Hipofiz Eksikliği

Hipofiz Eksikliği

Hasar görmüş olan hipofiz bezinin varlığı sonrasında meydana gelen durumlara genel olarak hipofiz bezi eksikliği adı verilebilir. Hipofiz bezinin hasar görmesi sonrasında, hormonlarını salgılayamaması hipofiz eksikliğine ya da hipofiz yetmezliğine veya da tıptaki adıyla söylemek gerekirse, hipopituitarizm adı verilmektedir. Hippofizde meydana gelen eksiklik, hipofiz bezinin zarar görmesi sonucu meydana gelebilir. Bunun yanı sıra, hipotalamustan salgılanan hormonların az oluşu ya da hiç olmayışı sonucu da hipofiz eksikliği durumu meydana gelebilir.

Hipofiz eksikliği ya da yetmezliği durumu meydana geldiğinde, salgılanması gereken hormonlar salgılanmadıkları için, ya da az salgılandıkları için, diğer salgı bezlerinde de sorunlar meydana gelir. Diğer salgı bezlerinde de eksiklik durumu ortaya çıkabilir. Bu durumun en belirgin örneği olarak, bir bez olan tiroidin iyi çalışmasına yardımcı olan TSH az salgılanırsa, tiroid bezi olması gerektiği gibi çalışmaz ve tiroid hormonlarında eksiklik meydana gelir. Yine adrenal bez yetmezliğinin ACTH’nin yeterli salgılanamaması sonucu meydana geldiği söylenebilir.

Hipofiz bezi, beynin altında bulunan yarım gram ağırlıktaki insanların yaşamını devam ettirebilmesi açısından önemli hormonlar salgılayan bir bezdir. Bu bez, diğer endokrin bezler gibi, birçok hormonun üretilerek, bireyin dolaşım sistemine salgılar ve böylece de vücutta bulunan organların uyarılarak aktif hale getirilmesini sağlar. Oldukça önemlidir. Hipofiz bezi dışında, başka endokrin bezler de mevcuttur. Tiroid bezi, paratiroid bezi, böbrek üstü, pankreas bezi, erkeklerde bulunan testisler, kadınlarda bulunan yumurtalıklar gibi.

Endokrin bezlerden biri olan hipofiz bezi, birçok endokrin bezin fonksiyonel olabilmesi için, aktif hale gelebilmesi için salgılamalar yapar. Salgıladığı bu hormonlar ile bunların yönetim işlemini gerçekleştirir. Hipofiz bezinden salgılanan hormonları 5 ayrı işlevde gösterebilir ve görevlerini belirtebiliriz.

1.TSH

guatrrr

TSH, tiroid bezinin uyarılmasında etkin olan hormondur. Bu hormon, birey hayatı için oldukça önemlidir. Bireyin boğazının ön kısmında yer alan tiroid bezinden bireyin yaşamı için önemlilik teşkil eden tiroid hormonlarının salgılanmasını kontrol eder. Bireyin vücudundaki birçok işlem, süreç, bu hormon üretilmezse durma noktasına gelebilir. Bu süreç ve aktivitelere örnek verecek olursak bireyin zihinsel gelişimi, metabolizması, büyüme ve gelişmesi gibi durumlar verilebilir.

2.FSH/LH

2ec01-illustratie-02aangepast

Bu hormonlar, üreme organlarını uyarıcı etki yaparlar. Erkeklerde testislerin, kadınlarda da yumurtalıkları uyarır ve cinsel fonksiyon ve üreme sürecinin devam etmesine yardımcı olur.

3.ACTH

bağışıklık1

Bu hormon ise, böbrek üstü bezlerinden salgılanan hormonların uyarılmasında etkinlik gösteren hormonlardır. Bu bireyin hayatı için oldukça önemli bir süreçtir. Bağışıklık sisteminin düzenlenmesi, tansiyon ve kan seviyesinin yeterli olmasına yardımcı olur.

4.Büyüme Hormonu-BH

2000px-Endocrine_growth_regulation.svg

Bu hormon ise, büyüme çağında bireyin boy seviyesinin geliştirilmesi sürecinde etkinlik gösterir. Ancak sadece bu etkisi olduğu söylenemez. Ayrıca, yetişkin bireylerinde yaşam fonksiyonlarının düzenlenmesinde etkinlik sağladığı düşünülmektedir. Vücuttaki kas ve yağ seviyelerinin ayarlanmasında, kemiklerin güçlendirilmesi, kalp sorunlarının ortaya çıkmasının engellenmesinde önemlidir.

5.Prolaktin

hamilelik-ihtimalini-arttirmanin-yollari

Kadınların doğum sonrasında çocukların emzirilmesi noktasında süt oranlarını düzenleyen hormondur. Kısaca söylemek gerekirse, süt üretimini uyarıcı etki yapan hormondur.

Hipofiz Eksikliği

Hipofiz bezi sebebiyle ortaya çıkan sorunların iki seçenekte toplanabildiği söylenebilir. Hipofiz bezinden salgılanan hormonlarda meydana gelen eksiklik ve yine hipofiz bezinden salgılanan hormonlardan meydana gelen fazlalık. Yukarıda bahsetmiş olduğumuz, hipofiz bezinden salgılanan hormonların birinde ya da daha fazlasında meydana gelen eksilmelere “Hipofiz Yetmezliği” adı verilir. Eğer, hipofiz bezi eksikliği ya da yetmezliğinin tanısı uygun şekilde koyulmuşsa, günümüzde var olan tıbbi tedavi yöntemleri ile hipofiz yetmezliği durumunun tedavisi mümkün olabilmektedir.

Hipofiz Eksikliği Nedenleri

Hipofiz bezinde meydana gelen en önemli eksiklik durumu ve en yaygın meydana gelen durum, hipofiz bezi adenomları dolayısı ile var olan normal dokunun baskı altına girmesi durumudur. Bu adenomlar, hipofiz bezinde oluşan tümörler olarak gösterilebilir. Yani hipofizde meydana gelen tümörlere adenom adı verilir. Eğer bu adenomlarda meydana gelen büyüme 1 cm’den daha büyük olursa, hipofizden salgılanan hormonlarda eksiklik meydana gelir.

Bunun dışında, kadınlarda doğum sırasında meydana gelen kanama eğer fazla olursa, hipofiz bezinde sorun oluşabilir. Bu duruma, Sheehan sendromu da denmektedir. Bu sebep dolayısı ile de doğumdan sonra, çocuklu annede süt gelmez, adet süreçleri başlamaz ve kıllar dökülür.

Başka olarak, sarkoidoz, hemokromatoz gibi rahatsızlıkların hipofiz bezini tutması ve dolayısı ile hipofiz bezinin salgılaması gereken hormonların salgılanamaması.

Şuurda kayıp meydana getiren kafa travmaları sonucu olarak da, hipofiz eksikliği ya da yetmezliği durumu meydana gelir.

Hipofiz bezine yönelik olarak gerçekleştirilen ışın tedavileri, radyoterapi gibi durumlarda hipofiz bezinde sorunların meydana gelmesine neden olur. Hipofiz üzerinde yapılan cerrahi müdahaleler sonrası da hipofiz yetmezliği durumu ortaya çıkabilir.

Hipofiiz Eksikliği Nasıl Belli Olur?

Hipofiz bezinde meydana gelen hormon salgılama problemleri bireylere bazı durumlarla bildirimler yollar. Bunların neler olduğunu şöyle açıklayabiliriz.

  • Eğer hipofiz bezinde bir tümör meydana gelmiş ise, bu tümöre bağlı olarak birey baş ağrısı, görme yetisinde problemler, görüş alanı sorunları gibi durumlar deneyim edebilir.
  • Eğer, hipofiz bezinden salgılanan hormonların az oluşu sebebiyle ortaya çıkan bir salgı bezi eksikliği durumu var ise, hipofiz eksikliğinin ilerlemesi ile, ilk olarak büyüme hormonu ve FSH ve LH gibi hormonlarda eksiklik meydana gelir, bunun dışında son dönemlerinde ise THS, ACTH ve ADH’de eksiklikler görülür. Bu süreç dahilinde değişiklikler de meydana gelebilir. Yetişkin bireylerde büyüme hormonu eksikliğinin belirtilerinin tam olarak görünmemesi dolayısı ile, ilk göstergeler FSH ve LH hormon eksikliğine ait olacaktır. Bundan kasıt, testislerde ve yumurtalıklarda eksiklik, yetmezlik durumları ortaya çıkacaktır.

Bunların dışında laboratuvarda yapılan araştırmalarda, anemi yani kansızlık, kan şekerinde düşüklük, kanda bulunan sodyum miktarının azlığı durumları mevcuttur. Kanda bulunan yağ seviyesinde ise bir artış görülür. Kemik erimesi durumu ise sık şekilde meydana gelir. Tiroid hormonları, seks hormonları, kortizol hormonlar eğer bireyde düşük seviyelerde ise, bireyde hipofiz eksikliği durumunun mevcut olması düşünülebilir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ