KARIN ŞİŞMESİ NEDEN OLUR?

KARIN ŞİŞMESİ NEDEN OLUR?

Karında şişkinlik bir gaz problemidir ve genellikle zararsız bir sorundur. Fakat bu gibi şişkinlik hissi bazen insanı zor durumda bırakabilmektedir. Genellikle karın ağrısına da sebep olan karın şişkinliği, sindirim sistemi ve bağırsak sorunu olarak kabul edilmektedir. Herhangi bir nedene bağlı olarak gelişebilen karın şişkinliği, ishal ya da kabızlığa bağlı olarak gelişebileceği gibi, bağırsaklarda gaz birikmesine bağlı olarak da gelişebilmektedir. Öte yandan, birçok insanın karın şişkinliği genellikle 10 gün içerisinde kendiliğinden geçmektedir.

Karın Şişmesi Neden Olur?

Karın şişmesi, genellikle gaz oluşmasına bağlı olarak gelişmektedir. Bundan dolayı, kolondaki fermente karbonhidratların, ince bağırsaklar içinde sindirime uğrayamaması sonucu, karın şişmesi meydana gelmektedir.

Ne yazık ki, yüksek lif içerikli ve sağlıklı gıdalar, karın şişmesine sebep olabilmektedir. Lif, sindirim sisteminin iyi çalışmasını sağlamaktadır ve kandaki şeker ile kolesterol seviyesini dengelemektedir. Sağlık açısından çok faydalı olan lifin bir de gaz oluşumuna sebep olması gibi olumsuz bir özelliği vardır. Bunların dışında, karın şişmesine neden olan faktörler aşağıda verildiği gibidir;

1.Yüksek Lifli Gıdalar

Healthy Food Pyramid

Yüksek oranda lif içeren besin maddeleri karın şişmesine sebep olabilmektedir. Özellikle; meyveler (fruktoz şekeri), sebzeler, tam tahıllar, mercimek, baklagillerden fasulye ve bezelye gibi bitkisel gıdalar, yüksek lif içeriğinden dolayı karın şişmesine neden olabilmektedir.

Diğer yandan, psyllium içeren lif takviyeleri, gazlı içecekler, soda ve bira gibi içecekler ile doğal karbonhidrat alkolü olan ve bazı meyvelerde bulunan sorbitol da, karın şişmesine sebep olabilmektedir.

2.Hava Yutulması

132485054__432079c

Bazı yemek yeme alışkanlıkları karında şişkinlik yaşamaya sebep olabilmektedir. Özellikle çok hızlı şekilde yemek yemek ve bunun sonucunda hava yutmak, sakız çiğnemek, çok fazla şekerli gıda tüketmek, sindirim sistemini olumsuz etkileyebilmektedir. Bunun sonucunda da gaz problemlerine bağlı olarak, karın şişkinliği oluşabilmektedir.

3.Gıda İntoleransları

food2

Eğer, süt ürünleri tükettikten sonra, şişkinlik ve gaz oluşumu yaşıyorsanız, bunun nedeni, vücudunuzun süt ürünlerinde bulunan laktoz şekerini parçalayamaması durumu olabilir. Bu duruma, laktoz intoleransı denilmektedir. Bir kişide laktoz intoleransı, süt ürünleri vücuda alındıktan ve sindirildikten 2 saat sonra, şişkinlik şeklinde kendini göstermektedir. Benzer şekilde, diğer bazı gıdalara karşı, özellikle glutene (buğdayda ve diğer bazı tahıllarda bulunan bir tür protein türü) karşı intoleransı olan kişiler vardır. Bu kişiler, gluten içerikli gıdalar tükettikleri zaman, gaz sorunu yaşayarak, ishal olmakta ve kilo kaybedebilmektedirler.

Ulusal Biyoteknoloji Bilgi Merkezi’ne göre, laktoz intoleransı, Avrupa kökenli kişilerde oldukça nadir olarak gözlenmektedir. Fakat eğer, Asya, Afrika ve Amerikan yerlisi ırklarında ise, laktoz intoleransı daha yaygın olarak gözlenmektedir.

4.Yapay Katkı Maddeleri

Popped wheat seeds full with food additive

Eğer, sindirim sisteminiz, şekersiz gıdalarda, sakızlarda ve şekerlerde bulunan, sorbitol, mannitol ve xylitol gibi yapay tatlandırıcılara karşı duyarlı ise, ishal ve gaz oluşumu meydana gelmesi olasıdır. Hatta bu gibi yapay katkı maddeleri, birçok sağlıklı insanı dahi olumsuz etkileyebilmektedir.

5.Kabızlık

Constipation-Can-Be-Due-to-Pelvic-Floor-Disorder

Kabızlık, vücuttaki gazın atılmasını zorlaştırmakta ve kişinin karın bölgesinde şişkinlik meydana getirmektedir. Bu durum, şişkinliğin yanı sıra kişide rahatsızlık hissi de oluşturmaktadır.

6.Huzursuz Bağırsak Sendromu (IBS)

giam-beo-hieu-qua

Huzursuz bağırsak sendromu, karın ağrısına sebep olan bir hastalıktır ve gaza bağlı olarak şişkinlik yaşanmasına neden olmaktadır. Bundan dolayı, huzursuz bağırsak sendromu, karında şişkinliğe sebep olabilmektedir.

7.Asit (Assit)

yumurtalik-kanseri-sac-dokulmesine-neden-olur-mu1

Asit (karın boşluğunda sıvı toplanması), karın içinde, periton boşlukta sıvı birikmesi durumudur ve bu durum genellikle, karaciğer problemleri ile bağlantılıdır. Özellikle siroz hastalığı meydana geldiğinde, karaciğerde ciddi anlamda yaralar oluşmaktadır. Asit ilk geliştiği zamanlarda yüksek ihtimalle herhangi bir semptom oluşturmayacaktır. Fakat asitin zamanla birikmesi ile, karın bölgesi giderek daha da şişmeye başlayacaktır. Bundan dolayı asit, karın şişkinliğine neden olabilmektedir.

8.Sindirim Bozuklukları

Abdominal_swelling

Sindirim sistemi bozuklukları yaşayan kişilerde, aşırı miktarda gaz birikmesi ve şişkinlik genellikle çok yaygın olarak gözlenen sorunlardır. Gün içinde çok fazla gaz ve karında şişkinlik yaşanmasının nedeni, aşağıda verilen sindirim sistemi sorunları ile alakalı olabilmektedir;

  • Çölyak hastalığı,
  • Damping sendromu,
  • Gastroözofageal reflü hastalığı,
  • Gastroparezi,
  • Peptik ülser.

9.Diğer Sağlık Koşulları

IBS-uncropped-e1423946583204

Tüm bunların dışında diğer bazı sağlık sorunları da, karında şişkinlik yaşanmasına yol açabilmektedir. Özellikle, divertikülit ya da iltihaplı bağırsak hastalıkları yaşayan kişilerde, ya da ülserli kolit veya Crohn hastalığı yaşayan kişilerde, karın şişkinliği yaygın olarak gözlenebilmektedir. Bazen de karında şişkinlik yaşanmasının nedeni, ince bağırsaklardaki bakteriler veya diyabet gibi hastalıkların yanı sıra bazı ilaçlar da olabilmektedir.

Öte yandan diğer bazı sağlık sorunları ise, daha nadir olarak, karın şişkinliğine neden olabilmektedir;

  • Safra kesesi taşları,
  • Pankreatit,
  • İnce bağırsakların tıkanması,
  • Yumurtalık kistleri,
  • Kilo almak.

Risk Faktörleri

Bazı kişiler, birtakım faktörlerden dolayı, maalesef karın şişkinliği yaşamaya daha yatkın olabilmektedir. Risk grubunda sayılan bu faktörler ise şu şekildedir;

  • Laktoz ya da gluten intoleransına sahip olmak,
  • Meyve, sebze, tam tahıl ve baklagiller tüketmek,
  • Çok fazla gazlı içecek tüketmek,
  • Kronik olarak, bağırsak hastalığına sahip olmak,
  • Diğer yandan, yaşın ya da cinsiyetin, karın şişmesi ile direkt olarak bir ilgisi bulunmamaktadır.

Karın Şişmesinin Belirtileri

Karında şişkinliğin birçok insandaki net belirtisi, gaz ve gaz sancısı şeklindedir. Buna bağlı olarak gelişen diğer belirtiler ise şu şekildedir;

  • İstemsiz ya da kasıtlı olarak açığa çıkan gaz – genellikle geğirme ve mide gazı şeklindedir.
  • Karın boşluğuna, keskin şekilde ağrı ve kramp saplanması – bu ağrıların yeri, karın bölgesinde sürekli olarak değişkenlik gösterir ve çabucak iyileşir.
  • Karın boşluğunda düğümlenme hissi,
  • Karında şişme ve gerilme.

Eğer karın şişkinliği oldukça fazla oranda rahatsız ediyorsa ve aşağıda verilen sorunlarda beraberinde yaşanıyorsa, derhal bir doktora görünmekte fayda olacaktır;

  • Çok uzun süren karın ağrıları,
  • Kanlı dışkı,
  • Dışkının renginde değişim,
  • Sık sık dışkı için tuvalete gitme ihtiyacı,
  • Kilo kaybı,
  • Göğüs ağrısı,
  • Kalıcı veya tekrarlayan mide bulantısı ya da kusma.

Tanı ve Testler

Doktor öncelikle, karın şişkinliğine yol açan gazın neden oluştuğunu tespit etmeye çalışır ya da karın şişkinliğinin nedenini anlamaya çalışır. Bundan dolayı da, hastanın; ilaç geçmişi, beslenme alışkanlıklarını öğrenerek, fiziksel muayene yapması gerekir.

Fiziksel muayene sırasında doktor, karın boşluğunu muayene ederek, şişkinliğin ne durumda olduğunu kontrol etmektedir. Doktor, eğer şişkinlik dışında, herhangi bir durumdan şüphelenirse, örneğin gaz gibi, bu durumda ise, karın bölgesine dokunarak sesi tespit etmeye çalışır.

Tedavi ve İlaçlar

Eğer, karın şişkinliğinin nedeni temelde gaz sorununa bağlı ise, gaz oluşumuna sebep olan etkenlerin tedavi edilmesi baz alınmaktadır. Öte yandan, karın şişkinliği genellikle, yaşam tarzındaki değişimler ve reçetesiz olarak satılan ilaçlar yardımı ile tedavi edilmektedir. Tabi bu tedavi süreci, kişiden kişiye farklılıklar gösterebilmektedir.

Buna göre, karın şişliğinde uygulanan tedavi şekilleri şöyledir;

Diyet: Gaz yapan ve şişkinliğe sebep olan gıdalardan kaçınmak, tedavinin bir parçasını oluşturmaktadır. Bu durumda, aşağıda verilen gıdalardan uzak durarak, tedaviye katkı sağlanabilmektedir;

  • Fasulye, soğan, brokoli, Brüksel lahanası, lahana, karnabahar, enginar, kuşkonmaz, armut, elma, şeftali, kuru erik, şeker içermeyen şekerlemeler, sakız, tam tahıl buğday ürünleri, kepekli tahıllar, kekler, süt, krema, dondurma, süt, bira, soda ve gazlı içecekler.
  • Kızartma ve yağlı yemekleri azaltmak,
  • Geçici olarak yüksek lif içerikli gıdalardan ve takviye liflerden kaçınmak,
  • Süt ürünleri kullanımını azaltmak ya da düşük laktoz oranı olan süt ürünleri tüketmek.

Reçetesiz ilaçlar: Birtakım reçetesiz olarak satılan ilaçlar, karın şişkinliği ve gaz sorunlarının giderilmesine yardımcı olabilmektedir. Bu reçetesiz olarak satılan ilaçlar şu şekildedir;

  • Beano – fasulye ve sebzelere eklenerek tüketildiğinde, karın şişkinliği ve gazı azaltmaya yardımcı olmaktadır.
  • Laktoz takviyeleri – laktoz takviyeleri, vücudun laktozu sindirmesine yardımcı olmaktadır ve şişkinliği azaltmayı sağlamaktadır.
  • Simetikon – bu reçetesiz ilaç, gaz baloncuklarını bozmaktadır.
  • Aktifleştirilmiş odun kömürü – bazı odun kömürü içeren tabletleri, yemeklerden önce ve sonra almak, gaz miktarını azaltmaya ve şişkinliği gidermeye yardımcı olabilmektedir.

İlaç tedavisi: Karın şişkinliğinin altında yatan sebeplere bağlı olarak, birtakım ilaçlar tedavi amacıyla kullanılabilmektedir. Bu ilaçlar şöyledir;

  • İdrar söktürücü ilaçlar,
  • Nadir olarak gelişen, asidik sıvılardaki iltihaplanma durumunda ise, dikkatli şekilde antibiyotik kullanımı.

Alternatif Tedavi Yöntemleri ve Önlemler

  • Yavaş ve sakin şekilde yemek yemek,
  • Öğünlerde küçük porsiyonlar yemek,
  • Sigaradan uzak durmak,
  • Stresten uzak durmak,
  • Sodyum (tuz) alımını düşürmek,
  • Olabildiğince nadir olarak sakız çiğnemek,
  • Egzersiz yapmak.
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ