KABIZLIK NEDEN OLUR?

KABIZLIK NEDEN OLUR?

Kabızlık birçok kişinin sorunu olmaktadır. 7’den 70’e herkeste hemen hemen bu rahatsızlık görülmektedir. Bu yazımızda ise sizlere kabızlık nedir, neden olur ve tedavileri hakkında bilgiler vereceğiz. Kabızlık ile verecek olduğumuz bu bilgiler yardımı ile, hayatınızda yapacak olduğunuz değişiklikler yardımı ile, kolaylıkla bu sağlık sorunundan kurtulabilirsiniz.

Kabızlık, bağırsak hareketlerinin yavaşlaması sonucunda, birkaç hafta veya daha uzun süre devam eden dışkı problemleridir. Kabızlık sorunu genellikle 3 hafta ve sonrasında devam eden bağırsak sorunlarında tedavi işlemlerine başlanmaktadır.

Kabızlık çok yaygın bir sağlık sorunu olmasına rağmen, kimi kişilerin günlük hayatını oldukça büyük ölçüde etkilemektedir. Kabızlığın oluşmasında birçok neden bulunmaktadır. Ayrıca bazı faktörler ile birlikte bazı kişiler risk altında olmaktadır.

Kronik kabızlık tedavisi ise altta yatan nedene bağlı olmaktadır. Bunlara ek olarak ise bazı durumlarda oluşan kronik kabızlığın herhangi bir nedeni bulunmamaktadır. Ayrıca belirtiler ve nedenler kişilerin bünye ve metabolizma durumlarına göre farklılık göstermektedir.

Kabızlık Belirtileri Nelerdir?

Kabızlık belirtileri kapsamında işaretler şöyle sıralanmaktadır;

  • Bir hafta içerisinde 3 den az sayıda dışkı yapamadıysanız
  • Yumrulu veya sert dışkı olması
  • Bağırsak hareketlerini engelleyen rektumda bir tıkanıklıkla ilgili sorun olduğunu hissediyorsanız,
  • Eğer tuvaletinizi yapmak için elleriniz ile masaj yapmanız gerekiyor ise,
  • Mide ağrıları ve krampları
  • Şişkinlik hissi
  • Hasta hissetmek
  • İştah kaybı

Bunların yanı sıra sık düzensiz bağırsak hareketleri ve kabızlık ile sorunları olan bir çocuk da aşağıdaki belirtilerden herhangi birine sahip olmaktadır;

  • İştah kaybı
  • Enerji eksikliği
  • Sinirli veya mutsuz olma
  • Kötü kokulu dışkı
  • Mide ağrısı ve rahatsızlık
  • Genellikle kendini iyi hissetmeme durumu

Son üç ay içerisinde bu belirtilerin iki veya daha fazla yaşadıysanız, kabızlık kronik olarak kabul görmekte ve tıbbi bir yardım almaya başlamanız gerekmektedir.

Ne Zaman Doktora Görünmeniz Gerekmektedir?

Bu kapsamda rektal kanama, açıklanamayan kilo kaybı ya da kalıcı yorgunluk gibi şikayetleriniz var ise doktora görünmeniz gerekmektedir. Ayrıca kabızlık için evde yapmış olduğunuz uygulamalar işe yaramıyor ve kabızlık durumunuz hala devam ediyor ise, yine doktor yardımı almanız gerekmektedir.

Laksatif adı verilen ilaçlar tedavisinde genellikle diyet ve yaşam tarzı değişiklikleri ile birlikte çocuklar için tavsiye edilir. Bu tedaviye rağmen halen çocuğunuzda kabızlık sorunu devam ediyorsa, tıbbi bir yardım almanın zamanı gelmiştir.

Kabızlık Neden Olur?

Kabızlık sağlık sorununun çoğu zaman nedenini bulmak oldukça zor olmaktadır. Ancak çeşitli sebepler kabızlığa neden olmaktadır.

Kabızlık genellikle dışkının çok uzun süre kolonda (kalın bağırsak) kalması sonucunda oluşmaktadır. Bu sırada çok su emilimi olmaktadır. Bu kapsamda kabızlığa neden olanlar şöyle sıralanmaktadır;

1.İlaç Tedavisi

ağrı-kesici-ilaçlar

Kabızlığın oluşmasında en önemli nedenlerden birisi ise, kullanmakta olduğumuz ilaçların yan etkileridir. Kabızlığa neden olabilir ilaç ortak türleri şunlardır:

  • Alüminyum antasitler (hazımsızlık tedavisinde kullanılan ilaçlar)
  • Antidepresanlar
  • Antiepileptikler (epilepsi için ilaç tedavisi )
  • Antipsikotikler ( şizofreni ve diğer ruhsal sağlık koşulları için ilaç tedavisi)
  • Kalsiyum takviyesi
  • Kodein ve morfin gibi narkotik ağrı kesiciler,
  • Diüretikler (su tablet)
  • Demir takviyeleri

2.Gebelik

dış gebelik belirtileri

Genellikle her 5 kadından 2’si hamilelikleri dönemince kabızlık sorunu çekmektedir. Kabızlık hamilelik sırasında ortaya çıkmasının nedeni olarak, vücudunuzun kas gevşetici olarak davranan kadın hormonu progesteron fazla üretilmesi olarak sayılmaktadır.

Bağırsak, normal dışkı ve atık ürünlerin bir süreç sindirim olarak bilinen anüs üzerinde hareket eder. Progesteron bir artış bağırsak kaslarını daha zorlu bir duruma sokmakta ve sert atık ürünler yapım hızlanmasını etkilemektedir. 

Eğer hamile iseniz, güvenli bir şekilde size veya bebeğinize zarar gelmeden kabızlık tedavisi olabilirsiniz. Bunun için ise doktorunuza danışmanız gerekmektedir.

3.Günlük Yaşantı

Doğru_Yanlış_1

Günlük yaşantımızda farkında olmadan yapmış olduklarımız, yemek düzenimizi birçok açıdan etkilemekte, kabızlığa neden olmaktadır.

  • Meyve, sebze ve tahıl gibi yeterli lif sahibi gıda tüketiminin olmaması
  • Rutin beslenme alışkanlıklarında bir değişiklik olması ya da yaşam tarzı değişikliği,
  • Tuvaleti kullanırken kendini rahat hissedememek
  • Dışkı sırasında meydana gelen dürtüleri yok sayma
  • Hareketsizlik veya egzersiz eksikliği
  • Yeterli sıvı içmemek
  • Yüksek sıcaklığa sahip (ateş)
  • Aşırı kilolu
  • Anksiyete  ya da  depresyon
  • Böyle cinsel taciz, şiddet veya travma gibi durumların getirdiği psikiyatrik problemler

4.Diğer Nedenler

bitkisel-diyabet-tedavisi

Nadir durumlarda, kabızlık altta yatan bir sağlık probleminin bir işareti olabilir. Bunlar ise;

  • Tahriş olabilir
  • Bağırsak sendromu (IBS)
  • Diyabet
  • Hiperkalsemi – Çok fazla kalsiyumun kanda bulunması sorunu
  • Tiroid bezi
  • Musküler distrofi – kas yıkımı neden olan genetik bir durum
  • Multipl skleroz – sinir sistemini etkileyen bir durumdur
  • Parkinson hastalığı – vücut hareketlerinin koordinasyonu etkileyen bir beyin sorunu
  • Omurilik yaralanması
  • Anal fissür – anüs içindeki sorun
  • İnflamatuar bağırsak hastalığı – bağırsak iltihaplanmasına neden olan bir durumdur (tahriş ve şişmiş)
  • Kolon veya rektum kanseri

Bebekler ve çocuklarda kabızlık oldukça yaygındır. Bebeklerde ve çocuklarda bu anlamda, kabızlık sorunun nedenleri farklı olabilmektedir. Bu nedenleri ise şöyledir;

5.Kötü Beslenme

Close-up of a girl pushing a plate of soup on the table...A2NA8P Close-up of a girl pushing a plate of soup on the table

Yeterli sıvı almayan çocuklarda, kabızlık sorunu olması daha muhtemeldir. Ayrıca çok fazla süt tüketimi de kabızlığa neden olmaktadır. Yetişkinler gibi, çocuğunuzunda lif kaynaklı beslenmesine özen göstermeniz gerekmektedir.

6.Tuvalet Eğitimi

otizmli-cocuklarda-tuvalet-egitimi

Çocuğunuz üzerinde yapacak olduğunu tuvalet baskısı onun daha stresli olmasına ve kabızlık sorunu oluşmasına neden olabilmektedir. Bu yüzden uygun zamanı beklemeniz gerekmektedir.

Bazı çocuklar için tuvalet eğitimi fobi gibi olmuştur. Bu korkunun sebebi, çocuğunuzun dışkısını yaparken duyduğu acı olabilmektedir. Ve süreçte çocuklara baskı yapılması, durumun kötüleşmesine yol açacaktır.

7.Diğer Koşullar

Tuvalet-Eğitimi-çocuklarda-Tuvalet-Eğitimi

Nadir durumlarda olsa, bebeklerde ve çocuklarda kabızlık altta yatan bir durumun işareti olabilir. Bunlar;

  • Hirschsprung hastalığı – zor dışkı geçiş yapma, bağırsak etkiler
  • Anorektal malformasyon – Bebeğin anüs ve rektum sorunu
  • Omurilik anomalileri – nadir durumlar dahil olmak üzere, spina bifida ve serebral palsi
  • Kistik fibroz -vücudun kalın ve yapışkan mukus üretmesine neden olan genetik bir hastalıktır, kabızlığa yol açabilir.

Risk Faktörleri Nelerdir?

  • Yaş ilerledikçe kabız olma riski artmaktadır.
  • Kadın olmak
  • Susuz kalan kişiler
  • Düşük lif kaynaklı yeme düzenine sahip olan kişiler
  • Az aktivite ve egzersiz yapan kişiler
  • Bazı ilaçları kullanan kişiler
  • Uyuşturucu kullanan kişiler risk altında olmaktadırlar.

Kabızlık Komplikasyonları Nelerdir?

Kronik kabızlık komplikasyonları şunlardır;

  • Anüs (hemoroid) ve şişmiş damarlar
  • Anal çatlak
  • Fekal impaksiyon

Kabızlık Tanısı ve Tedavisi Nasıl Olur?

Testler ve kronik kabızlık teşhis etmek için kullanılan prosedürler şunları içerir:

  • Rektum ve alt veya sigmoid kolon (sigmoidoskopi) incelenmesi: Bu prosedürde, doktorunuz rektum ve kolon alt kısmını incelemek için anüs içine bir ışıklı, esnek tüp ekler.
  • Rektum ve bütün kalın bağırsağın (kolonoskopi) incelenmesi: Bu tanı yöntemi ile doktorunuz esnek, kamera donanımlı tüp sayesinde tüm kolonu incelemenize olanak sağlar.
  • Anal sfinkter kas fonksiyonu (anorektal manometri) değerlendirilmesi: Bu prosedürde, doktorunuz anüs ve rektum içine dar, esnek tüp ekler ve ardından tüpün ucunda küçük bir balon yerleştirir. Daha sonra tekrar sfinkter kası ile çekimler yapılır. Bu yordam doktorunuzun sizlerin bağırsaklarını taşımak için kullanabileceğiniz kasların koordinasyonu ölçmek için yapmaktadır.
  • Kolon (kolon transit çalışması): Bu prosedürde, birkaç gün içinde alınan X-ışınları yardımı ile işaretçileri içeren bir kapsülleri yutmak gerekir. Doktorunuz bağırsak kas disfonksiyonunun ne kadar olduğunu ve gıdaların kolon boyunca hareket araştıracaktır.
  • Dışkılama sırasında röntgen: Bu işlem sırasında, doktorunuz rektum içine baryumdan yapılmış yumuşak bir macun ekler. Daha sonra dışkı gibi baryumda macundan ayrılmaktadır. Baryum X-ışınları üzerinde görünmektedir ve kas fonksiyonu ile kas koordinasyonunda bir sarkığın veya sorunların ortaya çıkması kolaylaşmaktadır.

Kronik kabızlık tedavisi genellikle bağırsak yolunun hareket hızını artırmak anlamına gelen diyet ve yaşam tarzı değişiklikleri ile başlar. Bu değişiklikler yardımcı olmazsa, doktorunuz ilaç ya da ameliyat önerebilir.

Diyet ve Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Doktorunuz kabızlığı rahatlatmak için aşağıdaki değişiklikleri tavsiye edebiliriz;

  • Lif alımını artırın.
  • Lif ekleme dışkı ağırlığını arttırır ve bağırsak yolunda geçişini hızlandırır. Yavaş yavaş her gün daha taze meyve ve sebze yemeye başlayın. Tam tahıllı ekmek ve tahıllar seçin.
  • Hergün egzersizler yapın. Fiziksel aktivite bağırsak kas aktivitesini arttırın.
  • Gerçekleşen bağırsak hareketlerini es geçmeyin.

Laksatif

Laksatif çeşitli tipleri mevcuttur;

  • Lif takviyeleri
  • Uyarıcılar
  • Kozmetik
  • Mineral Yağları
  • Dışkı yumuşatıcılar

Diğer İlaçlar

Kronik kabızlık tedavisinde kullanılan reçeteli ilaçlar şunlardır;

  • Bağırsak içini sulandıran ilaçlar
  • Klinik çalışmalarda kullanılan ilaçlar

Cerrahlık

Yukarıda sizlere verilen tedavi yöntemleri işe yaramaz işe, doktorunuz ameliyat seçeneğini sizlere sunacaktır. Bu kapsamda kolon kısmının cerrahi olarak çıkarılması bir seçenek olabilir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ