BEBEKLERDE PAMUKÇUK NEDEN OLUR?

BEBEKLERDE PAMUKÇUK NEDEN OLUR?

Pamukçuk, genellikle ağız içinde meydana gelen küçük yaralardır. “Candida albicans” adı verilen bir tür mantar parazitin sebep olduğu pamukçuklar, özellikle bebeklerin ağız içlerinde çok sık gelişmektedir. Pamukçuk, kremsi beyaz yapıdadır ve genellikle dil ile yanakların üzerinde oluşmaktadır. Bazen, pamukçuklar damak bölgesinde, diş etlerinde, bademciklerde ya da boğaz bölgesinde meydana gelebilmektedir.

Bazı kişileri hiçbir şekilde olumsuz etkilemeyen pamukçuklar, bebekleri, yaşlıları ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler ya da bazı sağlık sorunları nedeniyle ilaç kullananları ise daha fazla etkilemektedir.

Pamukçuk, bebeklerin ağız içlerinde oldukça yaygın olarak gözlenen bir enfeksiyondur. Çok ağrı ve acı verici bir mantar enfeksiyonu olan pamukçuğun tedavisi mümkündür.

Bebeklerde doğumla birlikte ya da doğumun hemen sonrasında meydana gelebilen pamukçuk, birçok bebeğin, hayatlarının ilk birkaç haftasında ya da ilk birkaç ayında etkisini göstermeye devam etmektedir. Çoğu zaman, bebeklerde oluşan pamukçuklar normal bir durum olarak kabul edilmektedir. Bazen de, bebek emziren kadınların göğüs uçlarında gelişebilen pamukçuklar, doğrudan bebeğin ağız dokularına geçebilmektedir.

Uzun bir süre boyunca antibiyotik kullanan kişilerde de gözlenen pamukçuk, sadece bebeklere özel gelişen bir sağlık sorunu değildir.

Bebeklerde Pamukçuk Oluşumunun Nedenleri

Bir tür mantar çeşidi olan Candida ya da Candida albicans mantarlarının faaliyeleri sonucu gelişen pamukçuk, bebeklerde bazı faktörlere bağlı olarak gelişebilmektedir. Buna göre, bebeklerde pamukçuk oluşumu nedenleri aşağıda verildiği gibi sıralanmıştır;

1.Candida Mantarının Faaliyetleri

candida-acne

Yaş farkı gözetmeksizin herkeste aynı şekilde oluşan pamukçuk, Candida adı verilen bir tür mantar parazitinin, vücuda giriş yapması ile oluşmaktadır. Bebeklerin ağız içlerinde, damaklarında ve dillerinde meydana gelen pamukçuklar da, Candida adı verilen mantar türü nedeniyle oluşmaktadır. Bu mantarlar, sindirim yolu ile, hamilelik döneminde, annenin bebek kordonundan, doğrudan bebeğe geçebilmektedir. Fakat bunu yanı sıra bu mantar türü, hijyenik olmayan emzik ve biberonlar yoluyla da bebeklerde, pamukçuk oluşmasına neden olmaktadır.

2.Aşırı Dozda Antibiyotik Kullanımı

1355119318

Çok yüksek miktarlarda antibiyotik kullanan yetişkin ve bebeklerde, pamukçuk oluşması ihtimali de çok yüksektir. Özellikle bazı güçlü etkili antibiyotikler yardımı ile, uzun bir süre boyunca tedavi gören bebeklerde, pamukçuk oluşumu daha sık rastlanmaktadır. Çünkü antibiyotik ilaçlar, zararlı bakterileri öldürürken, bebeğin ağız içindeki mikroorganizmaların yapısını ve dengesini bozmaktadır. Bundan dolayı da, pamukçuk mantarı, ağız içinde, daha hızlı şekilde çoğalma fırsatı bulmaktadır.

Ayrıca, doğumdan sonra bebeğin antibiyotik almasının dışında, annenin de antibiyotik ilaçlar kullanması sonucu, bebeklerde pamukçuk oluşabilmektedir. Çünkü, emzirme yoluyla, anneden bebeğe pamukçuk mantarı geçiş yapabilmektedir.

3.Bağışıklık Sisteminin Zayıflaması

man with strong defence

Hem yetişkinlerin hem de bebeklerin, bağışıklık sistemi zayıfladığı zaman oluşabilen ağızdaki pamukçuklar, böyle daha güçsüz bir vücut içinde çok daha kolay şekilde gelişip çoğalmaktadırlar. Bebeklerin henüz çok yeni ve dışarıya kapalı olan bağışıklık sistemleri, her hangi bir dış etki sonucu daha çabuk etkilenmektedir. Bundan dolayı, bebeklerin enfeksiyonlara karşı henüz daha gelişmemiş olan bağışıklık sistemleri, onları pamukçuk mantarına karşı savunmasız bırakmaktadır. Hatta bebeklerde oluşan bu pamukçuklar, boğaz ve dildeki dokuları da etkileyebilmektedir. Böylece bebeklerde pamukçuk meydana gelmesi kaçınılmaz olmaktadır.

4.Emzirme Yoluyla Anneden Bebeğe Bulaşma

article-0-19CBE60E000005DC-561_634x413

Pamukçuk, sadece ağız içinde oluşan bir doku zedelenmesi değildir. Özellikle bazı yetişkin kişilerin, genital bölgesinde, vajina etrafında ya da kadınların göğüs uçlarında da meydana gelebilmektedir. Böyle bir durumda kadın bebeğini emziren bir anne ise, göğüs uçlarında oluşan bu pamukçuklar, bebeğine de geçebilecektir. Annenin göğüs uçlarında oluşan bu pamukçukların oluşma nedeni ise, uzun dönem boyunca kullanılan antibiyotik ilaçlardır. Fakat bazen de annenin göğüs ucunda oluşan bu pamukçuklar, bebeğe geçmeyebilir.

5.Ağızda Kuruluk

Baby-Die-dritte-Woche

Ağız içindeki mukoza dokusunun kuruması sonucu, pamukçuk gelişmesi ihtimali yükselmektedir. Kurumuş olan ağız içi, bazen ağız içi dokularında çatlaklar ve yaralar oluşturabilmektedir. Doku içine, oluşan bu çatlaklardan ve yaralardan, pamukçuk mantarının giriş yapması daha kolay olacaktır. Bundan dolayı, kurumuş ağız dokusu, pamukçuk oluşmasına neden olabilmektedir.

6.Hamilelik Döneminde Yaşanan Hormon Değişimleri

Pregnant-Woman

Normalde kadınlar gebe olduklarında, hormonlarında çok fazla oranda değişim yaşanmaktadır. Hormonlarda meydana gelen bu değişimler bazı kadınlarda, pamukçuk mantarının faaliyetlerini artırıcı yönde etki edebilmektedir. Hamilelik döneminde hormonlara bağlı olarak gelişen pamukçuklar, sindirim sistemi aracılığı ile, göbek kordonu yardımı ile anneden bebeğe de geçebilmektedir.

7.Biberon ve Emzikler

LONDON - DECEMBER 09: In this photo illustration a baby suckles a dummy whilst resting in her cot on December 09, 2005 in London, England. A recent US study has shown that cot deaths can be reduced by 90 percent if a baby sleeps with a dummy. (Photo illustration by Daniel Berehulak/Getty Images)

Bazı kişiler, bebeklerde, uzun süre boyunca biberon ve emzik kullanımının pamukçuk oluşmasında etkili olduğunu düşünmektedir. Fakat bu konu hakkında tam doğru ve açık bir bilgi yoktur. Ancak, hijyen ve temizliğine yeterince özen gösterilmemiş biberon ile emzikler yoluyla, bebeklerde pamukçuk oluşabilmektedir.

Bebeklerde Pamukçuk Belirtileri

Bazı durumlarda bebekleri rahatsız eden, bazı durumlarda ise onlara herhangi bir etki etmeyen pamukçukların birtakım belirtileri bulunmaktadır. Buna göre bebeklerde pamukçukların belirtileri şu şekildedir;

  • Bebeğin süt emerken tedirgin davranması ve ağlaması. Bu durum pamukçukların acımasından kaynaklanmaktadır.
  • Yanakların iç dokusunda, damaklarda ya da dil üstündeki dokularda, beyaz lekeler şeklinde yaralar meydana gelmesi.
  • Ağız içinde oluşan bu beyaz lekelerin su ile temas etmesi halinde dahi bozulmaması.
  • Bebeklerde yaşanan iştah kaybı.
  • Son olarak ise, bebeklerde yutkunma zorluğu yaşanması.

Pamukçuk belirti ve semptomları oldukça hızlı şekilde gelişmektedir ve özellikle bebeklerde, bu pamukçukların iyileşmesi zaman almaktadır.

Risk Faktörleri

Her bebek, henüz hayatının ilk dönemlerinde, pamukçuk riski ile karşı karşıyadır. Çünkü bebeklerin bağışıklık sistemi henüz bu yeni hayatlarına göre adapte olamamıştır. Fakat bu doğal etkenin dışında, diğer bazı durumlar da, bebeklerde pamukçuk riskini artırabilmektedir. Bu risk faktörleri şu şekildedir;

  • Bebeğin bağışıklık sisteminin çok zayıf olması,
  • Diyabet gibi bazı metabolik hastalıklara sahip bebekler,
  • Aşırı miktarda ve uzun süreç boyunca antibiyotik ya da kortikosteroid ilaç kullanan emziren anneler, dolayısı ile annesinden beslenen bebekler,
  • Direkt bebeğin antibiyotik ilaçlara maruz kalmak zorunda olması,
  • Ağız içi dokusunun çok kuru olması.

Komplikasyonlar

Sağlıklı bebeklerde, çocuklarda ya da yetişkinlerde nadiren yaşanan pamukçuk, genellikle, HIV ve kanser gibi sağlık sorunları olanlarda ya da diğer bazı bağışıklık sistemi sorunları olan kişilerde, ciddi komplikasyonlara sebep olmaktadır. Pamukçuğun, bebeklerde yol açabileceği komplikasyonlar ise şöyledir;

  • Nadiren de olsa, ağız içindeki pamukçuklar, sindirim sistemi organlarına, akciğerlere, karaciğere ya da kalp kapakçıklarına yayılabilmektedir.
  • Ağızda ya da yemek borusunda yanma ve ağrı yaşanması (özellikle bebek süt içerken),
  • İnce bağırsaklara pamukçuk enfeksiyonu yayılması sonucu, bebeğin yeterli miktarda besinlerin faydasını alamaması.

Tanı ve Testler

Doktor, bebeğin ağız içinde oluşan bu beyaz lekelerin pamukçuk olup olmadığını kesin olarak anlayabilmek ve tanı koyabilmek için, ilaçlı bir pamuk yardımı ile, ağız dokusundan bir parça örnek alır. Daha sonra bu aldığı örneği, mikroskop altında inceleyerek, Candida mantarının bulunup bulunmadığını saptar. Bu işlem sonucu eğer örnek üzerinde, bu mantar türünü tespit ederse, pamukçuk tanısını kesin olarak koyabilir.

Tedavi ve İlaçlar

Pamukçuk tedavisinde doktor, damla ya da özel jelleri kullanmayı uygun görebilir. Eğer pamukçuğun, annenin emzirmesi sonucu, göğüs uçlarındaki pamukçuk enfeksiyonunun bebeğe geçtiği anlaşıldı ise doktor bu durumda, anneye yönelik de tedavi uygular.

Bazı durumlarda kendiliğinden iyileşip yok olan pamukçuk enfeksiyonu, bebeğin düzenli aralıklar ile kontrol edilmesi yoluyla takip edilebilir.

Bazen de doktorlar, birtakım ilaçlar yardımı ile pamukçuk enfeksiyonunu iyileştirmeye çalışırlar. Pamukçuk tedavisinde genellikle, reçeteli olarak satılan, lokal ya da oral (ağızdan) olarak kullanılan, flukonazol gibi, antifungal (anti mantar) ilaçlar kullanılabilmektedir.

İlaçların dışında, pamukçuk tedavisine yardımcı olacak bir diğer yöntem ise, yoğurt tüketmektir. Çünkü yoğurdun içinde bulunan, acidophilus adı verilen faydalı bakteriler, ağız içi dokusundaki mikroorganizmaları yeniden dengelemeye yardımcı olmaktadır.

Ayrıca, bebeklerde değil ama yetişkinlerde oluşan pamukçukların yok olması için, antiseptik ağız suları da kullanılabilir.

Alınacak Önlemler

Bebeklerde pamukçuk oluşmasını önlemek için alınacak önlemler, daha onlar dünyaya gelmeden önce, henüz anne karnındayken başlamaktadır. Çünkü pamukçuk enfeksiyonu anneden bebeğe rahatlıkla geçebilmektedir. Buna göre hamilelik döneminde kadınların almaları gereken önlemler şöyledir;

  • Vajina mantar enfeksiyonlarından korunmak,
  • Göğüs uçlarında bir rahatsızlık, ağrı ya da sızlama hissedilmesi pamukçuk enfeksiyonu işareti olabilir. Bundan dolayı böyle bir durumda, hemen uygun tedaviyi uygulamak en sağlıklısı olacaktır.
  • Bebeklere doğduktan sonra, anne sütünün dışında her hangi bir başka gıda vermemek. Çünkü bebeğin ağız sıvıları bu gıdaları eritemeyecek ve bundan dolayı ağız içi dokularındaki mikroorganizmaları zarar görebilecektir.
  • Bebeğin genel hijyenine dikkat etmek.
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ