BUNALIMIN BELİRTİLERİ NELERDİR?

BUNALIMIN BELİRTİLERİ NELERDİR?

Bunalım, kişinin düşüncelerini, davranışlarını, duygu ve huzur dünyasını etkileyen, düşük ruh hali ve bitkinlik yaşatan, hem zihinsel hem de ruhsal ve hatta bedensel sağlığı etkileyen yoğun bir kaygı durumudur. İçinde bulunulan mevcut koşullar ve bireysel kaygıların yol açtığı bunalım, depresyonun temelini oluşturmaktadır. Bunalımın esas nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, genel bir zihinsel bozukluk ve mutsuzluk halidir.

Bunalımın Oluşum Nedenleri

Bunalımın gelişmesinde birtakım faktörler etkin olmaktadır. Bazı zihinsel bozukluklar, birtakım çevresel etmenler ve bazı psikolojik olmayan hastalıklar ve ilaçlar bunalımın oluşmasına yol açabilmektedir.

Bunalımın oluşmasına sebebiyet veren durumlar; kişinin yaşadıkları (özellikle çocukluk döneminde), kadınlarda doğum sonrası dönem ve menopoz dönemi, bazı ilaç tedavileri, birtakım fiziksel hastalıklar, psikiyatrik sendromlar, beyin kimyasalları, hormonlar ve kalıtımsal bazı özellikler gibi faktörlerdir.

Yaşanılan olaylar: Özellikle çocukluk döneminde yaşanmış olan sıkıntılı durumlar, yakın birini kaybetme, ihmal, ilgisizlik ve ebeveynlerin kardeşlere eşit davranmaması, fiziksel ya da cinsel istismar gibi kötü hayat tecrübeleri, bunalıma sebebiyet verebilmektedir. Ayrıca, doğum sonrası loğusa dönemi ve menopoz dönemi, sevilen birini kaybetmek, ayrımcılığa maruz kalmak, kıskançlık, mesleki problemler, ikili ilişkilerde yaşanan sorunlar, ayrılık, doğal afetler gibi faktörler de bunalıma yol açabilmektedir.

İlaç tedavisi: Bazı ilaçlar, hastaların önemli bir miktarında bunalıma sebep olabilmektedir. Özellikle, hepatit C tedavisinde kullanılan interferon bazlı ilaçlar, tansiyon ilaçları ve bazı uyku ilaçları, bunalıma yol açabilmektedir.

Psikotik olmayan hastalıklar: Özellikle enfeksiyon temeline dayanan hastalıklar, beslenme yetersizlikleri, nörolojik durumlar, Addison hastalığı, Lyme hastalığı, kronik ağrılar, felç, diyabet ve kanser gibi fizyolojik hastalıklar bunalımın nedenlerindendir.

Beyin kimyasalları: Nörotransmiterler, beynin doğal olarak üretmiş olduğu ve bunalıma sebebiyet veren kimyasallardır.

Hormonlar: Özellikle kadınlarda, hamilelik döneminde, doğumdan sonraki dönemlerde ve menopoz dönemlerinde ortaya çıkan tiroid problemleri, hormonların dengesini değiştirdiği için, bunalım yaşanması da söz konusu olmaktadır.

Kalıtsal özellikler: Bazı kalıtımsal özellikler, bunalıma neden olabilmektedir.

Bunalımda Risk Faktörleri

Bunalım, onlu yaşların sonlarına doğru başlangıç gösterip, yirmili ya da otuzlu yaşlarda ortaya çıkabilmektedir. Depresyon tanısı, kadınlarda erkeklere oranla daha fazla oranda konulmaktadır. Fakat bunun nedeni, kadınların tedavi ve muayeneye daha çok önem göstermeleri olabilmektedir. Bunların dışında, aşağıda belirtilen faktörler, bunalımı tetikleyen ve risk oluşturan faktörlerden bazılarıdır;

  • Kendine güvensizlik, çok bağımlı bir yapıya sahip olmak, öz eleştirel yapıda olmak ve kötümser, pesimist bir yapıya sahip olmak gibi kişisel bazı özellikler,
  • Travmatik ya da stresli olaylar yaşamak, bir yakınını kaybetmek, fiziksel veya cinsel istismara uğramak, ekonomik sorunlar yaşamak gibi durumlar,
  • Ailede, depresyon, bipolar bozukluk, alkolizm ya da intihar vakası ya da teşebbüsü yaşamış olan bireyler bulunması,
  • Geçmişte mental sağlık sorunları, yeme problemleri ve anksiyete sorunları yaşamış olmak,
  • Alkol ve yasadışı hapların kullanılması,
  • Kalp hastalıkları, kronik ağrılar, felç, kanser gibi hastalıklarla mücadele etmek,
  • Birtakım tansiyon ilaçları ve uyku ilaçları kullanmak.

Komplikasyonları

Bunalım, ciddi ve sonuçları ağır birtakım komplikasyonlara neden olabilmektedir. Sosyal hayatı olumsuz yönde etkileyebilecek bazı duygusal ve davranışsal etkilerin gelişmesine sebep olabilen bunalım, tedavi edilmediği takdirde, hayatın her alanını etkileyen bir sorun haline gelebilmektedir.

Bunalım ile birlikte gelişebilecek olan komplikasyonlar; aşırı kilo ya da obezite, kalp hastalıkları, diyabet, fiziksel hastalıklar ve ağrılar, alkol veya kötü madde kullanımına yatkınlık, anksiyete, panik, sosyal fobi oluşumları, aile içi çatışmalar, ilişki içinde güçlükler yaşanması, okul hayatında problemler yaşanması, sosyal izolasyon, intihar duygusu, girişimi ya da intihar etme durumu, kendine zarar verme ve kesme, diğer tıbbi koşullar nedeni ile erken gelen ölüm durumu gibi komplikasyonlardır.

Tanısı

Bunalımın tanısı psikologlar ve psikiyatrlar tarafından, hastanın şikayetleri dinlenerek yapılabilir. Daha sonra şikayetlerin şiddetine göre başka tanı yöntemleri de kullanılabilir. Psikolog, psikiyatr ve doktor tarafından yapılan test ve analizler şöyledir;

Fiziksel muayene: Bunalımın altında bazı fiziksel hastalıklar yatacağı için, doktor birtakım sorular sorarak herhangi bir sağlık probleminin olup olmadığını kontrol edebilmektedir.

Laboratuvar testleri: Doktor, tiroid bezinin iyi şekilde çalışıp çalışmadığını tespit edebilmek için birtakım kan testleri isteyebilmektedir. Çünkü, bunalımın tiroid bezinin çalışması ile bir bağlantısı bulunmaktadır.

Psikolojik değerlendirme: Psikolog ya da psikiyatr, semptomlar hakkında sorular sorarak ve hasta ile konuşarak, hastanın his ve düşünce dünyasını anlayama çalışıp, teşhis koyabilmektedir.

Tedavisi

İlaçlar ve psikolojik danışma (psikoterapi), bunalımın tedavisinde oldukça etkili yöntemlerdir. Öncelikle, doktor, psikolog ve psikiyatr kişinin gösterdiği semptomlara göre, tedavi yöntemi geliştirmektedir. Fakat eğer şiddetli bunalım yaşanıyor ise, bu durumda hastanede ya da klinikte bir müddet yatılı hasta olarak kalmak gerekebilmektedir. Ayrıca bunalımın tedavisinde; serotonin düzenleyici ilaçlar, norepinefrin ve dopamin düzenleyici ilaçlar, bazı antidepresan ilaçlar, trisiklik antidepresan ilaçlar ve diğer bazı ilaçlar kullanılmaktadır.

Diğer yandan, psikoterapi ve buna benzer yöntemler de bunalımın tedavisinde uygulanmaktadır. Bunalımın kontrol altına alınabilmesi, problemlerin çözülebilmesi ve günlük hayata devam edilebilmesi açısından psikoterapi tedavisi önemli olmaktadır.

Alternatif bir tedavi yöntemi olarak, zihin-beden bağlantısının sağlandığı egzersiz ve fiziksel aktivitelerde uygulanabilmektedir. Bunlar; akupuntur, yoga ya da tai chi, meditasyon, masaj terapisi, müzik ya da resim gibi hobiler, aerobik egzersizleri, dini maneviyat ve dualar gibi daha ruhani ve zihinsel yöntemlerdir.

Bunalım İçin Alınacak Önlemler

Bunalımdan korunmak için birtakım önlem ve tedbirler alınabilmektedir. Bunalımdan korunmak için alınacak olan önlemler şöyledir;

Stres kontrolü ve davranışsal önlemler: Olaylar karşısında esneklik göstermek ve öz saygıyı kaybetmeden hareket etmek, kendine güvenmek, bunalımı önleyen davranışlardan bazılarıdır.

Aile ve arkadaşlar ile vakit geçirmek: Aileden ve arkadaşlardan kopmamak, onlarla aktivitelere katılmak, bunalımı önleyebilecek davranışlardandır.

Bunalımın erken döneminde tedaviye başlamak: Erken döneminde tespit edilip, tedavisine başlanan bunalım, daha çok şiddetlenmeden önlenebilmektedir.

Tedaviyi yarım bırakmamak: Eğer bir bunalım tedavisi görülüyorsa, hastalığın nüksetmemesi açıdan, tedaviye devam etmek önemli olacaktır.

Bunalımın Belirtileri

Bunalımın, duygusal, fiziksel ve psikolojik bazı belirtileri bulunmaktadır. Bunalımın duygusal ve psikolojik belirtileri; depresif ruh hali, anksiyete (endişe), korku ve karışık düşünceler, kendinden kuşku duyma, motivasyon kaybı, sabırsızlık ve sinirlilik hali, paranoya, üzüntü ve umutsuzluk hali, çaresizlik hissi, huzursuzluk, intihar düşüncesi, sevilen aktivitelerden soğuma ve ilgisizlik gösterme, isteksizlik, karar vermede güçlük çekme, düşüncelerde yavaşlama ve mutsuzluk hissi gibi belirtilerdir.

Bunalımın fiziksel belirtileri ise; çok uyumak ve uyuyakalmak, insomnia ve uykusuzluk, iştahın azalması ve kilo kaybı (fakat bazı kişilerde tam tersi olabilmektedir), baş ağrıları, sindirim ve mide sorunları, eklem ağrıları, yorgunluk ve bitkinlik gibi belirtilerdir.

1.Şiddetli Üzüntü ve Umutsuzluk

woman-huddled-against-wall-head-down

Bunalım ile mücadele eden kişilerde, dayanılmaz bir şekilde üzüntü yükü ve derin bir umutsuzluk hali gözlenmektedir. Çaresizlik hissi ve ezici bir şekilde mutsuzluk yaşanması bunalımın en belirgin semptomlarından birini oluşturmaktadır.

2.Konsantrasyon Bozukluğu

cures-for-your-lack-Suggestion

Konsantrasyon bozukluğu, okulda ya da işyerinde verilen görevlere odaklanamamak, verilen görevleri tamamlayamamak ya da sürekli olarak ertelemek bunalımın belirtilerinden bazılarıdır.

3.Sinirlilik ve Gerginlik

Persistent-irritability-in-premenstrual-syndrome-1024x522

Bunalım, anksiyete ve sinirliliğe yol açmaktadır. Etrafındaki yakınlarına öfkeli davranışlar sergilemek, onlardan uzaklaşmak ve kendini soyutlamak, bunalımın bir diğer belirtisini oluşturmaktadır.

4.Huzursuzluk

endise_mutsuz_korku_mkle

Hiçbir yerde, hiçbir şekilde huzurlu hissedememek, sürekli olarak sıkıntı basması, bulunulan her ortamda güvensiz hissetme, bunalımın en açık belirtilerinden biridir. Örneğin, sinemada, uçakta ya da araç içinde evde ya da her yerde yaşanılan huzursuzluk hissi, bunalımın belirtisi olabilmektedir. Üstelik bu huzursuzluk hissi uzun süre boyunca sürmektedir.

5.Çok Fazla Uyumak

i6268-wd

Depresif ruh hali, yorgunluk ve bitkinlik nedeni ile bunalım yaşayan kişilerde, negatif düşüncelerden kaçmak için, aşırı dozda uyuma gözlenebilmektedir. Özellikle sabahları uyanamama, yataktan çıkmak istememe gibi davranışlar, bunalımda yaşanabilmektedir.

6.Uykusuzluk

Young Woman with Insomnia

Endişeli düşünceler ile zihnin dolmasına sebep olan bunalım, kişide uyuyamama şeklinde kendini gösterebilmektedir. Bu durum gece saatlerinde yaşanır ve uzun bir süre de devam eder.

7.İntihar Düşüncesi

Portrait of a young girl leaning on a backrest.

Bunalımın en ciddi ve tehlikeli belirtisi, herhangi bir anda zihni saran intihar düşüncesidir. Herhangi bir nedeni olmaksızın gelen bu düşünceler tehlikeli olabilmektedir.

8.İsteksizlik ve İlgisizlik

shutterstock_143758903

Uğraşılan hobilerden soğumak, sevilerek yapılan aktivitelerden uzaklaşma ve ilgisiz kalma, hiçbir şeyden memnun kalmama ve hiçbir şeyden sevinç duymama ve keyif almama, bunalımın belirtilerinden bazılarıdır.

9.İştahsızlık ve Kilo Kaybı

3 (1)5555

Bunalımda, şiddetli şekilde yaşanan iştahsızlık, mide ve sindirim sistemi sorunlarına da yol açabileceği için, kişide hızlı ve sağlıksız bir şekilde kilo kaybının yaşanmasına sebep olabilmektedir.

10.Yorgunluk ve Bitkinlik

Chronic-Fatigue

Bunalımın en açık şekilde ortaya çıkan semptomlarından biri de, hem zihinsel hem de bedensel açıdan yaşanan yorgunluk ve bitkinliktir.

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ