DIŞ GEBELİK NEDEN OLUR?

DIŞ GEBELİK NEDEN OLUR?

Dış gebelik diğer bir adıyla ektopik gebelik demektir. Bu yazımızda sizlere dış gebelik hakkında bilgiler vereceğiz. Yazımızın devamında sizlere verecek olduğumuz bu bilgiler kapsamında sizde kendinize göre tedavi ve korunma uygulamalarını uygulayabilirsiniz.

Dış gebelik, döllenmiş olan yumurtanın, rahim boşluğu dışında gelişen bir gebelik komplikasyonudur. Gebelik döllenmiş yumurta ile başlar. Normalde, döllenmiş yumurtanın rahim duvarına tutunur. Bazı durumlarda, ancak, dış gebelik rahim (serviks) karın boşluğunda, yumurtalık ya da boyunda meydana gelir.

Bu dış gebelik durumu devam edemez. Döllenmiş yumurta bu şekilde yaşayamaz ve büyümekte olan doku ve çeşitli maternal yapıları yok olabilir. Tedavi edilmezse, hayatı tehdit eden kan kayıpları mümkün olmaktadır. Dış gebelik erken tedavisi ile ileride sağlıklı gebelikler şansını sağlamaya yardımcı olabilir.

Dış Gebelik Belirtileri Nelerdir?

Bazı kadınlarda dış gebelikte herhangi bir belirti bulunmamaktadır. Eğer belirtiler bulunuyorsa, 5 ile 14 hafta içerisinde kendini belli etmektedir. Bu belirtiler ise şöyle sıralanmaktadır;

  • Karın ağrısı: Dış gebelikte en önemli belirtilerden birisi oluşan karın ağrılarıdır. Bu karın ağrıları genellikle karnınızın tek bir bölgesini (mide) etkilemektedir. Ağrılar şiddetli ve uzun olabilmektedir.
  • Vajinal kanama: Vajinal kanama normal dönemlerde oluşan kanamadan çok daha farklı bir kanama türüdür. Genellikle kısa zamanlı olarak ortaya çıkmaktadır ve parlak veya koyu kırmızı olabilir. Bu kanamaları normal olarak algılayan kadınlar hamile olduklarının farkına varamamaktadır.
  • Omuz ağrıları: Bu ağrılar daha az görülen belirtiler arasında yer almaktadır. Omuzlarda oluşan bu ağrı aynı zamanda kollarınıza da yayılmaktadır. Omuz ağrısının ortaya çıkma nedeni tam olarak bilinmemektedir. İç kanama sırasında oluştuğu tahmin edilmektedir. Kanama ,diyafram (karın sizin göğüs boşluğunu ayıran solunum sırasında kullanılan kas) bulunan frenik sinirlerin tahriş olması ile olur.
  • Bağırsak ağrıları: İdrar veya dışkı geçerken acı ile karşılaşabilirsiniz.
  • İshal ve kusma: Bir dış gebelik gastrointestinal hastalığına benzer belirtilere neden olabilir ve genellikle ishal ve kusma ile ilişkilidir.

Dış gebelik olsa da, bu belirtilerin yanı sıra aynı zamanda normal gebelik belirtilerine de sahip olacaksınız. Bu belirtiler ise şöyledir;

  • Bulantı
  • Göğüslerde hassasiyet
  • Daha sık idrara çıkma
  • Alışılmadık bir biçimde yorgun hissetmenizdir.

Doktora Ne Zaman Görünmeniz Gerekmektedir?

  1. Eğer adetin normal durumunda bir değişiklik olursa,
  2. Eğer olağandışı vajinal kanama oluşursa,
  3. Kalıcı karın ağrısı varsa doktora görünmeniz gerekmektedir.

Bunların yanı sıra aşağıdaki durumlar meydana gelirse acil tıbbi yardım alınması gerekmektedir. Dış gebelikte tüplerin iç kanamaya neden olabileceğini unutmayınız. Bu durumda kişilerde sersemlik ve baş dönmesi oluşmaktadır.

  1. Keskin, ani, şiddetli karın ağrısı yaşamaya başlarsa
  2. Hasta hissediyorsa
  3. Kalp hızında bir artış varsa
  4. Solgun görünüyorsanız acilen doktora gitmeniz gerekmektedir.

Nadir de olsa, fallop tüpü ölümcül olabilir. Ancak bu çok nadirdir ve çoğu durumda fallop tüpü başarıyla tamir edilebilir veya kaldırılabilir.

Dış Gebelik Neden Olur?

Gebeliğin erken evrelerinde, yumurta, sperm tarafından döllenir ve fallop tüpleri ile yumurtalıkların birine bırakılır. Her fallop tüpü yaklaşık 10 cm (4 inç) uzunluğunda ve hareketlidir.

1.Pelvik İnflamatuar Hastalığı

miyom tedavisi

Pelvik inflamatuar hastalık (PID) kadın üreme sisteminin bakteriyel bir enfeksiyonudur. PID olguları çoğu üreme organlarının yukarısında bulunmaktadır. Bakterilerin birçok farklı türleri PID’e neden olabilir ancak en çok chlamydia enfeksiyonu nedeniyle olmaktadır. Bu enfeksiyon korunmasız seks sırasında yayılan, cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon türüdür.

Bu mantar türü genellikle herhangi bir belirtiye sahip olmamaktadır. Bu yüzden genellikle kadınlar bu enfeksiyonu kaptıklarını pek anlayamamaktadırlar. Ancak, bakteri salpenjit olarak bilinen fallop tüpleri, iltihaba neden olabilir. Salpingitis, dış gebelik riskinin dört kat daha fazla olmasına neden olmaktadır.

2.Geçmiş Hastalıklar ve Ameliyatlar

87462847

Yaşamında daha önce dış gebelik sorunu yaşamış olan kişilerde genellikle tekrar bu durumla karşılaşma riski oldukça yüksektir.Daha öncesinde fallop tüpleri ameliyatı olduysanız, dış gebelik olma riskiniz yüksektir.

Kadın sterilizasyonu (tüp ligasyonu veya “tüpleri bağlamak” olarak bilinen cerrahi bir türü) ameliyatının başarısız olması ve kadınların hamile olması bir dış gebelik sorununa neden olabilir.

3.Doğurganlık Tedavileri

tupbebek

Doğurganlık tedavisinde kullanılan ilaçlar aynı zamanda dış gebeliğe de neden olmaktadır. Tüp bebek tedavisi olarak bilinen tedavi her zaman başarılı olmamaktadır ve kimi zaman dış gebeliğe neden olabilmektedir.

4.Gebelik

54f3ac372128c619_surrogate.jpg.xxxlarge_2x

Rahim içi araçları ve intrauterin sistem (IUS), gebeliği etkilemede oldukça etkilidir. Ancak bu durumda gebe kalınması söz konusu olursa, dış gebelik meydana gelmektedir.

5.Diğer Nedenler

Pregnant-Woman

Dış gebelik için diğer potansiyel risk faktörleri şunlardır;

  • Yapısal sorunlar – Eğer anormal şekilli fallop tüpü varsa, dış gebelik olasılığı daha yüksektir.
  • Sigara kullananlar, sigara içmeyenlere göre daha çok dış gebelik sorunu ile karşı karşıyadır. Bu ihtimal neredeyse iki katı kadardır.
  • 35 yaş üzeri olan kişiler

Dış Gebelik Komplikasyonları Nelerdir?

Eğer dış gebelik gibi bir sorununuz varsa, risk faktörleri oldukça tehlikelidir. Bu durumlarda herhangi bir tedavi olmazsa, sonuçları ağır kanamalara neden olarak yaşamınızı tehdit edebilir.

Testler ve Tanısı

Doktorunuz dış gebelikten şüphelenirse, oluşan ağrı ve hassasiyet için fallop tüpü veya yumurtalıkların kitlelerini kontrol etmek için bir jinekolojik muayene yapabilir. Fizik muayene tek başına genellikle bir dış gebelik teşhisi için yeterli değildir. Tanı genellikle, ultrason, kan testleri ve görüntüleme çalışmaları ile teyit edilir.

Standart bir ultrason ile yüksek frekanslı ses dalgaları yardımı ile karın bölgesindeki dokular incelenmektedir. Erken gebelik döneminde ise rahim ve fallop tüpleri karın yüzeyine ve vajinaya daha yakın bir durumdadır. Ultrason, vajinaya (transvajinal ultrason) yerleştirilen bir wandlike cihazı kullanılarak yapılacaktır.

Bazen ultrason ile gebelik tespit etmek çok erken olabilmektedir. Bu kapsamda doktorunuz tanısını, 4 ile 5 hafta sonrasında bir kan testi yaparak koyabilir.

Dış Gebelik Tedavisi Nasıl Olur?

Dış gebelik fallop tüpü rüptürü önce teşhis edilirse, aşağıdaki tedavi seçenekleri uygulanmaktadır. Uzmanınızdan veya jinekologdan, yararları ve her seçeneğin riskleri hakkında bilgi talep ediniz.

  • Aktif İzleme

Sadece hafif belirtilere sahipseniz, hamilelik ile çözülecek bir sorundur diyebiliriz. Döllenmiş yumurta tedavisine gerek kalmadan, yakınlardaki doku içine absorbe edilebilir. Bunlar genellikle yapılan kan testlerinde belirlenmektedir. Bu kan testlerinde human koryonik gonadotropin (hCG) hormonu düşük seviyede göstermektedir.

Bu kapsamda ise, kişiler düzenli kan testleri ve ultrason testleri ile birlikte düzenli olarak takip edilmektedirler. Testler sonucunda hCG seviyelerinde devam düşüş görünmüyorsa, daha fazla tedaviye (bu genellikle aktif izleme kullanarak yaklaşık tedavi üç olguda oluşmaktadır) ihtiyacınız olacak.

Aktif izlemenin avantajı tedavinin herhangi bir yan etkisini yaşamak zorunda olmayacak olmanızdır. Bir dezavantajı da kan testleri hCG hormonu düşük seviyelerde gösterse bile, hala açık (tubal rüptür) bölmelerin ve sizlerin fallop tüplerinde bulunan küçük bir riskin habercisi olmasıdır.

  • İlaç Tedavisi

Dış gebelik büyüyor durumda olmuş olmasına rağmen, erken teşhis edilirse, metotreksat adı verilen bir ilaç kullanarak sona erdirilebilir. Metotreksat büyüyen embriyo hücreleri durdurarak çalışır. Genellikle aşağıda anlatacağımız dış gebelik durumlarında uygundur;

  • Görünür kalp atışı çapının 3.5 c daha büyük olmadığı durumlarda
  • Acı
  • 1500 IU / litre daha serum hCG düzeyi az olan kan testi sonucu
  • (Bir ultrason tetkiki ile teyit gibi) herhangi bir intrauterin gebeliği durumu söz konusu ise.

Eğer bunlardan biri veya daha fazlası varsa Metotreksat ilacı uygun olmayabilir;

  • Diyabet gibi bağışıklık sistemini zayıflatabilen bir durum varsa,
  • Anemi gibi kan hücrelerinin bazı tiplerinin düşük seviyelerde olmasına neden olan herhangi bir tipteki kan bozukluğu
  • Karaciğer hastalığı
  • Böbrek hastalığı

Metotreksat ilacı düzenli olarak kan testi yaptıran kişilere uygun görülmektedir. Metotreksat genellikle kalça içine tek bir enjeksiyon olarak verilir ve ikinci doz bazen gereklidir. Eğer ilaç verildikten sonra hamile kalırsanız bir sonraki bebekte gelişimsel sorunların olma riski artar. Bu ilaç sizlerin karaciğerine zarar verebilir. Bunun için özellikle ilaç aldıktan sonra alkol tüketmemeniz gerekmektedir.

Metotreksat’ın en yaygın yan etkisi, genellikle doz verildikten bir gün ya da iki gün sonra gelişen karın ağrılarıdır. Bu ağrı genellikle hafif şiddetli olmakta ve 24-48 saat içinde geçmektedir. Diğer yan etkiler şunları içerebilir;

  • hasta hissetmek
  • hasta olmak
  • ishal
  • baş dönmesi
  • ağız ülserleri

Metotreksat aldıktan sonra dört ve yedi gün civarında kan testlerinin yapılması gerekir. Test düzeylerinde hCG oranında belirgin bir düşüş görünmüyor ise, ameliyat gerekebilir.

  • Cerrahi Operasyon

Yumurta kaldırmak için cerrahi bir dış gebelik en sık uygulanan tedavidir diyebiliriz. Anahtar deliği cerrahisi (laparoskopi) normal olarak kullanılır.

Küçük bir kamera ve cerrahi aletler karnınıza küçük kesikler yoluyla yerleştirilir. Bu, genel anestezi (sizler uyurken olacaktır anlamına gelir) altında yapılır. Diğer fallop tüpü sağlıklı görünüyorsa, o zaman dış gebelik içeren tüp genellikle (a salpinjektomi olarak bilinen bir prosedürde) çıkarılır. Bu en etkili tedavi şeklidir ve sizlerin tekrar hamile kalma şansını azaltmaz.

Cerrahi girişimleri önlemek için ameliyat, dış gebeliği kaldırmak için veya fallop tüpünün dış gebeliği onaylaması için bir laparoskopi ile aynı anda yapılabilir.

Ameliyatın etkilerinin tamamen ortadan kalkması için ortalama olarak 1 ay geçmesi gerekmektedir. Ancak çoğu kadın ameliyattan sonra hastaneden taburcu edilmektedir.

Sizlerin tuba rüptüre ise, acil ameliyata ihtiyacınız olacaktır. Fallop tüpünün tamiri mümkünse, cerrah kanamayı durdurmak için karnınızda bir kesi (bu bir laparotomi olarak bilinir) yapacaktır.

Dış Gebelikten Korunma

Dış gebeliği önlemek için bazı önlemler alabilirsiniz. Bunlar; cinsel partner sayısını sınırlamak, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonları önlemeye yardımcı olmak ve pelvik inflamatuar hastalık riskini azaltmak için seks sırasında prezervatif kullanılması. Bunların yanı sıra sigara kullanımın bırakılması da en önemli korunma yollarından biridir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ