendisinde solucan olduğundan habersiz ise, bu şekilde haberdar olur ve ona göre tedbirini alabilir.

Risk Faktörleri

Bazı koşullar ve etmenler, bağırsak solucanı riskini artırmaktadır. Fakat bu faktörlerin dışında da bağırsak solucanı gelişebilmesi bazı durumlarda mümkün olabilmektedir. Bu durumda bağırsak solucanı oluşması riski yüksek olan bazı faktörler şöyledir;

Yaş: Genellikle 10 yaşından küçük çocuklarda bağırsak solucanı oluşması riski daha yüksektir. Bunun nedeni, çocukların sokakta oynarken temizliği önemsememe durumlarıdır.

Sıcak iklim: Özellikle yıl boyunca sıcak iklimin hakim olduğu bölgelerde, bağırsak solucanı oluşması riski daha yüksektir.

Kirlilik: Gelişmemiş ya da gelişmekte olan ülkelerde, insan dışkısının toprak ile karışmasına izin verilmesi sonucu, bu gibi ülkelerde, kirliliğe bağlı olarak, bağırsak solucanı oluşması riski daha yüksektir.

Komplikasyonlar

Hafif şekilde seyreden bağırsak solucanı genellikle herhangi bir komplikasyon yaşanmasına neden olmamaktadır. Fakat eğer, şiddetli şekilde ilerleyen bir bağırsak solucanı durumu var ise, komplikasyonlar da şiddetli ve tehlikeli olabilir. Bu komplikasyonlar şu şekildedir;

Büyümede yavaşlık: İştah kaybına ve gıdaların çok zayıf şekilde emilmesine sebep olan bağırsak solucanı, çocukların yeterli miktarda besin alamamasına neden olmaktadır. Bu durum ise, büyümede yavaşlamaya yol açmaktadır.

Bağırsaklarda tıkanma ve delinme: Bağırsak solucanı faaliyetlerinin fazla olması durumunda ağır geçen, bağırsak solucanı sorununda, solucanlar, ince bağırsakları delerek tahribata uğratabilir. Ya da bağırsaklarda tıkanma yaşanmasına sebep olan solucanlar, bundan dolayı karında kramplar ve kusma yaşanmasına yol açabilmektedir. Hatta bu durum, iç kanama ve apandisit yaşanmasına dahi yol açabilmektedir.

Kanalların tıkanması: Bazı durumlarda solucanlar, kanalları daraltarak tıkanmasına sebep olabilir. Bağırsak solucanı genellikle, karaciğer ya da pankreas kanallarının tıkanmasına neden olabilmektedir.

Teşhis ve Tanı

Çok fazla şekilde istila etmiş olan bağırsak solucanları, genellikle dışkı ile ya da kusma sonucu ortaya çıkmaktadır. Böyle bir durumda, bu solucanlardan bir tanesi alınarak doktora götürülebilir. Böylece doktor, bu solucanı teşhis ederek, ne tür bir tedavi uygulayacağına karar verebilir.

Bunun dışında doktor, hastanın şikayetlerini dinler ve bazı test ile analizlerin yapılmasını uygun görebilir. Doktorun, bağırsak solucanı teşhisi koyabilmesi için uygulayabileceği tahlil ve cihazlar ise şu şekildedir;

Gaita tahlili: Bu yöntem yardımı ile doktor mikroskop altında dışkıyı incelemektedir. Böylece dışkıda solucan, solucan larva ya da yumurtası olup olmadığı tespit edilmeye çalışılır. Fakat, yumurtlar, solucanın vücuda girişinden en az 40 gün sonra gözlenebilmektedir.

Kan tahlili: Kan tahlili yardımı ile, eozinofil adı verilen bir tür beyaz kan hücresi miktarı tespit edilmektedir. Çünkü, bağırsak solucanları bu beyaz kan hücrelerinin miktarını düşürmektedir.

Röntgen: Bazı durumlarda röntgen cihazı yardımı ile, bağırsaklardaki ya da akciğerlerdeki solucanların yerleri tespit edilebilmektedir.

Ultrason: Ses dalgaları kullanılarak özellikle pankreas ya da karaciğerdeki solucanların tespit edildiği ultrason cihazı yardımı ile iç organlar görüntülenebilmektedir.

Bilgisayarlı tomografi ya da emar: Her iki cihaz da, detaylı bir şekilde, bağırsak dokularının görüntülenmesine yardımcı olmaktadır.

Tedavi ve İlaçlar

Eğer bağırsak solucanı herhangi bir şikayet oluşturmadan gelişiyor ise, tedaviye gerek kalmadan kendisi iyileşecektir. Fakat bazı durumlarda ağır şekilde geçen bağırsak solucanlarını gidermek için ilaç tedavisi gerekli olacaktır. Bağırsak solucanı tedavisinde doktorun belirlediği ilaçlar şu şekildedir;

  • Albendazol (Albenza),
  • Ivermektin (Stromectrol),
  • Mebendazole.

Bu ilaçlar, bir ile üç gün arasında alındığında, yetişkin solucanların imha edilmesini sağlayacaktır. Fakat hafif karın ağrısı ya da ishal gibi yan etkileri olabilir.

Ameliyat: Bazı durumlarda, bağırsak solucanı eğer, bağırsaklarda ciddi tahribata sebep olmuş ise, bu hasarların düzeltilmesi için ameliyat yapılabilmektedir.

Alınacak Önlemler

Bağırsak solucanı için alınacak olan en iyi önlem, hijyene dikkat etmek olacaktır. Bunun yanı sıra aşağıdaki bazı tedbirler de, bağırsak solucanından korunmak için etkilidir;

Hijyene önem vermek: Yemek yemeden önce elleri sabunlu ve temiz su ile iyice yıkamak, taze sebze ve meyveleri tüketmeden önce iyice yıkamak gibi önlemler, bağırsak solucanını önlemenin bir yoludur.

Seyahatte dikkatli davranmak: Özellikle bağırsak solucanı oluşumunun yaygın olduğu bölgelere seyahat edildiğinde, elleri düzenli olarak temiz olduğu bilinen su ile yıkamak, temiz olmayan tuvaletleri kullanmamak, sadece çok iyi pişmiş olan yiyecekleri tercih etmek, bağırsak solucanı riskini azaltmaya yardımcı olacaktır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ