FRENGİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR?

FRENGİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR?

Frengi, cinsel yolla bulaşan bir hastalıktır. Spirochete-Sifiliz adı verilen bir bakterinin sebep olduğu frengi, cinsel ilişki sırasında bulaşabileceği gibi, hamilelik döneminde anneden bebeğe ya da doğum sırasında bebeğe direkt olarak geçebilmektedir. Bu hastalık, boğaz ağrısı ile başlar ve genellikle genital bölge, rektum ya da ağız bölgesinde ilerlemeye devam eder. Ciltte yara oluşumuna sebep olan frengi bakterisi Sifiliz, derideki yaralar ve mukuslar yolu ile, insandan insana bulaşabilmektedir.

Sifiliz bakterisi vücuda girdikten sonra aktifleşmeden ve çoğalmadan önce, yani hastalığın erken döneminde yok edilebilmektedir. Bu evrede frengi, tek bir enjektör penisilin ile tedavi edilebilmektedir. Fakat, tedavi edilmeyen frengi, kalp, beyin ve diğer bazı organlara zarar vererek, hayati tehlike oluşturabilmektedir.

Amerika Birleşik Devletleri’nde 2010 yılından beri kadınlarda gözlenen frengi vakaları azalırken, özellikle, erkek ile erkek arasındaki cinsel ilişkilerden dolayı, erkeklerde frengi vakaları çoğalmıştır. Frenginin sebep olduğu genital yaralar, HIV virüsünün oluşmasına sebep olarak, AIDS hastalığına yol açabilmektedir. Frenginin 1999 yılı içinde dünya çapında 12 milyon kişiye bulaştığı ve gelişmekte olan dünyadaki vakaların % 90’nını oluşturduğu düşünülmektedir. 1940’lı yıllarda penisilinin yaygınlaşması ile azalan frengi vakaları, milenyumda tekrardan çoğalmış ve insanların bağışıklık sistemini harap eden HIV virüsü ile birlikte birleşerek yayılmaya başlamıştır. Azalan kondom kullanımı, gelişigüzel seks yapma, fuhuş ve güvenli olmayan cinsel ilişkiler (erkek erkeğe seks) gibi sebeplerden dolayı, frengi vakaları çoğalmaktadır. Küba ise, 2015 yılında, frenginin kökünü kurutan ilk ülke olmuştur.

Frenginin Nedenleri

Frenginin oluşum nedeni, Treponema pallidum adı verilen bir bakteridir. En yaygın bulaşma şekli cinsel ilişki sırasında gerçekleşir. Bunun dışında, bakteriler cilt üzerindeki yaralar, sıyrıklar ve ufak çizikler aracılığı ile vücuda girerek yayılabilmekte ya da mukusların bulaşması yoluyla bulaşabilmektedir. Frengi, aynı tuvaletin, aynı küvetin ya da banyonun kullanılmasından ya da aynı eşyaların ve aynı havuzun kullanılmasından dolayı bulaşmaz. Aynı şekilde, kapı kollarından, giysilerin ortak kullanılmasından ya da aynı yemek kabının kullanılmasından dolayı bulaşmaz. Tabi yine de dikkatli olmak gerekir. Tedavi edilen frengi tekrar nüksetmez fakat eğer frengili birinin yarasına temas edilirse yeniden bulaşır. Frengi, birincil ya da ikincil aşamada, bazen de erken latent döneminde bulaşıcıdır.

Frenginin Belirtileri

Frenginin belirtileri, dört farkı periyot sürecinde kendini göstermektedir. Bu periyotlar; birincil, ikincil, latent ve üçüncül evre şeklindedir. Frenginin aşama aşama gelişebilir ve belirtileri her aşamasında değişkenlik göstermektedir. Bazen, aşamaları çakışabilir ya da belirtileri her zaman aynı aşama sırasıyla meydana gelmeyebilir. Bazen de frengi, bazen yılarca hiçbir belirti ve işaret vermeyebilmektedir. Bunlara ek olarak frenginin bir de doğuştan gelen belirtileri bulunmaktadır.

1.Birincil Evre Frengi Belirtileri

Children With Aphtha On Lip

Frenginin birincil evresinde sadece küçük bir frengi çıbanı (şankr) ortaya çıkar. Bu çıban, kaşıntılı değildir ve ağrıya neden olmaz. Bu küçük yara, bakterinin vücuda girdiği bölgede bir leke olarak görülür. Genellikle hastalığın bulaşmasından itibaren sadece tek bir tane olarak meydana gelen bu yara, bazı kişilerde birden fazla sayıda olabilir. Bu yara yani frengi çıbanı hastalığın genellikle üçüncü haftasında ortaya çıkmaktadır. Birçok frengi hastası, bu çıbanı fark etmeyebilir. Çünkü hiçbir şekilde ağrı ya da acı hissettirmez ve genellikle vajina ile rektum bölgesinde gizlenir. Bu çıban, altı hafta içinde kendiliğinden iyileşebilir.

2.İkincil Evre Frengi Belirtileri

tumblr_static_filename_640_v2

Frenginin ikincil evresinde, avuç içlerinde ve ayak tabanlarında yaygın bir şekilde döküntüler oluşmaya başlar. En başta ortaya çıkan frengi çıbanının iyileşmesinden birkaç hafta sonra meydana gelen ve genellikle kaşıntılı olmayan bu döküntüler, gövdeye ve tüm vücuda yayılmaya başlar. Bu döküntü ve yaralar, siğil formunda ağız ve genital bölgede gelişebilmektedir. Bazı kişilerde hastalığın bu evresinde, kas ağrıları, ateş ve boğaz ağrısı yaşanabilmektedir ve lenf düğümlerinde şişkinlik de meydana gelebilmektedir. Bu belirtiler ve semptomlar, birkaç haftada yok olabilir ya da yıllar sürebilen bir süreç içerisinde tekrardan nüksedebilmektedir.

3.Latent Evre Frengi Belirtileri

Wachsmoulage_einer_Gumma_bei_Siphilis

Frenginin latent evresinde, semptomlar bir miktar azalır hatta hiçbir semptom ve belirti gözlenmeyebilir. Fakat bu evrede, gummas adı verilen frengi kabarcıkları gelişmektedir. Gummaslar, küçük kabarcıklar halindedir ve karaciğer, beyin, testisler ve kalp gibi bölgelerde oluşmaktadır. Bundan dolayı hastalığın latent evresinde, sinirsel ya da kalp ile ilgili semptomlar gözlenebilmektedir. Hastalığın bu evresi, frenginin tedavi edilmemesi sonucu gelişir ve çok sinsi bir evredir. Yıllarca sürebilen latent evresi, geri tekrarlamayacağı gibi, hastalığın üçüncü evresinin oluşmasına da sebep olabilmektedir.

4.Üçüncü Evre Frengi Belirtileri

neuro_static

Frengi hastalarının yaklaşık % 15 ile % 30’u, tedavi görmedikleri takdirde, hastalığın üçüncü (geç) evresini yaşamaktadırlar. Frengi hastalığının bu evresinde, beyin, sinirler, gözler, kalp, damarlar, karaciğer, kemik ve eklemler hasar görebilmektedir. Bu sorunlar, hastalığın birincil evresinden (tedavi edilmez ise) yıllar sonra meydana gelebilmektedir.

5.Doğuştan Gelen Frengi Belirtileri

Is-it-safe-to-visit-the-dentist-during-pregnancy

Frenginin bu dört evresinin dışında bir de, doğuştan gelen evresi bulunmaktadır. Bu evre, anneden bebeğe, frengi bakterisinin geçmesi sonucu oluşmaktadır. Anneden bebeğe frengi bakterisi, gebelik döneminde geçebileceği gibi, doğum esnasında da geçebilmektedir. Bebeklerde en başlarda hiçbir belirti gözlenmez. Fakat sonrasında, sağırlık, diş yapısında bozukluk ve burunda çıkıntı (kemerli gibi) yapı oluşması ya da burun köprüsünün çökmesi gibi belirtiler ortaya çıkabilmektedir.

Risk Faktörleri

Frengide risk faktörleri şu şekildedir;

  • Korunmasız cinsel ilişkiye girmek,
  • Birden fazla partner ile cinsel ilişki yaşamak,
  • Erkeklerle cinsel ilişki yaşayan bir erkek olmak,
  • HIV bulaşması nedeni ile AIDS hastalığına yakalanmış olmak.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmediği takdirde ciddi hasarlar yaşatan frenginin komplikasyonları; küçük çıkıntılar veya tümörler, nörolojik problemler, kardiovasküler problemler, HIV enfeksiyonu ve hamilelik ya da doğum sırasında yaşanan sorunlardan oluşmaktadır.

Küçük tümörler: Gummas adı verilen küçük çıkıntılar, cilt üzerinde, kemiklerde, karaciğer ya da diğer bazı organlar üzerinde oluşmaktadır. Gummaslar genellikle hastalığın geç evresinde oluşur ve antibiyotik ilaçlar ile tedavi edilebilmektedir.

Nörolojik problemler: Frengi birçok sinir sistemi sorununa yol açabilmektedir. Bu nörolojik sorunlar; felç, menenjit, sağırlık, görme problemleri ve bunama gibi problemlerdir.

Kardiovasküler problemler: Anevrizma ya da aortun (büyük arter) iltihaplanması gibi problemlerin oluşmasına sebep olan frengi, diğer bazı kan damarlarının hasar görmesine de yol açabilmektedir. Ayrıca, frengi kalp kapakçıklarının hasara uğramasına da sebep olmaktadır.

HIV enfeksiyonu: Bir frengi yarası çok kolay şekilde kanayabilmektedir ve yine çok kolay şekilde HIV virüsünün vücuda giriş yapmasına imkan tanımaktadır.

Hamilelik ve doğum sorunları: Frengi hastası bir kadın hamile kaldığında, doğmamış bebeği de frengi hastası olacaktır. Ayrıca frengi, düşük yapma riskini oldukça fazla miktarda artırmaktadır ya da ölü doğum riski çok yüksektir. Bebeğiniz doğsa bile birkaç gün içinde ölme ihtimali yüksektir.

Tanısı

Frengi tanısı konulurken; kan tahlili, yara sıvılarının analizi ve selebral (beyin) omurilik sıvısı analizi gibi testler yapılmaktadır.

Kan tahlili: Kan tahlili, kanın içinde yabancı madde olup olmadığını tespit etmek amacı ile yapılmaktadır. Fakat, frengi bakterisi yıllarca kanda durabildiği için bu kan testleri güncel ya da geçmiş durumun bilgisini tespit etmek için yapılmaktadır.

Yara sıvılarının analizi: Doktor, yaradan küçük bir parça alarak, bu yaranın hücrelere vermiş olduğu zararı mikroskop yardımı ile tespit edebilmektedir. Alınan parça güncel yaradan alınır ve bakteri tespiti için laboratuvara gönderilir.

Selebral omurilik sıvısı testi: Sinir sistemi ile ilgili komplikasyonlardan şüphelenen doktor, omurilik sıvısından bir analiz yapmak isteyebilir.

Tüm bu tanı yöntemleri, olası bir frengi bakterisi varlığı şüphesiyle, yüksek koruma ile yapılmaktadır.

Tedavi ve İlaçlar

Frenginin erken evresinde fark edilmesi halinde tedavisi oldukça kolaydır. Bu evrede penisilin ilaçlar ve iğneler ile ya da antibiyotik ilaçlar yardımı ile tedavi yapılabilmektedir. Penisilin alerjisi olmayan hamilelerde bu tedavi kullanılır fakat yeni doğmuş bebeklerde antibiyotik tedavisine geçilmektedir.

Alınacak Olan Önlemler

  • Frengiden korunmak için alınacak olan önlemler;
  • Tek eşli olmak ya da fuhuş yapmaktan çekinmek,
  • Kauçuk kondom kullanmak,
  • Uyuşturucu madde ya da fazla alkol kullanımından kaçınmak gibi önlemlerdir.
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ