Guatr Tedavisi

Guatr Tedavisi

Tiroid, boyunda bulunan Adem elmasının hemen alt kısmında yer alan bir bezdir. Tiroid bezi, gıdaların enerjiye çevrilmesi sürecini kapsayan metabolizma da dahil olmak üzere vücut fonksiyonlarını düzenleyen salgı üretmektedir. Bunların yanı sıra tiroid bezi salgıları, kan atışlarını, solunumu, sindirimi ve ruh halini düzenlemektedir.

Guatr ise, tiroid salgısının çok fazla miktarda gerçekleşmesi sonucu meydana gelen bir tiroid bezi büyümesi durumudur. Guatr herhangi bir insanda meydana gelebilmekle beraber, kadınlar arasında daha yaygın olarak gözlenmektedir. Bazen guatr, tiroid fonksiyonlarını da etkileyebilmektedir.

Oluşum Nedenleri

Guatr oluşumunun temel nedeni iyot eksikliğidir. İyot, tiroid hormonunun, tiroid salgısı üretmesini sağlayan bir mineraldir. Yeterli miktarda iyot mineralinin olmaması, tiroid bezinin ekstradan çalışmasına ve aşırı miktarda tiroid hormonu üretilmesine neden olmaktadır. Böylece tiroid bezi normalde daha büyük olur ve guatr oluşur.

Guatr oluşmasına neden olan diğer faktörler ise şu şekildedir;

Grave hastalığı: Bu hastalık, hipertiroidizm olarak bilinen, yani tiroid bezinin aşırı miktarda tiroid hormonu salgılaması durumu sonucunda oluşmaktadır. Bu aşırı tiroid hormonu üretimi sonucu, tiroid bezinin boyutu büyümektedir.

Hashimoto hastalığı: Hashimoto hastalığında, tiroid hormonunun yeterli miktarda üretilmemesi sonucu hipotiroidizm meydana gelmektedir. Düşük tiroid hormonu ise, hipofiz bezinin daha fazla oranda TSH (tiroid uyarıcı hormon) üretilmesine yol açmaktadır. Bunun sonucunda ise, tiroid bezi şişmektedir. Bundan dolayı, Hashimoto hastalığı guatra neden olabilmektedir.

İltihaplanma: Bazı insanlarda tiroid bezinin iltihaplanması sonucu tiroidit adı verilen hastalık gelişmektedir. Bu hastalık guatr oluşmasına neden olabilmektedir.

Nodüller: Tiroid bezinde katı ya da sıvı içeren kistler ortaya çıkabilmektedir ve bunlar tiroid bezinde şişkinliğe yol açmaktadır. Bundan dolayı nodüller guatr oluşmasına sebep olabilmektedir. Ayrıca bu nodüller çoğunlukla kanserli değildir ve zararsızdır.

Tiroid kanseri: Tiroid bezinin sadece bir tarafında şişkinliğe sebep olan kanser, tirod bezini etkileyebilmektedir. Tiroid kanseri, zararsız ve kanserli olmayan nodüller kadar yaygınlık göstermemektedir.

Hamilelik: Hamilelik döneminde hormon dengeleri değiştiği için, tiroid bezinin büyümesi de meydana gelebilmektedir.

Tanı ve Testler

Öncelikle doktor fiziksel muayene ile boyun bölgesini kontrol etmektedir. Ayrıca bu muayeneye ek olarak aşağıda verilen testlerin de yapılmasını isteyebilmektedir;

Kan testleri: Kan testleri hormon seviyesini teşhis etmektedir ve artan antikor üretimini saptamaktadır. Antikorlar, bir enfeksiyon ya da yaralanma sonucu yanıt olarak üretilmektedir.

Tiroid taraması: Doktor, tiroid taraması yapılmasını uygun görebilmektedir. Bu tarama, guatrın durumunu ve boyutunu saptamak için görüntüler sunmaktadır.

Ultrason: Ultrason boyun bölgesine uygulanarak, guatrın boyutu ve varsa nodüllerin yerini saptamaya yardımcı olacak görüntüler vermektedir. Zamanla ultrason, nodüllerde ve guatrda meydana gelen değişimleri gösterebilmektedir.

Biyopsi: Biyopsi, tiroid bezi dokusundan küçük bir parça örnek alınması yoluyla uygulanmaktadır. Alınan bu doku örneği labarotuvara incelenmek üzere gönderilmektedir.

Guatr Tedavisi Nasıl Yapılır?

Doktor, guatrın boyutuna, konumuna, durumuna ve hastanın şikayetlerine bağlı olarak, geliştireceği tedavi yöntemine karar vermektedir. Tedavi süreci aynı zamanda, guatra neden olan sağlık sorunlarını da baz almaktadır. Bu doğrultuda guatr tedavisi aşağıda belirtildiği gibidir;

1.İlaç Tedavisi

AllergyPills_0

Eğer hastada hipotiroidizm ya da hipertiroidizm varsa, ilaçlar bu sağlık sorunlarını tedavi etmeye ve guatrı küçültmeye yönelik olacaktır. Fakat eğer hastada guatr oluşmasının nedeni tiroidit (tiroid bezi iltihabı) ise, guatr tedavisinde kullanılan ilaçlar kortikosteroid ilaçlardan oluşacaktır. Bu ilaçlar iltihap miktarını azaltmaya yardımcı olmaktadırlar.

2.Ameliyat

Team surgeon at work in operating room.

Tiroid bezinin ameliyat ile çıkarılması işlemine tiroidektomi denilmektedir. Bu tedavi yöntemi ise, eğer hastanın tiroid bezi aşırı miktarda büyümüş ya da ilaç tedavisi cevap vermedi ise uygulanmaktadır.

3.Radyoaktif İyot Tedavisi

imageServer

Radyoaktif iyot tedavisi, toksik çoklu nodül guatr tedavisinde zorunlu bir tedavi seçeneği olabilmektedir. Radyoaktif iyot tedavisi (RAI), ağız yolu ile yutulur ve bu ilaç kan yardımı ile tiroid bezine ulaşır. Tiroid bezine ulaşan radyoaktif iyot, burada meydana gelen aşırı doku büyümesini tahribata uğratmaktadır.

4.Ev Bakımı

184956723

Guatrın türüne bağlı olarak, beslenme planında, iyot içerikli gıda tüketimi artırılabilir ya da azaltılabilir. Eğer, guatr çok küçük boyutta ise ve herhangi bir sağlık probleminin yaşanmasına yol açmıyor ise, hastanın herhangi bir tedaviye de ihtiyacı olmayacaktır.

Guatrların çoğu tedavi ile birlikte yok olmaktadır. Eğer, semptom ve belirtilerde artış ya da kötüye gitme durumu var ise, bunu doktorunuza bildirmeniz daha doğru olacaktır. Ayrıca trioid bezi, vücudun ihtiyacından çok daha fazla oranda tiroid hormonu üretmeye devam ediyor ise, bu durum hipertiroidizme yol açabilmektedir. Aksi durumda, yani tiroid bezinin yeterli miktarda tiroid hormonu üretememesi durumunda ise hipotiroidizm oluşmaktadır. Tedavi süresince tüm bu sorunlar dikkate alınmakta ve şartlar doğrultusunda hareket edilmektedir.

Guatr Türleri

Guatrın birçok nedeni bulunmaktadır. Bunun sonucu olarak farklı iki türü vardır ve bunlar da şu şekildedir;

Kolloid guatr (Endemik): Kolloid guatr, iyot eksikliği sonucu oluşmaktadır. İyot, tiroid hormonunun üretilmesi için gerekli olan bir mineral türüdür. Guatr sorununun bu türünü yaşayan kişiler genellikle iyot bakımından yoksun bölgelerde yaşamaktadırlar.

Toksik olmayan guatr (Sporadik): Toksik olmayan guatrın neden oluştuğu çoğunlukla bilinmemektedir. Ama lityum benzeri ilaçların bu guatr türünün oluşmasına neden olabileceği düşünülmektedir. Lityum, bipolar bozukluk gibi duygudurum bozukluklarının tedavisinde kullanılmaktadır. Toksik olmayan guatr, tiroid hormonu üretimini etkilememektedir ve tiroid fonksiyonu sağlıklıdır. Ayrıca bu guatr türü iyi huyludur ve tehlikesizdir.

Toksik nodüller ya da çoklu nodüler guatr: Bu tür guatr formu, bir ya da birden fazla küçük nodüllerin büyümesi sonucu oluşmaktadır. Bu nodüller kendi tiroid hormonunu üretir ve hipertiroidizm oluşmasına neden olur. Çoklu nodüler guatr genellikle basit guatrın bir uzantısı şeklinde gelişmektedir.

Risk Faktörleri

Aşağıda belirtilen durumlar, guatr riskini artırabilmektedir;

  • Aile hastalık öyküsünde tiroid kanseri, nodül ve diğer tiroid sorunları olan kişiler.
  • İyot içeren gıdaları yeterli miktarda tüketmeyen kişiler.
  • Vücutta iyot miktarını azaltan koşulların bulunması.
  • Erkek değil kadın olmak çünkü, kadınlarda guatr riski erkeklerden daha yüksektir.
  • 40 yaşından fazla olmak çünkü yaşlanma tiroid bezi sağlığını etkilemektedir.
  • Hamilelik ya da menopoz. Bu risk faktörleri kolaylıkla anlaşılır değildir ama gebelik ve menopoz tiroid problemlerini tetikleyebilmektedir.
  • Boyun ya da göğüs bölgesinden radyasyon tedavisi görmüş olan kişiler. Çünkü radyasyon, tiroid bezi fonksiyonlarını değiştirebilmektedir.

Belirtileri

Guatrın birincil ve temel belirtisi boyun kısmında fark edilir şekilde şişkinlik oluşmasıdır. Eğer tiroid bezinde nodüller varsa, bunların boyutları çok küçük ya da oldukça büyük şekilde olabilmektedir. Tiroid bezinde nodüllerin var olması ise, şişkinliğin çoğalmasına neden olacaktır.

Bunun dışında guatrın diğer belirtileri şu şekildedir;

  • Yutkunmada ve nefes alıp vermede güçlük çekilmesi,
  • Öksürük,
  • Ses kısıklığı ve boğukluğu,
  • Kollar başın üstüne kaldırıldığında baş dönmesi yaşanması.

Komplikasyonlar

Küçük guatrlar, endişe verici herhangi bir fiziksel ya da kozmetik problem oluşturmamaktadır. Fakat büyük boyutlardaki guatr, nefes almada güçlük ya da yutkunmada zorluk çekme gibi sorunların yaşanmasına yol açabilmektedir. Yine büyük boyutlara ulaşmış olan guatr, seste boğukluk ya da ses kısıklığı yaşanmasına yol açabileceği gibi, öksürük yaşanmasına da neden olabilmektedir.

Bazı durumlarda ise guatr, hipotiroidizm ve hipertiroidizm gibi sağlık sorunlarının yaşanmasına yol açabilmektedir. Bu iki tiroid sorununda ise, yorgunluk, halsizlik, kilo alma, kasıtsız kilo verme, agresif ve sinirli ruh hali ve birtakım uyku sorunlarının yaşanmasına yol açabilmektedir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ