Çocuk Diyeti

Çocuk Diyeti

Beslenme ve kronik hastalıklar arasındaki ilişki, artık günümüzde çok daha belirgin bir şekilde karşımızda durmaktadır. Çocukluk çağında kazanılan sağlıklı beslenme alışkanlıklarının da ne derece önemli olduğu böylece daha iyi anlaşılır. Çocukların sağlıklı ve dengeli bir beslenme alışkanlığı kazanması, ailelerin çocukları için yapacakları en iyi ve en faydalı yatırımdır. Her geçen gün daha küçük yaşlardaki çocuklar için bir tehlike haline gelen obezite günümüzün en ciddi sağlık sorunudur. Obeziteye bağlı olarak gelişen tip 2 diyabet, insülin direnci, uyku apnesi, yüksek tansiyon, vücutta aşırı yağlanma ve ortopedik sorunlar artık sadece yetişkinler için değil, küçük yaştaki çocuklarda da karşılaşılan kronik hastalıklardır. Çocuklarda obeziteye sebep olan en önemli faktörler, hareketsizlik ve sağlıksız beslenme alışkanlıkları olarak karşımıza çıkar. Genetik yatkınlık da önemli bir faktördür ama alınacak basit önlemler ve erken yaşlarda kazanılan sağlıklı beslenme alışkanlıkları, obezite ve buna bağlı gelişen kronik hastalıklara yakalanma riskini en aza indirecektir.

Obezite sadece bedensel değil ruhsal olarak da özellikle gelişme çağındaki çocuklar için rahatsızlık veren bir durumdur. Hareket serbestliği giderek azalan çocuk, arkadaşlarına ayak uydurmakta güçlük çeker, bu durum giderek içine kapanmasına ve daha fazla yeme bozukluğuna sebep olur ve bu kısır döngü böylece devam eder.

Çocukların beslenmesi, yaş gruplarına, içinde bulundukları gelişim aşamalarına göre ele alınır. Normal şartlarda ilk 6 ay sadece anne sütüyle beslenen bebekler, şekerin tadını bilmezler. Bu bir eksiklik değil tam tersi bir kazanımdır. Doğal ve sağlıklı gıdalarla beslenen çocukların, şekere ihtiyaçları yoktur. Çocuğa gereksiz yere verilen şeker, metabolizmaları için gereksiz bir yük ve geri dönüşü zor, yanlış bir alışkanlık haline gelir. Elbette çocuğun enerji ihtiyacını karşılaması için şekere ihtiyacı vardır ama bu bizim anladığımız manada “rafine” yani “işlenmiş” şeker değil, sebze-meyvelerden ve diğer besin maddelerinden alabilecekleri doğal şekerdir. Okul çağı gelene kadar, tüm öğünlerini evde yiyen çocuk, 6 yaşına kadar rahatlıkla sağlıklı beslenme alışkanlığını edinebilir. Burada anne-babalara ama belki de en çok büyükanne-büyükbabalara sorumluluk düşmektedir. Aile olarak yanlış beslenme alışkanlıklarından vazgeçip çocuklara örnek olmak gerekir. Günde en az bir öğün ailece sofraya oturun. Çocuklarınızı fiziksel aktiviteler için teşvik edin hatta bunu yine birlikte yapmaya gayret edin.

Çocuklara Sağlıklı Beslenme Alışkanlığı Kazandırmak İçin Öneriler

children-playing-on-grass_1098-504

  1. Çocuğunuzun yaşına göre boy ve kilo artışını düzenli olarak takip edin.
  2. Kahvaltı en önemli öğündür, gün boyu ihtiyacımız olan enerjiyi sağlar. Kahvaltının önemini kavraması için mutlaka kahvaltı yapmasını sağlayın.
  3. Fiziksel aktiviteler için teşvik edin. Tercihen birlikte, açık havada yürüyüşler yapın.
  4. Yemeklerini yemek masasında ve yiyeceğine konsantre olarak yemesini sağlayın. Televizyon ya da bilgisayar karşısında, ders çalışırken ya da ayak üstü, alelacele yemesine izin vermeyin.
  5. Evinizde her zaman meyve, kuru yemiş gibi sağlıklı atıştırmalıklar bulundurun. Çocuğunuzu yapay şekerli gıdalar yerine bunları tüketmeye teşvik edin.
  6. Her öğünde süt ve süt ürünleri, et ve et ürünleri, meyve ve sebzeler ile tahıllardan oluşan 4 temel besin grubunda yer alan yiyecekler yer almasına dikkat edin.
  7. Günde en az 2 su bardağı süt ve yeterince su içmesini sağlayın.
  8. Gazlı içecekler yerine taze sıkılmış meyve suları, süt veya ayran alışkanlığını yerleştirmeye gayret edin.
  9. Okulların çevresinde açıkta satılan yiyecek maddelerine karşı çocuklarınızı uyarın. Bunların besleyici değeri olmayan sağlıksız besinler olduğu konusunda bilinçlendirin.
  10. Her yemekten önce mutlaka ellerini yıkamasını, yemeklerden sonra ve gece yatmadan dişlerini fırçalamasını alışkanlık haline getirmesini sağlayın.
  11.  Çiğ yenebilen sebzeleri ve meyveleri mutlaka iyice yıkaması gerektiğini öğretin.

Çocukluk Döneminde Beslenme

Büyüme hızının bebeklik çağına nazaran daha yavaş olduğu çocukluk dönemi, beslenme alışkanlığının kazanıldığı dönemdir. Çocuk etrafında olan bitenleri yakından izler ve anne-baba-kardeşlerinin davranışlarını örnek alır.Onlar gibi sofraya oturmayı, kendi başına yemek yemeyi öğrenir. Çocukların bu döneminde ailelerin daha dikkatli olmaları, beslenmeyle ilgili yanlış alışkanlıkların yerleşmesine fırsat vermemeleri gerekir.

Düzenli olarak sağlık kontrolleri yapılan çocukta, boy ve kilo artışının yaşına göre normal değerlerde olması çok önemlidir. Eskiden yaygın olan “şişman çocuk, sağlıklı çocuktur” tezinin yanlış olduğu çoktan kanıtlanmıştır. Fakat çocuğun fiziksel ve ruhsal gelişimine zarar verecek, bilinçsiz uygulamalardan da kaçınmak gerekir. Beslenmeyle ilgili, mutlaka bir hekim kontrolünde, her çocuğun kendi gelişimine bağlı olarak bir diyet uygulamasına gidilebilir. Kulaktan dolma bilgilerle, gazete-tv programlarıyla, çocuğu bir besin grubundan mahrum etmek doğru değildir. Her çocuğun gelişimi kendine özgüdür ve eğer gerekiyorsa beslenme planı da, çocuğu tanıyan, gelişimini takip eden bir diyetisyen tarafından yine çocuğa özgü olarak planlanmalıdır.

Ergenlik Çağında Beslenme

cocuk-diyeti-2

Çocukların 12-18 yaş arasını tanımlayan ergenlik dönemi, büyümenin hız kazandığı dönemdir. Bu nedenle enerji ihtiyacı, çocukluk dönemine nazaran daha fazladır. Ruhsal olarak da bir bocalama dönemi olarak tanımlanabilecek olan bu dönemde gençler, vücutlarıyla çok ilgilidirler. Dış görünüm her zamankinden daha önemlidir onlar için. Özellikle genç kızlar, asla kilolarından memnun değillerdir. Eleştiri ya da tavsiye almak hoşlarına gitmez ve hemen karşı tavır alırlar. Bu da çoğunlukla beslenme düzenlerine yansır. Tepkisel olarak, aşırı yemek ve hemen ardından yediklerini çıkarmak (bulimia nervosa) ya da tehlikeli boyutlarda az yemek (anoreksiya nervosa) gibi yeme bozuklukları görülebilir. Bu dönemde ortaya çıkan obezite, çocukluk çağında görülenden daha tehlikelidir. Bu bozukluklar mutlaka tedavi edilmelidir.

Gençler arasında yaygın olan fast food beslenme tarzı, sağlıklı beslenmenin önündeki en büyük engel olarak karşımıza çıkar. Okuldan kursa, kurstan spora bir koşuşturma içindeki gençlerde öğün atlamak da yine yaygın ve zararlı bir davranıştır. Sağlıklı beslenmenin yanı sıra çocukların daha hareketli bir yaşam tarzı benimsemeleri, fiziksel aktivite düzeylerinin arttırılması ve bu konuda desteklenmeleri çocukların sosyal, zihinsel ve bedensel gelişimlerine önemli katkılar sağlayacaktır.

Çocuk Diyetinde Sağlıklı Beslenme Önerileri

  • Her yaşta çocuk için en önemli öğün, kahvaltıdır. Çocuklarınızın her gün kahvaltı yapmalarını sağlayın.
  • Çocukların çok severek tükettikleri cipsler, kolalı içecekler, tuzlu besinler, şeker ya da şekerli atıştırmalıklarla mücadele etmek epey zordur. Renkleri, ambalajları ve tatlarıyla çocuklara çok cazip gelen bu tür yiyecekleri mümkün olduğunca az tüketmelerini sağlamalısınız. Evde sebze, meyve, süt, yoğurt, taze meyve suları, kuru yemişlerle  kendiniz, sağlıklı atıştırmalıklar hazırlayabilirsiniz.
  • Çocuklar okul yaşına geldikten sonra değişik sebeplerden bazı öğünlerini dışarıda yemek zorunda kalırlar. Büyüklerin bile hayır diyemedikleri “fast food” tarzı yiyecekler, kolay ulaşılabilir, pratik, doyurucu bir tercih olarak çocuklar için de çok caziptir. Onları daha sağlıklı beslenme seçenekleri konusunda bilgilendirin. Evde daha sağlıklı bir malzemelerle ve pişirme yöntemleriyle bu tür yemekleri siz de hazırlayabilirsiniz.
  • Süt, yoğurt, peynir gibi, özellikle gelişme çağındaki çocukların kemik gelişimi için çok değerli olan besinleri almalarını sağlayacak yiyecekler hazırlayın. Meyveli yoğurt, peynirli sandviç, muzlu süt gibi.
  • Çocuklara sebze yedirmek her zaman çok kolay değildir. Belli başlıları dışında, sebzelerle arasına mesafe koyan çocuklar için, sebzelerden köfte yapabilir, çorbalarınızı sebzelerle çeşitlendirebilirsiniz.
  • Özellikle soğuk kış aylarında bağışıklık sistemini güçlendirmek için vitaminler çok değerlidir. Çocuklarınızın meyve yemeyi alışkanlık haline getirmelerini sağlayın.
  • Sindirim sisteminin sağlıklı çalışması, besinlerden en yüksek faydayı sağlamak ve zararlı artıkların vücuttan atılmasını sağlamak bakımından çok önemlidir. Küçük çocuklarınızın, belli öğünlerden sonra tuvalete gitmelerini sağlayın. Düzenli tuvalet alışkanlığı, düzenli dışkılama disiplini kazandırır.
  • Beslenme konusunda dikkat edilecek en önemli konu, sebze ve meyveleri mevsiminde ve taze tüketmektir.

Erken yaşlarda sağlıklı beslenme alışkanlığı edinen çocuklar, sağlıklı yetişkinler olurlar. Sağlıklı beslenme sadece beden gelişimi için değil, zihin gelişimi için de çok önemlidir. Çocuklara sürekli olarak ne yapmaları, ne yemeleri, ne içmeleri, neleri yememeleri gerektiğini söylemek yerine, kendi davranışlarınızla örnek olmak her zaman daha iyi sonuç verir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ