İSHAL NEDEN OLUR?

İSHAL NEDEN OLUR?

Günümüzde birçok kişinin muzdarip olduğu sağlık sorunlarından biri de ishaldir. Bu yazımızda sizlere günlük hayatımızda sıkça yaşamakta olduğumuz bu sağlık sorunu hakkında bilgiler vereceğiz. Yazımızın devamında sizlere verecek olduğumuz bu bilgiler kapsamında sizlerde ishal sağlık sorunu hakkında ayrıntılı bilgi sahibi olabilir ve gereken tedavileri de yaptırabilirsiniz.

İshal, bir diğer adıyla diyare olarak bilinmektedir. İshali kısaca tanımlayacak olursak eğer, dışkının sık olarak sulu veya yumuşak olarak çıkmasıdır diyebiliriz. Hemen hemen herkesin başına gelen bir rahatsızlıktır.

Çoğu durumda, ishal belirti ve bulguları genellikle birkaç gün sürer. Ama bazen ishal haftalarca sürebilmektedir. Daha uzun süren ishal durumlarında, altında yatan bir başka sağlık sorunu bulunmaktadır ve bu durumda mutlaka doktora başvurulması gerekmektedir.

İshal sorunu 5 yaşından küçük çocuklarda ölümcül bir rahatsızlık olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellik bilinçli olmayan toplumlarda ishalden ölen çocukların sayısı oldukça fazla olmaktadır. Bunun nedeni olarak az gelişmiş ülkelerdeki suyun pisliği ve sağlık imkanlarının yetersizliği sayılmaktadır.

İshal Belirtileri Nelerdir?

İshal ile ilişkili belirti ve bulgular şöyle sıralanmaktadır;

  • Sık, gevşek, sulu dışkı
  • Karında meydana gelan kramplar
  • Karın ağrısı
  • Ateş
  • Dışkıda kan olması
  • Şişkinlik

Doktora Ne Zaman Görünmeliyiz?

Eğer yetişkin iseniz;

  • 2 günden fazla süren ishal durumlarında,
  • Aşırı susama, ağız kuruluğu veya cilt kurulu durumlarında,
  • Çok az veya hiç idrara çıkamama durumunda,
  • Şiddetli halsizlik, baş dönmesi veya sersemlik,
  • Koyu renkli idrar durumlarında,
  • Şiddetli karın veya rektal ağrılarda,
  • Kanlı ya da siyah dışkı
  • 39 ° C üzerinde bir ateşe sahip iseniz vakit kaybetmeden doktora başvurmanız gerekmektedir.

Çocuklarda, özellikle küçük çocuklarda, ishal hızla su kaybına yol açabilir. Çocuğunuzun 24 saat içerisinde geçmeyen ishal durumlarında vakit kaybetmeden doktora başvurulması gerekli olmaktadır. Oluşacak olan bulgular ise şunlardır;

  • 3 saat ve daha fazla süre zarfı içerisinde idrarını yapmamış olması
  • 39 ° C üzerinde bir ateşe sahip ise,
  • Kanlı veya siyah dışkılama
  • Ağız kuruluğuna sahip olması ve sürekli olarak ağlaması
  • Uykusuz kalması ve sinirli tavırlar sergilemesi
  • Karın, göz veya yanaklarda batık bir görünüme sahip olması
  • Ciltte gerilmeler meydana geliyor ise, doktora gidilmesi gerekmektedir.

İshal Neden Olur?

İshal gıda ve sıvılar mideye indirerek çok hızlı bir şekilde sindirilmesi ile oluşmaktadır. Eğer yediğiniz yemeklerde sıvı absorbe edilmez ise, bağırsaklarda sulu bir sindirim biçimi oluşmaktadır. Hastalıklar ve daha birçok neden ishal oluşumuna neden olmaktadır. Bu nedenler ise şunlardır;

1.Virüsler

grip-virus

İshale neden olan virüsler; Norwalk virüsü, sitomegalovirüs ve viral hepatit virüsüdür. Rotavirüs ise çocuklarda yaygın görülen akut bir ishal türüdür.

2.Bakteriler ve Parazitler

toprztbktr (8)_jpg

Kirlenmiş yiyecek veya su vücudunuzda bakteri ve parazit oluşumuna neden olabilmektedir. Giardia lamblia ve cryptosporidium olarak bilinen parazitler ishale neden olmaktadır. İshal için yaygın olan bakteriyeller ise şunlardır; Campylobacter, Salmonella, Shigella ve Escherichia coli. Gelişmekte olan ülkelerde seyahat ve gezgin olan kişilerde genellikle bakteri ve parazitlerin neden olduğu ishal durumları sıkça görülmektedir.

3.İlaçlar

ağrı-kesici-ilaçlar

Kullanmakta olduğumuz birçok ilaç ishale neden olabilir. İshal oluşumuna neden olan en yaygın olarak kullanılan ilaçların başında antibiyotikler gelmektedir. Antibiyotikler bağırsaklarda bulunan bakterileri yok ederek doğal dengeyi bozabilir. Bağırsaklarda bulunan iyi ve kötü bakterileri yok eder. Bu durum bazen ishale neden olabilir.

4.Laktoz İntoleransı

2

Laktoz süt ve diğer süt ürünlerinde bulunan bir şekerdir. Birçok kişi süt ürünleri tükettikten sonra ishal olmaktadır. Vücudunuz laktozu sindirmeye yardımcı olan bir enzime sahiptir. Ancak bu enzimler, birçok insanda çocukluk sonrasında hızla düşmektedirler.

5.Fruktoz

bal-ilaç

Fruktoz, meyvelerde ve balda doğal olarak bulunan ve bazı içeceklere tatlandırıcı olarak eklenen bir şekerdir. Bu konuda sorunlara sahip olan kişilerde ishale neden olmaktadır.

6.Yapay Tatlandırıcılar

Yapay-tatlandırıcılara-dikkat2-620x400

Orbitol ve mannitol, yapay tatlandırıcılar, bazı yönlerden sağlıklı kişilerde ishale neden olabilmektedir. Bu yapay tatlandırıcılar sakızlarda oldukça çok bulunmaktadır.

7.Cerrahi Operasyonlar

cerrah-resmi

Bazı insanlar, abdominal cerrahisi veya safra kesesi çıkarılması ameliyatı sonrasında ishal durumu ile karşılaşmaktadırlar.

8.Diğer Sindirim Bozuklukları

erkeklere_tuvalet_duzenlemesi_h51283

Diğer nedenler, kronik ishal, Crohn hastalığı, ülseratif kolit, çölyak hastalığı, mikroskobik kolit ve irritabl bağırsak sendromu durumları da ishal sorunun oluşmasına neden olmaktadır.

Bu durumda doktor randevunuz öncesinde bol bol sıvı tüketin ve ishali tetikleyen yiyecekleri tüketmekten kaçının. Yağlı veya yüksek lifli  gıdalardan uzak durun.

Testler ve Tanı

İshal sorunu için kullanılan testler ve prosedürler şöyledir;

  • Fizik Muayene

Bu durumda doktorunuz ateşinizi ölçecektir. Ayrıca kan basıncı ve nabız bilgilerinize de bakacaktır. Bunlara ek olarak ise karın ağrısı için karnınızı inceleyebilir.

  • İlaç Bilgisi

Doktorunuz reçetesiz ilaçlar da dahil olmak üzere, kullanmakta olduğunuz veya yakın zamanda kullanmış olduğunuz ilaçların bilgisini sizlerden isteyecektir.

  • Kan Testi

Yapılacak olan kan sayımı testi ile ishale neden olan etkenleri belirlemenize yardımcı olabilir.

  • Dışkı Testi

Bir bakteri ya da parazitin ishale neden olup olmadığını anlamak için bu test yapılmaktadır.

İshal Tedavileri ve ilaçları Nelerdir?

Herhangi bir tedaviye gerek kalmadan ishal rahatsızlığı birkaç güne geçmektedir. Ancak gerçekleştirmiş olduğunuz yaşam tarzı değişikliklerine rağmen ishal sorununuz geçmemiş ise, doktorunuz sizlere bazı ilaçlar ve tedavi biçimlerini önerebilmektedir. Bunlar ise şunlardır;

  1. Antibiyotikler: Antibiyotikler bakteri veya parazitlerin neden olduğu bir ishale yardımcı olabilir. Bir virüs ishale neden oluyorsa, antibiyotikler yardımcı olmayacaktır.
  2. Sıvı tedavisi: Doktorunuz büyük olasılıkla, ishal sırasında kaybedilen sıvı ve tuzların yerini alabilmesi için sizlere sıvı destekli bir tedavi biçimi önerecektir. Çoğu insan için sıvı tüketmek su, meyve suyu ya da et suyu içme anlamına gelir. Ancak diğer besinlerden de sıvı desteği sağlayabilirsiniz. Ayrıca doktorunuz bir damar yoluyla sıvı alma (intravenöz) yöntemine de başvurabilir. Vücudunuzun sıvı ve mineral seviyelerinin bozulması ciddi bir elektrolit dengesizliğin oluşmasına neden olabilir. Bu durumda sizlerde potasyum için meyve suları içme veya sodyum için çorba tüketerek elektrolit seviyelerini korumaya katkı sağlayabilirsiniz.

Yaşam Tarzı ve Ev İlaçları

İshal sorununda sizlerde evde yapacak olduğunuz birkaç değişiklik ile birlikte bu sorundan kurtulmanız mümkündür. Bunlar ise şöyle sıralanmaktadır;

  1. Bol bol sıvı tüketin. Su, et suları ve meyve sularını bolca tüketin. Alkol ve kafeinden uzak durun.
  2. Yavaş yavaş yarı katı ve düşük lifli gıdalar yemeğe başlayın. Kraker, ekmek, yumurta, pirinç veya tavuk tüketmeye başlayın.
  3. Yüksek lifli gıdaları tüketmekten kaçının. Süt ürünlerinden, yağlı gıdalardan uzak durun.
  4. Anti-ishal ilaçları hakkında bilgi isteyin. Loperamid (Imodium AD) gibi anti-ishal ilaçları ve bizmut subsalisilat (Pepto-Bismol) ilaçları bu anlamda sizlere yardımcı olacaktır.
  5. Probiyotikler kullanın. Probiyotikler, sindirim sistemindeki mikroplarla savaşmak için mevcut sağlıklı bakterilerin sayısını artırabilir. Probiyotikler yoğurt ve peynirde bulunmaktadır.

Bunlara ek olarak ishalden korunmak için yapmanız gereken birkaç şey bulunmaktadır. Bunlar ise,

  1. Ellerinizi sık sık yıkayın. Özellikle yemeklerden önce yıkamanız gerekmektedir. Ayrıca, çocuk bezi değiştirme, hapşırma, öksürme ve burnunuzu temizledikten sonrada ellerinizi yıkamanız gerekmektedir. Yıkamanın mümkün olmadığı durumlarda el bezlerini kullanın.
  2. Yemeklerinizi buzdolabında saklamaya özen gösterin. Oda sıcaklığında gıda bırakarak bakterilerin büyümesine neden olabilirsiniz.
  3. İshal çoğunlukla sık seyahat eden kişileri etkilemektedir. Bu durumda bu kişiler, sıcak ve iyi pişmiş yiyecekler tercih etmelidirler. Musluk suyu ve buz küpleri kaçının. Şişe su, soda, bira ya da şarap kendi orijinal ambalajında kullanmaya özen gösterin.
  4. Geziye giden kişiler, yolculuk öncesinde antibiyotik kullanımları hakkında doktorlarından bilgi almalıdırlar.
  5. Gidecek olduğunuz ülke için araştırma yapıp, öncesinde önlemlerinizi almanız gerekmektedir.
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ