Çıban Tedavisi

Çıban Tedavisi

Çıban derinin altında kıl köklerinde bakterilerin bulaşması sonucu oluşan ağrılı ve irin dolu yumrulardır. Çıbanlar genellikle kırmızı ve yumuşak yumrular şeklinde oluşmaya başlarlar. Bu yumrular giderek daha da fazla irinle dolarak ve büyüyerek daha ağrılı hale gelirler. Ta ki en sonunda patlayıp akmaya başlayana kadar.

Bir kan çıbanı ise, derinin altında gelişen enfeksiyon ile bağlantılı olarak, birkaç tane çıbanın kümelenmesi ile oluşmaktadır. Çıban vücudun herhangi bir bölgesinde oluşabilmektedir. Ancak çıbanlar genellikle, sırt, yüz, göğüs ya da kalçalarda oluşmaktadırlar. Bazen de çıbanlar, koltukaltı ya da kasık gibi bölgelerde tüylerin olduğu yerlerde de oluşabilmektedirler.

Çoğu çıban zararsızdır ve tedavi olmaksızın kendiliğinden iyileşebilmektedir. Bazen de evde tedavi edilebilen çıbanı sıkmak ya da patlatmak enfeksiyonun yayılmasına sebep olacağı için sağlıklı değildir. Eğer çıban, aşırı şekilde ağrılar yaşanmasına ve ateşlenmeye sebep oluyorsa ve iki haftadan daha uzun süre boyunca devam ediyorsa, doktora gitmek gerekli olacaktır. Fakat bazı durumlarda çıban tedavi edilmediğinde, ciddi ve hayati tehlike oluşturabilecek komplikasyonlara neden olabilmektedir.

Oluşum Nedenleri

Çıbanların oluşmasına neden olan durum ve faktörler aşağıda belirtildiği şekildedir;

Bakteriler: Stafilokok adı verilen bakteri, çıban oluşmasına neden olan bir bakteridir. Bu bakteri, kıl köklerinden ya da derideki herhangi bir yara ya da sıyrıktan deri altına geçerek, enfeksiyon oluşmasına neden olmaktadır. Aşağıda belirtilen kişiler de ise, bu bakteri enfeksiyonunun oluşması riski daha yüksektir;

  • Enfekte olmuş biri ile yakın temas kuran kişiler (bu enfeksiyonların hastanelerde daha sık yaşanmasının sebebi budur)
  • Akne ve egzama gibi kronik cilt hastalıkları olan kişiler
  • Diyabet hastaları
  • Bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler (özellikle de HIV gibi enfeksiyonları sebep olduğu bağışıklık çöküşleri)
  • Zayıf hijyenik şartlar altında olan kişiler.

Kıl köklerinin enfekte olması (batıklar): Kıl kökleri özellikle tıraşlama sonrasında büyürken, derinin altında kapana sıkışırsa ve deriyi aşıp da cilt üzerine ulaşamaz ise, enfeksiyon oluşmasına neden olarak, kıl köklerinde çıban oluşmasına yol açmaktadır. Bu durumdaki kıl kökleri ise kıl dönmesi ya da batık olarak bilinmektedir. Bu batıklar genellikle enfeksiyonlara zemin hazırlamaktadırlar ve uzun süre boyunca yeterli olarak klorlanmamış havuzlar ile sıcak küvetlerde bulunulması sonucu ortaya çıkabilmektedir.

Tanı ve Testler

Genellikle doktorlar sadece gözlemleyerek dahi çıbanları fark edebilirler. Fakat eğer tekrarlayan ya da tedaviye cevap vermeyen bir enfeksiyon gelişimi varsa, bu durumda doktor çıbandan alınan irin örneğini incelenmek üzere laboratuvara gönderebilmektedir.

Çıban Tedavisi Nasıl Yapılır?

Küçük çıbanlar genellikle ev ortamında, sıcak kompres uygulaması yardımı ile tedavi edilebilmektedir. Böylece çıbanın sebep olduğu ağrılar azaltılabilmekte ve içindeki irin ise doğal yollardan kendiliğinden boşalabilmektedir. Fakat daha büyük boyutlarda olan çıbanlar için tedavi yöntemleri şu şekildedir;

1.Oyma ve Drene Etme

Surgery0_1893412b

Doktor büyük boyutlarda gelişen çıbanın uç kısmında küçük bir kesik açarak, içindeki irin maddesinin boşalmasını sağlamaktadır. Bu işlemden önce ise, kesi yapılacak olan bölgeyi uyuşturmaktadır. Eğer çok fazla miktarda irin varsa ya da deri altında derinlerde birikmiş irinler var ise, bu durumda doktor, irinin emilimini sağlaması amacı ile, gazlı bez yardımı ile çıbanın içine müdahale edecektir. Tüm bu işlemlerin sonunda ise, oyulan çıbanı dış ortamdan korumak ve yeniden mikrop kapmasını önlemek için, cerrahi malzemeler ile işlem görmüş bölgeyi kapatmaktadır.

2.Antibiyotik İlaç Tedavisi

Antibiotics

Eğer çıban oluşumu oldukça şiddetli şekilde gelişmiş ise ya da sürekli olarak tekrarlayan enfeksiyonlar yaşanmasına sebep oluyor ise, bu durumda doktor reçeteli olarak antibiyotik ilaç tedavisini uygun görecektir. Fakat eğer hastada aşağıda belirtilen durumlar mevcut ise doktor, dicloxacillin ya da sefaleksin gibi antibiyotik ilaçların kullanımını uygun bulacaktır;

  • Yüksek oranda komplikasyon riski olan yüz bölgesindeki çıbanlar
  • Deri altı bağ dokusu iltihabı (selülit)
  • Birden fazla çıban olması
  • Bağışıklık sistemi çok zayıf olan kişiler

Eğer doktor, metisilin isimli antibiyotiğe karşı dirençli olan Staphylococcus aureus (MRSA) bakterisinden şüphelenir ise, çıban tedavisinde klindamisin veya doksisiklin antibiyotik ilaçlarının kullanılmasını uygun görecektir.

3.Sıcak Kompres Uygulama

eye-compress

Küçük boyutlardaki çıbanların evde tedavisi mümkündür. Böyle küçük çıbanlar için, günde birkaç defa olmak üzere sıcak bez ile sıcak kompres yapılabilmektedir. Sıcak bez ile üzerine bastırılan çıban, daha kolay şekilde patlayacaktır ve böylece içindeki irin de daha hızlı şekilde boşalacaktır.

Belirtiler

Çıbanlar cilt üzerinden herhangi bir yerde oluşabilmektedir, fakat en yaygın şekilde oluştukları bölgeler; yüz, boyun, koltukaltı, kalçalar, uyluk bölgesi ve sırttır. Yani, çıbanların meydana geldikleri yerler genellikle çok terleyen ve sürtünmeye maruz kalan bölgelerdir. Çıban oluşumunun belirtileri ise genellikle şu şekildedir;

Ağrılı ve kırmızı renkli olarak oluşmaya başlayan ve yaklaşık bir bezelye boyutunda gelişen yumrular,

  • Oluşan bu yumruların etrafındaki cilt dokusunda kızarıklık ve şişkinlik
  • Birkaç gün içinde bu yumruların büyümesi ve irin ile dolması (bazen bir beyzbol topu kadar büyüyebilirler)
  • Yumruların baş kısımlarını sarı-beyaz renklerde olması (en son aşamada çıban patlama başladığında bu kısımdan irinin dışarı akması sağlanır).

Risk Faktörleri

Çıban, sağlıklı insanlar da dahil olmak üzere herkeste gelişebilmesine rağmen, aşağıda belirtilen kişiler için risk daha yüksektir;

  • Çıban ya da kan çıbanı enfektesi olan bir kişiyle yakın temas kurmak durumunda kalan kişiler
  • Ciltte oluşan bakteriyel enfeksiyonlara karşı vücudu savunmasız bırakan diyabet hastalığı olan kişiler
  • Akne ya da egzama gibi, cildin koruyucu bariyerini bozan kronik cilt sorunları olan kişiler
  • Bağışıklık sistemlerinin herhangi bir nedenden dolayı baskılandığı kişiler.

Komplikasyonlar

Çok nadir olarak çıbanlardan kaynaklanan bakteriler, kana karışarak vücudun diğer bölgelerine yayılabilmektedirler. Kana enfeksiyon bulaşmasına ise septisemi yani kan zehirlenmesi denilmektedir. Septisemi ise kalp ve kemiklerde enfeksiyon oluşmasına yol açabilmektedir. Bunların haricinde çıbanların yol açabileceği diğer sorunlar şu şekildedir;

  • Beyin ya da omuriliğe enfeksiyon bulaşması
  • Endokardit (kalp iç zarının iltihaplanması)
  • Yeni çıbanların meydana gelmesi
  • Kangren gibi çıban oluşan bölgede doku ölümü
  • Akut kemik enfeksiyonu ya da kemik iliği iltihabı.

Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Çıban tedavisinde dikkat edilmesi gereken bazı hususlar bulunmaktadır. Buna göre; çıbanlar kesinlikle ama kesinlikle sıkılmamalı ve kesilmemelidir. Çünkü bu durumda çıban içinden çıkan irinler diğer bölgelere de sıçrayabilmektedir. Ayrıca, çıbanlara direkt olarak temas edildikten sonra eller iyice yıkanmalıdır ve çıbandan akan irinin bulaştığı havlular ya da giysiler de iyice dezenfekte edilmelidir. Böylece çıbanın bulaşması engellenmiş olur.

Alternatif Tedavi Yöntemleri

Çay ağacı yağı, Avustralya çay ağacının yapraklarındaki özlerden elde edilmektedir. Çay ağacı yağı, yüzyıllardır antiseptik, antibiyotik ve antifungal ajan olarak kullanılan doğal bir bitkisel kaynaktır. Bu gibi özellikleri olan çay ağacı, çıbanlara haricen uygulanarak tedaviye yardımcı olabilmektedir. Fakat, faydaları hakkında güçlü bilimsel kanıtlar bulunmamaktadır. Diğer yandan, çay ağacı yağı bazı insanlarda alerjik reaksiyonların yaşanmasına neden olabilmektedir. Bundan dolayı, bu gibi bir alerji durumu olması ihtimaline karşın, kullanılmadan önce doktora danışılması gerekmektedir.

Korunma Yöntemleri

Çıbanların oluşmasını önlemek her zaman mümkün değildir. Fakat aşağıda belirtilen uygulamalar ile çıban enfeksiyonu bulaşması önlenebilmektedir;

  • Elleri düzenli olarak sabunlu su ile yıkamak
  • Alkol tabanlı ürünler ile el hijyenini sağlamak
  • Cilt üzerindeki yara oluşumlarını açık şekilde bırakmayıp sarıp korumak, steril ve kuru bandajlar ile yaralar iyileşinceye kadar sarılı tutmak
  • Kişisel eşyaları (havlu, çarşaf, jilet ve spor ekipmanları gibi) temiz tutmak ve başkaları ile paylaşmamaya özen göstermek.
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ