Gastrit Diyeti

Gastrit Diyeti

Kısaca mide mukozasının iltihaplanması olarak tanımlayabileceğimiz gastrit, mide üzerinde sınırlı çevreli ya da yaygın bir kızarıklık olarak görülür. Mide ve ince bağırsaktan oluşan mide bağırsak kanalında görülen iltihaplanma, ishal, kusma, karın ağrısı ve mide krampları gibi şikayetler meydana getirir. Büyük oranda bakteriler sebebiyle oluşur. Akut ve kronik olmak üzere iki şekilde karşımıza çıkar. Bazı besin maddelerine karşı aşırı hassasiyet gelişmesine sebep olan bu mide hastalığı yaşam kalitesini ciddi oranda düşürür. Ülsere göre daha yüzeysel bir hasar yapar fakat ülsere sebep olma potansiyeli vardır. Yoğun bir antibiyotik tedavisi ve diyetle tamamen iyileşebilen bir hastalıktır. Bilinen en önemli sebebi tüm dünyada yaygın bir bakteri olan  Helicobacter pylori olmakla birlikte, yanlış beslenme alışkanlıkları, alkol ve gazlı içeceklerin midede oluşturduğu tahribat da hastalığın sebeplerinden sayılır. Sigara kullanımı da mide üzerindeki sinirleri uyarır ve aşırı asit salgılamasına sebep olur. Stres, ağrı kesiciler ve asprin gibi asitli ilaçların fazlaca kullanılmasıyla, karaciğer, böbrek ve solunum yetmezliği gibi hastalıklar da gastrit oluşmasına sebep olan diğer önemli faktörlerdir. Lifli gıdalar bağırsakların sağlıklı çalışması için çok gereklidir. Özellikle kilo kontrolü amacıyla yapılan diyetlerde, lifli gıdalar çok sık tüketilir. Uzun süre ya da belli aralıklarla sürekli diyet yapan ve çok fazla lifli gıdalar tüketen kişilerde de gastrit hastalığına çok rastlanır. Sindirimi zor olduğu için mideyi geç terk eden tam tahıllı besin maddeleri, uzun süre tokluk hissi yarattıkları için zayıflama diyetlerinde çok sık tüketilirler fakat bir taraftan da midede tahribata sebep olurlar. Bilinçsiz diyetlerden kaçınmalı, uzun süren ve tek tip beslenme modeline dayanan diyetlerden kaçınılmalıdır. Sağlıkla ve beslenmeyle ilgili tüm şikayetlerde ilk başvurulacak kişi her zaman bir uzman hekim olmalıdır. Temelde sebepleri ve belirtileri ortak olmakla birlikte her hastalık genetik özelliklere, çevresel faktörlere, tıbbi geçmişe, cinsiyete ve yaşa bağlı olarak kişiden kişiye farklı seyreder ve tedavisi de aynı şekilde kişiden kişiye değişiklik gösterebilir.

Gastritin Belirtileri Nelerdir?

Midedeki iltihaplanmanın uzun süre devam ettiği kronik gastrit, çoğunlukla hiçbir belirti vermeden yıllar boyu devam eder. Karnın üst tarafında ağrı, geğirti, mide bulantısı, kusma, iştah azalması, şişkinlik gibi belirtiler meydana gelebilir. Aniden ortaya çıkan akut gastritte ise şikayetler daha belirgindir. Midede, özellikle aç karnına artan yanma, basınç hissi ve ağrı vardır. Bulantı ve kusma kronik gastritte olduğu gibi akut gastritte de en büyük şikayetler arasındadır. İlaç ya da alkol kullanımı midenin yüzeyinde yaraya sebep olur. Bu yaralarda meydana gelen kanama mide asidiyle birleşerek, kusma sırasında koyu renkli kan çıkmasına sebep olur. Daha ağır akut gastrit vakalarında bu koyu renkli kan, dışkıda da görülebilir.

Gastroloji ya da dahiliye uzmanı tarafından hastalara gastrit tanısı koymak için çoğu zaman, hastanın şikayetlerini dinlemek yeterli olur. Genç hastalarda çeşitli ilaçlarla mide asidinin azaltılmasına yönelik tedavi uygulanır. Kırk yaş üstü hastalarda teşhis koymak için endoskopi yöntemine başvurulur. Güvenilir ve etkili bir teşhis yöntemi olan endoskopi, hastalar tarafından ürkütücü bir uygulama kabul edilir. Günümüzde dil kökü ve küçük dili uyuşturan spreyler kullanılarak yapılan endoskopi işleminde, hastaların midesi bulanmaz ve işlem acı vermez.

Gastrit Hastaları İçin Diyet Önerileri 

3635

  • Yemeklerinizi küçük porsiyonlarla ve sık sık tüketmeye dikkat edin.
  • Çok sıcak ya da çok soğuk yemekten kaçının.
  • Yemeklerinizi yavaş ve çok iyi çiğneyerek yiyin.
  • Kalın kabuklu, zarlı ya da asit oranı yüksek besinlerden kaçının. Turp, salça, sirke, ketçap, hardal, zeytin, kuru yemişler, kurutulmuş meyveler ve çikolata pek çok hastada şikayetleri artırır.
  • Kızartma ve kavurma yöntemiyle pişmiş yemekler yemeyin. Tüm malzemeler çiğden konup pişirilmelidir.

Gastrit hastalığına ait spesifik bir diyet listesi yoktur. Kronik gastrit hastası olanlar, zaman içinde hangi besinlerin şikayetlerini artırdığını, hangilerinin rahatlama sağladığını deneyerek öğrenirler. Aniden ortaya çıkan gastritlerde de gastrite iyi gelen yiyeceklerden çok, tüketilmemesi gereken besin maddelerinden bahsedilebilir. Bunlardan uzak durulduğunda şikayetler azalır ve gastrit hastalığının ilerleyerek ülsere dönüşmesi engellenebilir. Gastrit tedavi edilebilir bir hastalıktır.

Tüketilmesi Önerilmeyen Besinler

  • Çay, kahve, kakao, hazır meyve suları, kolalı içecekler, limonata,
  • Yağda yapılmış yumurta,
  • Beyaz peynir, kaşar peyniri, dil peyniri ve gravyer peynir dışında kalan diğer peynirler
  • Tam tahıllı, kepekli, esmer ekmekler,
  • Yağda kızartılmış, kavrulmuş etler, sosis ve salam gibi şarküteri ürünleri,
  • Hamur işleri, özellikle yağda kızartılmış olanlar,
  • Ekşi yoğurtlar,
  • Ekşi, kabuklu ve çilek, armut gibi kumlu meyveler,
  • Bütün kuru baklagiller, bulgur, yarma,
  • Hazır çorbalar, et suyu ile yapılmış çorbalar, tarhana, domates çorbaları,
  • Taze fasulye, bezelye, ıspanak, kabak, semizotu, pazı, ebegümeci, patates, havuç dışında kalan diğer sebzeler,
  • Sütlü tatlı, meyve kompostosu dışındaki diğer tatlılar, tahin, pekmez, tahin helvası, çikolata ve çikolatalı pastalar,
  • Koyu çay ve kahve.

Uzun süre aç kalmak da şikayetlerin artmasına sebep olur. Öğün atlamadan, az ve sık yiyerek beslenmek en doğrusudur. Ara öğünlerde kabuğu soyulmuş olgun meyveler tüketilebilir. Portakal, mandalina, greyfurt gibi turunçgiller, domates gibi asit içeriği yüksek besinler ölçülü tüketilmelidir. Bu meyvelerin suyunu içmek de doğru bir davranış olmaz zira meyve sularında asit oranı daha yüksektir. Yine asitli, kolalı içecekler, hazır meyve suları da mide mukozasını tahriş eder ve şikayetlerin artmasına sebep olurlar. Aşırı yağlı, salçalı ve baharatlı yiyecekler de gastrit hastalarının ölçülü tüketmesi gereken besinlerdir.

Örnek Gastrit Diyeti

gastritis1

Şikayetlerin yoğun yaşandığı dönemlerde, midedeki tahrişi en aza indirmek için uygulayabileceğiniz bu diyeti, şikayetleriniz azaldığında genişletebilirsiniz. Eğer diyabet hastalığınız yoksa, güne bir tatlı kaşığı bal karıştırılmış bir bardak ılık suyla başlayın. Bal mide üzerinde koruyucu bir tabaka oluşturarak, tahrişleri engeller.

Sabah

  • Az yağlı beyaz peynir,
  • Rafadan yumurta,
  • Beyaz ekmek,
  • Eğer suyla birlikte almadıysanız bal
  • Açık çay ya da sütlü kahve

Öğle

  • Şehriye çorbası
  • Izgarada pişmiş et yemekleri
  • Az yağlı pilav
  • Beyaz Ekmek

Akşam

  • İyi pişmiş sebze yemekleri
  • Fırında ya da buğulama yöntemiyle pişmiş et yemeği
  • Yağsız makarna ya da pilav
  • Beyaz ekmek

Meyveleri yemeklerle birlikte değil, en az 2 saat sonra tüketmeye dikkat edin. Meyveleri komposto olarak tüketmek de faydalı bir tercih olacaktır. Süt, yoğurt gibi mide asidini artıracak gıdalardan bir süre uzak durun.

Gıdaları Hazırlarken Uyulması Gereken Temel Kurallar

gastritis2

  • Izgara, fırın ya da tencerede pişirilecek et yemekleri yapmak için, etler önce suda 3-5 dakika kadar kaynatılarak ilk su dökülmeli, bundan sonra yemekler yapılmalıdır. Et ya da tavuk suyu tabletleri kullanılmamalıdır.
  • Sebzeler suda haşlanarak, buharda ya da fırında pişirilerek yemek yapılmalıdır. Püre haline getirilerek de tüketilmesi uygundur. Kızartma yönteminden kaçınmak gerekir.
  • Meyveler çiğ yenecekse kabukları soyulmalı ama tercihen püre olarak ya da komposto şeklinde tüketilmelidir.
  • Rafine tuz günde ancak 5 – 6 gr. kullanılabilir.
  • Yemekler ılık olması gerekir.
  • 3 ana öğün ve ara öğünleri her gün aynı saatlerde yemeye çalışmak gerekir.
  • Besinler çok iyi çiğnenmelidir.
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ