Fil Hastalığı Tedavisi

Fil Hastalığı Tedavisi

Fil hastalığı ya da lenfödem, bireyin kolları ya da ayaklarından birinde meydana gelen şişlik olarak tanımlanabilir. Bazen kol ya da bacaklardan her ikisinde de şişlik gözlemlenebilir.

Lenfödem yaygın olarak, bireyin kanser tedavisi sırasında lenf düğümlerinin hasara uğraması ya da alınması nedenli olarak oluşur. Bu sebepten dolayı, bireyin bağışıklık sisteminin bir parçası olan lenfatik sistemde bir tıkanıklık meydana gelir. Bu tıkanıklık, lenf sıvısının gerektiği gibi dolaşmasını engeller ve bu durum da, sıvının şişliğe yol açmasına neden olur.

Fil hastalığı ya da lenfödem olarak bilinen hastalığın bilinen bir tedavisi bulunmamaktadır. Ancak, bu durum erken teşhis ve etkilenen uzuv için iyi bir bakım ile yönetilebilir.

Fil Hastalığı Semptomları

Fil hastalığının ilk semptomu vücutta şişkinliğin oluşmasıdır. Bireyin giydiği kıyafetler, ayakkabılar ya da yüzük, bileklik gibi takılarının vücuduna olmamaya başlaması, küçük gelmesi gibi durumlar semptomların ilkidir. Bunun dışında diğer belirtiler ise, etkilenen bölgede ağırlık, sıkılık, sertlik gibi belirgin belirtilerde görülebilir. Bazı insanlarda ise, herhangi bir şişlik oluşmadan önce ağrılar oluşabilir.

Baş ya da Boyun Kısmındaki Lenfödem

Baş ya da boyun kısmında beliren lenfödem, ayrıca bireyin ağız ve boğazında semptomların oluşmasına neden olabilir. Bu, bireyin dilinin ve ağzındaki diğer bölümlerin şişmesi gibi belirtileri içerebilir.

  • Eğer, herhangi bir şişlik ya da baskı veya dolgunluk hissi var ise
  • Yutkunmakta zorluk çekiyorsanız
  • Bireyin sesinde bir değişiklik meydana geliyorsa doktora bu semptomların bildirilmesi gerekir.

Genital Bölgede Oluşan Lenfödem

Genital bölgede oluşan lenfödem genelde ağırlık hissinin oluşmasına neden olur. Testis torbasında ya da penisinde şişlik olan erkeklerde, bu durum idrar geçişi sırasında zorluk yaratabilir. Kadınlar ise, genital bölgelerini rahat olmayan ve dar olarak hissedebilirler.

Genel Fil Hastalığı Semptomları

Eğer fil hastalığının şiddetli semptomları tedavi edilmez ise, bu semptomlar zamanla değişebilir. Şiş olan etkilenen bölge daha şiş, daha sert ve daha acılı bir hale gelebilir. Bunların dışında ayrıca;

  • İğnelenme ya da karıncalanma
  • Uyuşukluk hissi
  • Sert ve katı olan deride kızarıklıklar
  • Etkilenen alanın daha zor şekilde hareket ettirilmesi
  • Ağrının oluşması
  • Bireyin cildinde girinti çıkıntı oluşması
  • Kol ya da bacak şeklinde değişiklik olması
  • Deri enfeksiyonları
  • Derinden sızan sulu sıvı (lenf sıvısı) gibi semptomlar fil hastalığı ya da lenfödemin belirtilerini oluştururlar. Eğer bu semptomlardan herhangi birine rastlıyorsanız doktora görünmenizde fayda olacaktır. Tedavi şişliği azaltır ve bireyin daha rahat olmasına yardımcı olur.

Fil Hastalığının Nedenleri

Bireyin lenfatik sistemi çok önemlidir ve bireyin sağlıklı kalmasında önemli rol oynar. Bu sistem, protein yönünden zengin lenf sıvılarının vücutta dolaşmasını sağlar. Bunun dışında bakteri, virüs ve atık maddelerin toplanmasını sağlar. Bireyin lenfatik sistemi, lenf damarları boyunca bu sıvıların ve zararlı maddelerin taşınmasını lenf düğümleri yoluyla yapar. Atıklar, vücuttaki lenfositler yani bireyin lenf düğümlerinde yaşayan ve enfeksiyonla mücadele eden hücreleri, yoluyla filtre edilir ve ardından vücuttan atılır.

Lenfödem yani fil hastalığı, genellikle ayak ya da kollardan, bireyin lenf damarlarının, lenf sıvısını yeterli biçimde boşaltamaması sonucu oluşur. Fil hastalığı birincil ve ikincil şekilde oluşabilir. Bunun anlamı, fil hastalığı birincil yani kendi başına meydana gelebilen bir hastalık olmasıdır. Bunun yanında başka bir hastalık ya da durum nedeniyle de meydana gelerek ikincil lenfödemini oluşturabilir. İkincil lenfödemi sorunu, birincil lendödeminden çok daha yaygın olarak görülmektedir.

Birincil Lenfödemi Nedenleri

Birincil lenfödemi nadir olarak görülür. Nedeni ise, bireyin vücudundaki lenf damarlarında gelişen ve ebeveynlerden kalan kalıtsal problemlerden oluşmasıdır. Birincil lenfödeminin bazo özel nedenleri de bulunur. Bunlar;

  • Milroy Hastalığı (Konjenital Lenfödem): Bu hastalık bebeklik döneminde başlar. Bu hastalığın nedeni, bireyin lenf düğümlerinin normal olmayan biçimde şekillenmesidir.
  • Meige Hastalığı (Lenfödem Prekoks): Bu hastalık genellikle ergenlik ya da hamilelik sırasında lenfödem nedeniyle meydana gelir. 35 yaşına kadar meydana gelebilir.
  • Geç Başlangıçlı Lenfödem (Lenfödem Tarda): Bu hastalık genellikle nadir olarak görülür ve genellikle 35 yaşından sonra başlar.

İkincil Lenfödem Nedenleri

Bireyin lenf düğümleri ya da lenf damarlarında hasara neden olabilecek herhangi bir durum ya da prosedür lenfödeme neden olur. Bu nedenler şunlardır;

  • Cerrahi Müdahale: Lenf düğümleri ya da lenf damarlarının sakatlanması ya da alınması lenfödem ile sonuçlanabilir. Örnek olarak, lenf düğümleri, göğüs kanserinin kontrol edilmesi için alınmış olabilir ya da lenf düğümleri etkilenmiş olan uzuvdaki cerrahi müdahale sırasında sakatlanmış olabilir.
  • Kanser Radyasyon Tedavisi: Radyasyon tedavisi, bireyin lenf düğümleri ya da lenf damarlarında iz bırakabilir ya da iltihaba neden olabilir.
  • Kanser: Eğer kanserli hücreler, lenfatik damarların tıkanmasına yol açarsa, lenfödem meydana gelebilir. Örnek olarak, lenf düğümleri ya da lenf damarları yakınında bir tümör büyümüş ise, lenf sıvısının akışını engelleyecek büyüklüğe ulaştığında akışı engelleyebilir ve tıkanır.
  • Enfeksiyon: Lenf düğümlerinin ya da parazitlerin enfeksiyonu, lenf sıvısının akışını engelleyebilir. Enfeksiyon nedenli oluşan fil hastalıkları yaygın olarak tropik ve subtropikal bölgelerde görülür. Ve daha çok gelişmiş ülkelerde meydana gelir.

Fil Hastalığı Risk Faktörleri

Bu faktörler kanser, kanser tedavisi ya da diğer ikincil nedenler, fil hastalığının gelişme riskini arttırır. Bu nedenler;

  • Yaşlılık
  • Aşırı kiloluluk ya da obezite
  • Romatoid ya da psoriatik artrit

Fil Hastalığı Komplikasyonları

Bireyin kolundaki ya da bacağındaki lenf ödemi ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Bu komplikasyonlar şu şekildedir;

  • Enfeksiyon: Lenf ödeminden dolayı oluşabilecek muhtemel enfeksiyonlar, derideki ciddi bakteriyel enfeksiyon ve lenf damarlarındaki enfeksiyon gibidir. Bireyin kolundaki ya da ayağındaki küçük bir sakatlık, enfeksiyonunun oluşması için iyi bir nokta olabilir.
  • Lenfanjiyosarkom: Bu, lenfatik sistemden kaynaklanan habis yumuşak doku tümörüdür. Tedavi edilmemiş şiddetli lenf ödem vakalarında genellikle görülür. Bu durumun en muhtemel işareti ise, ciltte mavi-kırmızı veya mor işaretlerin görülmesidir.

Fil Hastalığı Tedavisi Nasıl Yapılır?

Lenf ödem için bilinen bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Tedavinin amacı ise, etkilenen bölgede oluşan şişliğin azaltılması ve hissedilen acının kontrol altına alınmasıdır. Fil hastalığının çeşitli tedavi türleri bulunur. Bunlar;

1.Egzersizler

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Bu tedavi türünde etkilenmiş uzvun hafif egzersizlerle hareket ettirilmesi amaçlanır. Bu egzersizler, lenf sıvısının boşaltımını kolaylaştırabilir ve bireyin gündelik işlerinde yardımcı olabilir. Egzersizler ağır ve bireyi yorucu olmamalıdır. Ancak, egzersizler, kol ya da ayaktaki kasların nazikçe kasılmalarına meyil vermelidir.

2.Kol ya da Bacağın Sarılması, Bandajlama

treatment3

Bütün uzvun sargı içine alınması, lenf sıvısının vücuda doğru akışını sağlar. Bandaj ayak ve el parmakları etrafında sıkı olmalıdır ve bireyin kolunu ya da ayağını hareketini sağlaması için gevşek olmalıdır.

3.Masaj

jane-stops-lymphoedema-therapist-image

Manuel lenf drenajı, boşaltımı adı verilen özel masaj tekniği ile, kol ya da bacaktaki lenf sıvısının akışını teşvik edebilir. Ancak bu masajın tekniği bilen bir eğitimci ile yapılması gerekir. Masaj, herkese uygun değildir. Eğer deri enfeksiyonları, aktif kanser, kan pıhtılaşması ya da konjestif kalp yetmezliği gibi durumlarınız varsa masajdan kaçının. Ayrıca radyasyon terapisi alınan bölgeye masajdan da kaçının.

4.Pnömatik Kompresyon

ows_14483341496936

Bir diğer tedavi yöntemi ise, pnömatik kompresyon cihazlarının kullanımıdır. Bireyin ayak ve el parmaklarından yukarıya, gövdeye doğru bir basınç yapılması ile lenf sıvısı vücudun diğer yerlerine aktarılabilir.

5.Kompresyon Giysileri

9669126_orig

Kol ya da bacağı sıkıştırmak için üretilen çoraplar lenf sıvısının etkilenmiş alandan dışarıya doğru akmasını teşvik eder. Etkilenmiş uzvun egzersizleri sırasında da sıkı, basınçlı giysilerin giyilmesi gerekir.

6.Tam Dekonjestif Tedavi

479907965

Bu tedavi yöntemi ise, bazı yaşam tarzı değiştirici terapilerin kombinasyonunu içerir. Genel olarak, bu terapi yüksek kan basıncı, diyabet, felç, kalp yetmezliği, kan pıhtılaşması ya da akut enfeksiyonları olan insanlara tavsiye edilmez.

Eğer şiddetli lenf ödem vakası gözlemleniyorsa, doktor koldaki ya da bacaktaki şişliği azaltmak için dokunun cerrahi yöntem ile alınmasını düşünebilir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ