DİZANTERİ TEDAVİSİ

DİZANTERİ TEDAVİSİ

Dizanteri Nedir?

Dizanteri, kalın bağırsak başta olmak üzere, bağırsaklarda meydana gelen iltihaplardır. Bu tip hastalıklar bulaşıcıdır ve bünye sindirim sisteminde bozukluklar yaratır. Dünya Sağlık Örgütü, dizanteriyi tanımlarken, kanda meydana gelen sulanma, sulu dışkılama olarak belirleme yapmıştır.

Dizanteri, kontamine, yani bozulmuş, mikroplu hale gelmiş yiyecekler ve sular aracılığı ile insanlar arası yayılır ve çoğalır. Bir birey enfeksiyonu bir kere kaparsa, enfeksiyonlu organizmalar, bireyin bağırsaklarında yaşar ve bu enfeksiyonlu organizmalar, enfeksiyon kapmış insanın dışkısı ile yayılır. Bazı enfeksiyonlar, hayvanlar tarafından da muhafaza edilebilir. Hayvanların taşıdıkları enfeksiyon insanlara geçerek onlara da bulaşabilir.

Bazı yaygın bakteri türleri dizanteriye sebep olmaktadır. Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki, yaygın dizanteri sebebi bazı bakterilerdir. Shigella bakterisi, bazı tip Escherichia coli bakterileri enfeksiyonlara neden olurlar. Daha az yaygın olan ve dizanteriye sebep olan bakteri türleri ise, Salmonelia ve Campylobacter gibi enfeksiyonlu bakteriler, kanlı ishale neden olurlar. Düşük sağlık önlemleri sağlanan çevresel durumlarda ve bölgelerde dizanteri yaygındır. Örneğin, çocuk bakım kurumları olan ve gelişmekte olan ülkelerde yüksek oranda Shigella mevcuttur.

Hastalar, öncelikle, hafif şiddette karın ağrısı ve mide krampları hisseder. Tedavi edilmeyen dizanteri, bireyin hayati durumlarını tehdit edebilir. Özellikle enfeksiyon kapmış birey, kaybettiği sıvı miktarını yeterince hızlı geri kazanamaz. Endüstrileşmiş milletlerdeki insanlar dizanteri kaptıklarında, dizanterinin işaret ve semptomları hafif olarak gözlenir. Hatta enfekte olmuş insanlar doktora bile gitmeyebilirler. Problemleri birkaç gün dahilinde çözülür. Öyle olsa bile, Batı Avrupa, Kuzey Amerika ve diğer bölgelerdeki ülkelerdeki doktorlar ve yetkililer, bu önceden bildirilmesi gereken önemli rahatsızlığa karşı uyarılmış olmaları gerekmektedir.

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, 2 tipte dizanteri çeşidi bulunmaktadır;

  • Basilli Dizanteri: Shigella bakterisinin neden olduğu dizanteri çeşididir. Batı Avrupa’da ve Amerika Birleşik Devletleri’ndeki insanlar arasında yaygın olarak görülen dizanteri tipidir.
  • Amibik, amipli Dizanteri: Amibiyaz olarak da bilinen bu tür dizanteriler, Entamoeba histolytica nedenlidir. Tropikal kuşakta yaygındır. Bir çeşit amip tipidir. Amip ise, sürekli şekil değiştiren bir tek hücreli organizmadır.

Dizanteri Nedenleri

Dizanterinin nedenlerini genel olarak bazı başlıkta toplayabilir. İlk olarak, dizanteri, bakteri nedenlidir. Bazı bakterilerin neden olduğu sebeplerle, vücudun enfeksiyon kapması sonucu dizanteri meydana gelmektedir. Bir diğer dizanteri nedeni ise, amip gibi tek hücreli organizmaların neden olduğu enfeksiyondur. Aynı zamanda, parazit kurtçukların sebep olduğu istilalar sonucu da dizanteri oluşmaktadır. Çok daha nadir görülen bir dizanteri nedeni ise, kimyasalların neden olduğu tahriş ya da virüs bazlı bir enfeksiyondur.

Basilli Dizanteri Nedenleri

Shigella bakteri grubunun bir basille ortaya çıkardığı enfeksiyon türü, dizanterinin yaygın bir türüdür. Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Servisine göre, en yaygın olanı, Shigella sonneidir. Onu takip eden, Shigella flexneri, Shigella boydii ve Shigella dysenteriae bakterileridir. Shigella dysentariae, en şiddetli, ağır semptomları oluşturan dizanteri sebebidir.

Düşük hijyenli ortamlar, basilli dizanterinin en önemli sebebidir. Ayrıca, basilli dizanteri, bozulmuş, mikroplu yiyeceklerle de yayılır.

Amibik Dizanteri Nedenleri

Amibik dizanteri, genel olarak, Entamoeba histolytica amipinin neden olduğu enfeksiyon sebebiyle oluşur. Basilli dizanteri diğer bölgelerde de yaygınken, Amipli, amibik dizanteri, daha çok tropikal kuşakta etkinlik sunmaktadır. Ayrıca, Kanada’nın kırsal bölgelerinde de amibik dizanteriye rastlanıldığı raporlanmaktadır.

Amiplerin birleşerek kist oluştururlar ve bu kistler, bireyin dışkılaması sonucu vücuttan çıkar. Düşük sağlık önlemleri alınan bölgelerde, bu kistler, uzun süre hayatta kalabilirler. Kistler, su ve yiyecekler yoluyla diğer insanlara da bulaşabilir. Kistler ayrıca, tuvalet sonrası, enfeksiyon kapmış insanların ellerinden geçebilir. Ve böylece diğer insanlara kolayca bulaşır. Temizlik, iyi bir hijyen uygulamaları, diğer insanların enfeksiyon kapma risklerini düşürecektir.

Dizanteri Semptomları

Semptom, hastanın hissettikleri ya da rapor olarak doktora sundukları iken, işaretler, doktor gibi, diğer kişilerin ortaya koyduğu şeylerdir. Örneğin, kişinin hissettiği bir acı, bir semptom iken, kaşıntı bir işarettir.

Gelişmiş ülkelerde, dizanterinin ortaya çıkan işaret ve semptomları daha hafifken, gelişen ya da tropikal bölgelerde daha şiddetli olarak karşılaşılabilir. Hafif şiddette semptomlarla karşılaşan hastalar, küçük çapta karın ağrısı ya da krampı hissederler. Ve sık sık ishal sebepli tuvalete çıkarlar.

Semptomlar, bireyin enfeksiyonu kapmasının ardından bir ile 3 gün içinde ortaya çıkmaya başlar. Bu sürece, kuluçka dönemi denir. Hastaların çoğunun, bir hafta içinde iyileştikleri gözlemlenmiştir. Bireyin ne sıklıkla tuvalete gittiği, dışkısında kan ya da mukus olup olmamasına göre hastalığın sebepleri değişir. Ayrıca, dizanteriye yakalanan insanlarda, laktoza karşı tahammülsüzlük oluşur. Bu uzun bir zaman alabilir, hatta yıllar sürebilir.

Amibik dizanterinin semptomları;

  • Karın ağrısı,
  • Ateş ve üşüme, titreme,
  • Mide bulantısı ve kusma,
  • Sulu şekilde ishal, ayrıca dışkı da kan, mukus ya da iltihap görülmesi,
  • Dışkı yaparken acı çekme,
  • Halsizlik,
  • Aralıklı olarak kabız olma gibi semptomlar içerir.

Amip, bağırsak duvarı boyunca gidebilir ve kan akımı yoluna karışarak diğer organlara enfeksiyon taşıyabilir. Böylece ülserler gelişebilir. Ayrıca bu ülserler kanayabilir ve bu sebeple dışkıda kan görülebilir. Semptomlar, haftalarca sürebilir. Ancak, genelde birkaç gün sürer. Semptomlar kaybolduktan sonra bile, amip, taşıyıcı insan vücudunda yaşayabilir. Böylece, bireyin bağışıklığının düştüğü bir anda tekrarlama ihtimalini arttırır. Ancak, hasta tedavi aldığı takdirde, amiplerin hayatta kalma ihtimali düşer ve tekrar oluşmazlar.

Basilli dizanteri işaret ve semptomları;

Diğer tiplerde olduğu gibi, bu türde de, semptomlar, 1-3 gün arasında, enfeksiyon kapmış bireyde görülür. Daha tipik olarak, hafif karın ağrısı ve ishal görülür. Ancak, dışkıda kan ya da mukus görülmez. Birçok hasta için, semptomlar, oldukça hafiftir. Hatta, doktora gitme gereksinimi bile duymazlar. Ve problem, birkaç güne düzelir. İlk olarak, enfeksiyon kapmış birey, ishalden dolayı sık sık tuvalete gider.

Çok yaygın olmamasına rağmen, basilli dizanteriye sahip bazı hastaların dışkılarında kan ya da mukus olabilir. Karın ağrısı, yoğun olabilir. Mide bulantısı, kusma ve yüksek vücut sıcaklığı olabilir.

Dizanteri Teşhisi

Doktorlar, ilk olarak, hastalara, semptomlarla ilgili sorular sorarlar. Ardından fiziksel muayene ederler. Dışkı örneği istenebilir. Özellikle, hastalar, son zamanlarda tropik kuşakta bir bölgede bulunmuşsa. Daha nadir olarak, eğer semptomlar şiddetliyse, diğer teşhis testleri de istenebilir. Ultrason taraması ya da endoskopi gibi.

Dizanteriyi Engelleme

Birçok örnekte, dizanteri, az hijyen kaynaklı ortaya çıkmaktadır. Bireyler, dizanteri enfeksiyon riskini azaltmak için yemek hazırlarken ve her tuvalete giriş çıkışlardan önce ellerini yıkamalılar.

Eğer, bulunduğunuz ortamda, bölgede dizanteri riski yüksek ise, sadece güvenilir kaynaklardan, şişelenmiş su şişelerinden su içmelisiniz. Eğer şişeden su içiyorsanız, şişenin yanınızda açıldığından emin olmalısınız. Yediğiniz yemeklerin tam olarak piştiğinden emin olmalısınız. Kaynağını bilmediğiniz sulardan uzak durun ve dişlerinizi güvenilir kaynaklardan alınan sularla temizleyin.

Dizanteri Tedavisi Nasıl Yapılır?

1.Rehidrasyon Terapisi

07848_web_ORS

İlk olarak, oral rehidrasyon kullanılarak yapılır. Hasta, bol sıvı içilmeye teşvik edilir. İshal ve kusma sonucu oluşan sıvı kaybı, kurutmayı engellemek için değiştirilir. Eğer ishal ve kusma çok ise, doktorlar, damar yoluyla sıvı değişimini gerçekleştirebilir.

2.Antibiyotik ve Amip Öldürücü İlaçlar

Medicine

Uzmanlara göre, hastalığın sebebini bulmak için, sebeplerin bakteri ya da amip mi olduğu laboratuvar sonuçlarında bulunana kadar, dizanterinin yok edilmesi, ilaç tedavisi uygulaması ile yapılmalıdır. Eğer bu durum mümkün değilse, semptomların şiddetlerine göre, hasta antibiyotik ve amip karşıtı ilaçlarla rahatlatılabilir.

Eğer semptomlar şiddetli değilse, doktor, basilli dizanteri olduğuna karar verir. Hasta, büyük ihtimalle hiç ilaç almadan iyileşebilir. Bu tür örneklerin çoğunda hastalık bir hafta içinde düzelmiştir. Oral olarak yani ağız yoluyla alınan rehidrasyon önemlidir.

Eğer amibik dizanteri teşhisi konulmuşsa, hasta, muhtemelen, 10 gün boyunca antimikrobiyal ilaç tedavisine başlar. Bu ilaçlarla, semptomlar gittikten sonra da amipin vücutta hayatta kalmamasını sağlayacaktır.

3.Antiromatizmal İlaç (Oranofin)

tıbbi-ilaç

Bu tür tedavi yöntemi, amip enfeksiyonu nedenli dizanteri için ucuz ve düşük dozda bir tedavi sunar. İlaç, laboratuvar ve hayvan denekler üzerinde denenmiştir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ