Gastrit Tedavisi

Gastrit Tedavisi

Gastrit, mide çeperlerinin iltihaplanması şeklinde tanımlanmaktadır. Gastrit iltihaplanması genellikle, mide ülserine neden olan benzer bakterilerin enfeksiyon meydana getirmesi ile sonuçlanmaktadır. Yaralanmalar, aşırı miktarda alkol tüketimi ve belli başlı bazı ağrı kesici ilaçlar, gastrit oluşmasına neden olabilmektedir. Gastrit, aniden (akut) gelişebileceği gibi, yavaş yavaş da (kronik) gelişebilmektedir. Bazı durumlarda, gastrit ülsere yol açabilmekte ve mide kanseri riskini artırabilmektedir. Gastrit, çoğu insanda ciddi şekilde seyretmemektedir ve hızlı bir şekilde iyileşebilmektedir.

Oluşum Nedenleri

Gastrit, mide duvarlarının (çeperlerinin) iltihaplanmasıdır. Gastrit; mide duvarlarını sindirim sıvılarından koruyarak zarar görmesini önleyen, mukus kaplı bariyerlerin güçsüzleşmesi ve mide çeperlerinin iltihaplanmasıyla oluşan bir hastalıktır. Hastalıklar ve bazı durumlar, gastrit oluşması riskini artırmaktadır. Gastrit, aniden gelişir ise akut gastrit, kademeli olarak ve uzun periyotlarla gelişirse de kronik gastrit adını almaktadır.

Tanı ve Testler

Doktor, hastanın tıbbi öyküsünü dinleyip, muayene ettikten sonra, eğer gastritten şüphelenirse, hastalığın gerçek oluşum nedenini saptamak için bazı testler de isteyebilmektedir.

H. pylori testleri: Doktor, H. pylori bakterisinin olup olmadığını anlamak için, hastanın durumuna bağlı olarak, gastritin altında yatan durumları kontrol edebilmektedir. H. pylori bakterisi, kan testleri, dışkı testleri ya da nefes testleri ile tespit edilebilmektedir. Nefes testi için hastaya, küçük bir bardak, temiz, tatsız ve radyoaktif karbon içeren bir sıvı içirilmektedir. Eğer H. pylori bakterisi varsa, bu sıvı midede bozulur. Daha sonra hasta bir torbaya üfler ve torbanın ağzı kapatılır. Eğer, hastada H. pylori bakterisi var ise, nefes örneği radyoaktif karbon içerecektir.

Endoskopi: Doktor endoskopi sırasında, esnek tüp şeklinde ve kameralı olan bir ekipmanı, hastanın boğazından yemek borusuna, midesine ve ince bağırsaklarına gönderir. Endoskop yardımı ile doktor, iltihaplanma verilerini tespit edebilmektedir. Ayrıca doktor bu işlem sırasında şüpheli bir bölge bulursa, o alandan küçük bir doku örneği (biyopsi) alarak, araştırılmak üzere laboratuvara gönderebilir. Biyopsi işlemi de, mide çeperlerinde H. pylori varlığını tespit edebilmektedir.

Röntgen: X-ray yani röntgen cihazı ile üst sindirim sisteminin görüntüsü alınabilmektedir. Bazen, baryum yutma ya da üst gastrointestinal serileri adı verilen bu X-ray ışınları; yemek borusu, mide ve ince bağırsakları görüntüleyerek, bir anormallik olup olmadığını tespit etmeye yardımcı olur. Ayrıca doktor, midedeki yaraları daha belirgin görebilmek için, beyaz, metalik ve baryum içeren bir sıvı yutulmasını uygun görebilir.

Gastrit Tedavisi Nasıl Yapılır?

Gastrit tedavisi, özel nedenlere bağlı olarak uygulanmaktadır. Akut gastrit oluşmasına, steroid olmayan anti-iltihap ilaçlar ya da alkol sebep olurken, kronik gastrite ise, H. pylori enfeksiyonu sebep olmaktadır. Buna göre, akut gastrit, steroid olmayan anti-iltihap ilaç alımı ve alkol tüketimi durdurularak tedavi edilebilirken, kronik gastrit ise, antibiyotik ilaçlar yardımı ile tedavi edilebilmektedir.

Genellikle ilaçlar, mide asitini tedavi edebilmekle beraber, belirti ve şikayetleri azaltmaya yardımcı olarak, midenin iyileşmesine destek olmaktadırlar. Buna göre, gastrit tedavisi ilaçlar ile yapılmaktadır ve bu ilaçlar ise şöyledir;

1.Antibiyotik İlaçlar

antibiotics

Gastrit tedavisinde antibiyotikler, H. pylori enfeksiyonunu imha etmek için kullanılmaktadır. Doktor, klaritromisin (Biaxin), amoksisilin veya metronidazol (flagyl) gibi antibiyotiklerin kombinasyonunu kullanarak, bu bakterinin imha edilmesini sağlayabilir. Tam antibiyotik reçeteli ilaçlar ise genellikle 10-14 gün süreyle kullanılmaktadır.

2.Asit Önleyici İlaçlar

A pharmacist filling a perscription.

Gastrit tedavisinde, iyileşme sürecine destek olması için, asit üretimini bloke edecek ilaçlar kullanılabilmektedir. Proton pompası inhibitörleri, asit üreten hücre parçalarının aktivitesini bloke ederek, asit oluşumunu azaltırlar. Bu ilaçlar, hem reçeteli hem de reçetesiz olarak bulunmaktadır. Omeprazol (Prilosec), lansoprazol (Prevacid) rabeprazol (Aciphex), esomeprazol (Nexium), dexlansoprazole (Dexilant) pantoprazol ve (Protonix) gibi ilaçlar bu gruba girmektedirler.

Fakat, proton pompası inhibitörlerinin uzun vadede, özellikle de yüksek dozlarda kullanılması sonucu, kalça, bilek ve omurga kırıkları riski de artmaktadır. Ayrıca, kalsiyum takviyelerinin bu riski azaltıp azaltmayacağını doktorunuza sorabilirsiniz.

3.Asit Azaltan İlaçlar

medication

Histamin (H-2) bloker adı verilen, asit durdurucular, sindirim sistemindeki asit salınmasını azaltmaktadırlar. Bu durumda, gastrit ağrıları iyileşir ve iyileşme süreci desteklenmiş olur. Bu gibi asit azaltıcı ilaçlar, hem reçeteli hem de reçetesiz şekilde bulunmaktadır. Ranitidin (Zantac), famotidin (Pepcid), simetidin (Tagamet) ve nizatidin (Axid) gibi ilaçlar, mide asiti azaltıcı etki göstermektedir.

4.Antasit İlaçlar

Antacid-L478

Antasit ilaçlar ya da anti-asit ilaçlar, mide asitini nötralize etmektedir. Antasit ilaçlar, mevcut mide asitini nötralize ederek, ağrıların hızlı bir şekilde yok edilmesini sağlamaktadırlar. Bu ilaçların yan etkileri ise, kabızlık ya da ishal olarak, ilaç ana maddelerine bağlı olarak değişebilmektedir.

Belirtileri

Gastrit belirtileri ve şikayetleri aşağıdaki gibidir;

  • Özellikle yeme işlemi ile daha da kötüye veya iyiye giden, karnın üst kısmında, kemiren ya da yakan acı ve ağrı,
  • Bulantı,
  • Kusma,
  • Yemeklerden sonra, karnın üst kısmında doluluk hissi yaşanması.

Ayrıca, gastrit her zaman belirti ve semptom göstermeyebilir. Neredeyse herkes, hazımsızlık ve mide tahrişi sorunları yaşamaktadır. İltihaplanma, çoğu durumda kısa sürelidir ve tıbbi tedavi gerektirmez. Eğer belirti ve semptomlar, bir haftadan daha uzun sürüyorsa, doktora gidilmesi gerekmektedir. Ayrıca eğer, aspirin ya da ağrı kesici ilaçlar gibi, herhangi bir ilaç alımı sonrası midede rahatsızlık hissediliyorsa, doktora bildirmek faydalı olacaktır.

Risk Faktörleri

Aşağıda verilen bazı faktörler ve durumlar, gastrit riskini artırabilmektedir;

Bakteriyel enfeksiyonlar: Helicobacter pylori, dünya genelinde en yaygın olarak görülen insan enfeksiyonu olmasına rağmen, sadece bazı enfekte kişilerde gastrit ya da benzer mide hastalıkları oluşmaktadır. Doktorlar, bakterinin kalıtımsal olduğuna inanmaktadırlar ya da sigara ve yüksek stres seviyesi gibi yaşam şeklinden dolayı hastalığın gelişeceğine inanmaktadırlar.

Düzenli olarak ağrı kesici kullanılması: Aspirin, ibuprofen (Advil, Motrin IB ve diğerleri) ve naproxen gibi yaygın olarak kullanılan ağrı kesiciler, akut ve kronik gastrit oluşmasına neden olabilmektedirler. Düzenli olarak ya da çok fazla miktarda bu ağrı kesicilerin alınması, mideyi koruyan koruyucu astar maddesinin azalmasına neden olmaktadır. Mide sorunları, zaman zaman ilaç alındığında ise daha nadiren gerçekleşmektedir. Asetaminofen (Tylenol ve diğerleri) ilaçlar ise gastrit oluşmasına neden olmaz.

İlerlemiş yaş: Yaşlı insanlarda gastrit riski vardır, çünkü mide astarı yaş ilerledikçe incelmeye eğilimlidir ve yaş ilerledikçe H. Pylori enfeksiyonu ya da otoimmün bozukluklar riski de gençlere göre daha yüksektir.

Aşırı alkol tüketimi: Alkol, mide astarının tahriş olmasına neden olur ve midenin sindirim sıvıları tarafından zarar görmesine yol açar. Aşırı miktarda tüketilen alkol, daha çok akut gastrit oluşmasına neden olmaktadır.

Stres: Major cerrahiye, kazalara, yanıklara ya da şiddetli enfeksiyonlara bağlı olarak gelişen şiddetli stres, akut gastrite neden olabilmektedir.

Vücudun midede kendi hücrelerine saldırı başlatması: Otoimmün gastrit adı verilen bu tür gastrit, mide çeperlerini oluşturan hücrelerin, yanlışlıkla vücut dokularına saldırması sonucu oluşmaktadır. Bağışıklık sistemi, midedeki koruyucu bariyerinin yıpranmasına tepki olarak, savunmaya geçtiği için oluşan otoimmün gastrit, bundan dolayı, otoimmün hastalıkları olan kişilerde daha yaygın şekilde gözlenmektedir. Örneğin; Hashimoto hastalığı (troid bezlerindeki kronik iltihaplanma) ile tip 1 ve tip 2 diyabet gibi otoimmün (bağışıklık sistemiyle ilgili) hastalıklar, bu tür gastrite neden olabilmektedir. Ayrıca, B-12 vitamini eksikliğinin de otoimmün gastrit ile bağlantısı olabilmektedir.

Diğer faktörler: HIV/AIDS, Crohn hastalığı ve parazitik enfeksiyonlar, otoimmün gastrite neden olabilmektedir. Ayrıca eğer, kan kusma, dışkıda kan ya da dışkıda siyah renk gibi durumların yaşanması durumunda ise, doktora görünmek çok önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmemiş gastrit, mide ülserine ve mide kanamasına yol açabilmektedir. Kronik gastritin bazı formları ise nadiren de olsa, mide kanseri riskini artırabilmektedir. Özellikle eğer mide çeperlerinde kapsamlı şekilde incelme gelişmiş ve mide çeperi hücrelerinde değişiklik yaşanmış ise, mide kanseri riski de yüksek olacaktır. Ayrıca, tüm tedavi yöntemlerine rağmen gastritte düzelme yaşanmıyorsa, bu durumu doktora bildirmek gerekmektedir.

Yaşam Tarzı ve Evsel Çareler

Gastrit belirti ve şikayetlerini hafifletmek amacı ile aşağıdaki yöntemleri uygulamak faydalı olabilir;

  • Küçük öğünler halinde yemek,
  • Gün içinde sık sık ve küçük öğünler tüketmek,
  • Rahatsız edici yiyeceklerden kaçınmak (baharatlı, asitli, kızarmış ya da yağlı),
  • Alkolden kaçınmak (alkol mide çeperinin mukozasını rahatsız etmektedir),
  • Kullanılan ağrı kesici ilaçları değiştirmek (Düzenli olarak kullanılan ağrı kesici ilaçlar varsa, doktora durumu bildirmek. Bu durumda, asetaminofen (Tylenol ve diğerleri) ilaçlar bir seçenek olabilir. Çünkü bu ilaçların, mide sorunlarını şiddetlendirmesi riski daha azdır).
  • Stres yönetimi (Stres yönetimini azaltmak zordur, fakat stresle yaşamaya alışmak ve stresle baş edebilmek, yardımcı olacaktır),
  • Meditasyon, yoga ya da tai chi gibi rahatlama egzersizleri yapmak.

Alınacak Önlemler

Gastrit hastalığını önlemenin en iyi yolu, H. pylori enfeksiyonunu önlemek olacaktır. H. pylori bakterisinin nasıl yayıldığı tam olarak bilinmemektedir, fakat bazı veriler bu bakterinin, kişiden kişiye ya da kirlenmiş gıda ve sulardan bulaşabildiğini göstermektedir. Bundan dolayı, sık sık elleri sabunla yıkamak, gıdaları iyice yıkadıktan sonra tüketmek ve iyi pişmelerine dikkat etmek, alınacak önlemlerden bazılarıdır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 1 YORUM
  1. Meryem diyor ki:

    gastrit için ilaç ve antibiyotikler sıkıntılı doğal çözüm ve bitkisel kürler bence bu dertten kurtarır gastrit tedavi kitabı tavsiyemdir.

BİR YORUM YAZ