KISIRLIK BELİRTİLERİ NELERDİR?

KISIRLIK BELİRTİLERİ NELERDİR?

Kısırlık, son bir yıl içinde fakat genellikle son altı ay içinde, korunmasız bir şekilde seks yapılmasına rağmen hamilelik durumunun gerçekleşmemesi halidir. Günümüzde kısırlık bir hayli artmıştır. Sadece ABD’de çiftlerin % 15’i kısırdır. Partnerlerin sadece biri ya da ikisi birden kısır olabilir. Ama genellikle sadece bir taraf kısırdır.

Kısırlık, tek bir nedene bağlı olarak gelişebildiği gibi, gebelikten korunma yöntemlerinin sürekliliği nedeniyle de gelişebilir. Ama neyse ki, kısırlığın üstesinden gelmek için güvenli ve etkili tedavi yöntemleri vardır. Bu tedaviler, önemli oranda gebe kalınmasına yardımcı olmaktadır.

Kısırlık Oluşum Nedenleri

Gebeliğin oluşabilmesi için yumurtlama ve döllenme gibi karışık süreçlerin doğru şekilde işlemesi gerekir. Bazı çiftler için kısırlık problemi, mevcut olan doğumdan kaynaklanmaktadır. Veya bir şeylerin yanlış ve ters gitmesi, kısırlık ile sonuçlanabilir.

Çiftlerin her ikisi için de kısırlık oluşum nedenleri şu şekildedir;

  • Kısırlık vakalarının yaklaşık üçte biri, sadece erkekten kaynaklanmaktadır.
  • Kısırlık vakalarının yaklaşık üçte biri, sadece kadından kaynaklanmaktadır.
  • Geriye kalan durumlarda, hem kadın hem de erkek kısırlık kaynağı olabilir ya da her ikisinde de kısırlık için herhangi faktör olmayabilir.

Erkeklerde Kısırlık Oluşma Nedenleri

Erkeklerde kısırlık durumunun yaşanmasının bazı nedenleri olabilir. Bu nedenler şu şekildedir;

  1. Anormal sperm üretimi ya da sperm fonksiyonu: Bu durum, inmemiş testis, genetik bozukluklar, diyabet gibi sağlık sorunları, önceden geçirilmiş kabakulak gibi enfeksiyonlar, travma ya da önceden testislerden veya kasıklardan ameliyat olmak gibi çeşitli sorunlara bağlı olarak gelişebilir. Testislerdeki damarların genişlemesi, kan akışını ve ısısını artırabilir. Bu durumda, sperm sayısını ve formunu etkilemektedir.
  2. Sperm dağıtımı ile ilgili sorunlar: Bu durumlar, erken boşalma, geri boşalma, bazı genetik hastalıklar, kistik fibrozis, yapısal problemler, testislerin tıkanması, epididimis, üreme organlarında hasar oluşması ya da bir kazadan dolayı yaralanma olması gibi cinsel problemler nedeniyle oluşmaktadır.
  3. Daha önceden meni kanalı ameliyatı (vazektomi) geçirmiş olmak, sperm kurtarımına dayanan ameliyatlar geçirmek de sperm dağıtımı ile ilgili sorunların yaşanmasına sebep olabilir.
  4. Bazı kimyasal ve toksinlere yüksek dozda kalmak: Böcek ilacı, bitki ilacı, radyasyon, sigara, alkol, esrar ve steroidler (testosteron da dahil) gibi kimyasallara, çok fazla oranda maruz kalmak, erkeklerde kısırlık oluşmasına neden olabilir. Bunlara ek olarak, sık sık saunaya gitmek ve sıcak küvette vakit geçirmek, yani çok fazla ısıya maruz kalmak da, sperm üretimini bozabilir.
  5. Kanser tedavisi ile alakalı hasarlar: Radyasyon ya da kemoterapi gibi tedavi yöntemleri, sperm üretimini olumsuz etkilemektedir.

Kadınlarda Kısırlık Oluşma Nedenleri

Kadınlarda kısırlık durumunun yaşanmasının bazı nedenleri olabilir. Bu nedenler şu şekildedir;

  1. Yumurtlama bozuklukları: Yumurtaların serbest kalmasının önlenmesi ya da aksaması gibi sorunları kapsar. Polikistik yumurtalık sendromu gibi hormonal sorunlar, yumurtalıkların testosteron erkek hormonunu çok fazla miktarda üretmesi, hiperprolaktinemi (anne sütü üretilmesini kontrol eden prolaktin hormonunun çok fazla üretilmesi) gibi problemler, kadınlarda kısırlığa yol açabilir. Diğer yandan, aşırı miktarda egzersiz yapmak, beslenme bozuklukları, kazalar, yaralanmalar ve tümörler de yumurtlama bozukluklarına sebep olmaktadır.
  2. Rahim ya da rahim ağzı anormallikleri: Rahim boynu ya da rahim boynu mukuslarını içeren sorunlar ya da anormallikler, rahim boşluğu ya da şekli ile alakalı sorunlar, kısırlığa yol açabilir. Kadınlarda yaygın olarak gözlenen ve rahim duvarında oluşan iyi huylu tümörler, nadir olarak da olsa kısırlığa sebep olabilir. Fallop tüplerinin tıkanması, tümörlerin rahim boşluğunu bozması, döllenmiş yumurtanın yerine ulaşması ile ilgili sorunların yaşanması da kısırlığa yol açabilir.
  3. Fallop tüplerinin tıkanması ya da hasara uğraması: Bu durum genellikle fallop tüplerinin iltihaplanması sonucu gerçekleşir. Endometriozis gibi rahim hastalıkları da fallop tüplerinin tıkanmasına sebep olarak, kısırlığa yol açabilmektedir.
  4. Primer yumurtalık yetmezliği: Erken menopoz olarak da bilinen bu durum, 40 yaşından önce gerçekleşir. Bu duruma ise, bağışıklık sistemi sorunları, radyasyon, kemoterapi tedavisi ve sigara neden olabilmektedir.
  5. Pelvik sorunları: Karın ameliyatları, apandisit ameliyatları ya da pelvik ameliyatlar sonrasında, organları bağlayan yara izlerinin enfeksiyon kapması, kısırlığa ol açabilir.

Kadınlarda kısırlığa sebep olan diğer nedenler ise şöyledir;

  • Tiroid problemleri,
  • Kanser ve tedavi süreci,
  • Bazı ilaçlar,
  • Cushing hastalığı, orak hücreli anemi, böbrek hastalıkları ve diyabet gibi bazı hastalıklar.

Kısırlık Belirtileri

Normalde 6 ay boyunca korunmasız olarak seks yapan birçok çift, hamilelik amacına ulaşır. 12 ayın üzerinde süreyle, düzenli olarak korumasız seks yapan çiftlerin yaklaşık % 90’ı hamilelik hedefine ulaşmaktadır. Bu süreç doğaldır ve herhangi bir tedavi gerektirmeden gerçekleşir.

Kısırlığın en temel belirtisi, çiftlerde gebelik için yeterli gücün (iktidarsızlık) olmamasıdır. Bunun dışında belirgin herhangi bir semptom yoktur.

Fakat bazı durumlarda, kadınlarda kısırlık belirtileri şu şekilde olabilir;

1.Hormonal Sorunlar

Scanning of a thyroid

Hormonlarda sürekli olarak ve sık sık sorunlar yaşanması, kısırlık belirtisi olabilir. Yumurtalıkların aşırı miktarda erkek hormonu yani testosteron üretmesi, kadınlarda kısırlık semptomu olarak kabul edilebilir. Vücuttaki her hormonun özel bir görevi vardır. Bunlardan birinin bile görevini aksatması, kısırlığa sebep olabilir.

2.Düzensiz Regl Periyotları

670px-Calculate-Your-Ovulation-Step-2-Version-3

Regl periyotlarında yaşanan düzensizlikler, herhangi başka bir hastalık semptomu olabileceği gibi, kısırlık belirtisi de olabilir. Çünkü kısırlık durumunda, rahim kanalları tıkanır. Tıkanan tüpler ve kanallar ise, regl kanamasının düzensiz olmasına sebep olabilir.

3.Regl Olmama

ovarian-cancer-stages

Tamamen kapalı olan rahim kanalları ve yumurtalıklarda meydana gelen tıkanıklıklar, normalde ergenlikte başlaması gereken adet döngüsü engellemektedir. Böyle bir durumda adet döngüsü o kadında hiçbir zaman yaşanmaz. Yani normal sağlıklı bir kadında, her ay olgunlaşarak döllenmeye hazır hale gelen yumurtaların, döllenme gerçekleşmeyince atılması olayı olan adet kanaması görülmesi, kısır bir kadında yaşanmaz.

Bazı durumlarda, erkeklerde kısırlık belirtileri ise şu şekildedir;

1.Hormonal Sorunlar

Gender Symbol Scales

Erkeklere özgü hormonların normal miktarından az oranda üretilmesi, kısırlık belirtisi olabilmektedir. Özellikle testosteron hormonunun düzeyinde yaşanan azalma, başka hastalıkların olabileceği gibi, kısırlık durumunun da belirtisi olabilir.

2.Saç Uzamasında Değişimler

Portrait of sceptical looking young man

Hormonal dengelerde yaşanan sorunlar, erkeklerin saç uzama durumlarında değişiklik yaşanmasına sebep olabilir.

3.Cinsel İsteksizlik

low-libido-fb

Bu durumun da hormonal sorunlar ile bir ilgisi olabilmektedir. Testosteron hormonu üretilmesinde yaşanan sorunlar ve miktarında yaşanan düşüş, cinsel isteksizliğe yol açabilmektedir. Cinsel isteksizliğin oluşması, diğer bazı durumların da belirtisi olabilir. Bazen fazla stres altında olmak ya da bazı çevresel faktörler de cinsel isteksizlik yaşanmasına sebep olabilir. Cinsel isteksizlik, erkeklerde kısırlık belirtisi de olabilmektedir.

4. Cinsel Fonksiyonlarda Azalma

Causes-of-Low-Libido-in-Men

Hormonal bozukluk ve cinsel isteksizliğe bağlı olarak gelişen cinsel fonksiyonlarda azalma, kısırlık belirtisi olabilmektedir.

5.Erken Boşalma

premature-ejaculation-treatment

Cinsel ilişki sırasında yaşanan erken boşalma, her zaman olmamakla birlikte, kısırlık belirtisi olabilmektedir.

Risk Faktörleri

Hem kadınlarda hem de erkeklerde birçok durum, kısırlık için risk faktörü oluşturabilir. Bu risk faktörleri şu şekildedir;

  • Yaş: Kadınlarda 35 yaşından sonra ve erkeklerde ise 40 yaşından sonra, kısırlık riski artmaktadır.
  • Sigara: Kadınlarda sigara kullanımı düşük yaşanmasına sebep olarak kısırlığa davetiye çıkarırken, erkeklerde sigara kullanımı ise, sperm sayılarında düşüş yaşanmasına neden olmaktadır.
  • Alkol: Alkol tüketimi kadınlarda özellikle gebelik sürecinde zararlı olduğu için ve erkeklerde ise, sperm sayısında azalmaya ve sperm hareketliliğini olumsuz etkilediği için, kısırlık riskini artırmaktadır.
  • Fazla kilo: Kadınlarda aşırı kilolu olmak ve hareketsiz bir yaşam kısırlık riskini artırmaktadır. Erkeklerde ise, aşırı kilolu olmak, testosteron hormonunun azalmasına bağlı olarak sperm sayısında azalmaya neden olmaktadır. Bu durum ise erkeklerde kısırlık riskini artırmaktadır.
  • Aşırı zayıflık: Düşük kalorili ve yetersiz beslenme ile yeme bozuklukları kadınlarda kısırlık riskini artırmaktadır.

Tanı ve Analizler

Kısırlık tanısı koyabilmek için doktor, çiftlere bazı sorular yönlendirir. Fakat kısırlık tanısının konulması aylarca sürebilir. Ayrıca, kısırlık tanısı da tedavisi de oldukça masraflı olabilmektedir ve çoğu hastane masrafları karşılamamaktadır.

Kısırlık tanısı ve testleri kadın ve erkeklerde farklı şekillerde yapılmaktadır.

Erkekler İçin Kısırlık Tanı Testleri

Bu testler, yeterli kadar sağlıklı sperm hücresinin olup olmadığını analiz etmeye yardımcı olmaktadır. Bu amaçla genel bir fiziksel ve genital muayene yapılır. Ayrıca bunlara ek olarak şu analiz ve testlerde yapılır;

  • Meni analizi,
  • Hormon testi,
  • Transrektal ve scrotal ultrason,
  • Genetik testler,
  • Testis biyopsisi,
  • Diğer bazı testler.

Kadınlar İçin Kısırlık Tanı Testleri

Kadınlarda kısırlık tanısı için yapılan testler, sağlıklı yumurta hücresi kontrolü ve fallop tüplerinin durumunu öğrenmek için yapılmaktadır. Bunların yanı sıra, rahim ve rahim duvarı genel sağlık durumu da bu testler yardımı ile belirlenmektedir. Fiziksel muayene ve düzenli jinekolog muayenelerinin yanı sıra, diğer bazı test ve analizler de kısırlık tanısında kullanılmaktadır. Bu test ve analizler şu şekildedir;

  • Ovulasyon (yumurtlama) analizi,
  • Histerosalpingografi,
  • Yumurtalık rezervi testi,
  • Diğer hormon testleri,
  • Görüntülü tarama (pelvis ultrason),
  • Rahim ve fallop tüplerinin görüntülü taraması,
  • Laparoskopi,
  • Genetik testler

Tedavi ve İlaçlar

Kısırlık tedavisinde izlenecek yol, kadın ve erkeklerin yaşlarına, kısırlık durumunun ne zamandan beri olduğuna ve birçok kişisel özelliklere bağlı olarak belirlenmektedir. Öte yandan, kısırlık tedavisi önemli ölçüde finansal, fiziksel ve psikolojik destek gerektirmektedir. Yani zorlu bir mücadeledir. Kısırlık tedavisi kadın ve erkeklerde farklılıklar göstermektedir.

Erkeklerde Kısırlık Tedavisi

Erkeklerde kısırlık tedavisinde amaç, sağlıklı sperm eksikliğini gidermek ve cinsel problemleri iyileştirmektir. Bu doğrultuda kısırlık tedavisinde uygulanan yöntemler şu şekildedir;

  • Enfeksiyon tedavisi,
  • Cinsel ilişki sorunlarının tedavisi,
  • Hormon tedavisi ve ilaçlar,
  • Ameliyat,
  • Yardımlı üreme teknolojisi (ART).

Kadınlarda Kısırlık Tedavisi

Kadınlarda kısırlık tedavisi uygulanırken, çok çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. Bu tedavi yöntemleri şu şekildedir;

  • Kısırlık ilaçları ile ovulasyon (yumurtlama) uyarıcı ilaçlar,
  • Rahim içi dölleme (IUI),
  • Ameliyat.

Alınacak Önlemler

Bazı kısırlık türleri maalesef önlenemez. Fakat bazı diğer kısırlık durumları, önlenebilir. Öte yandan bazı alınacak olan önlemler, gebelik olasılığını artırabilir. Kısırlık için alınacak önlemler, çiftler, kadınlar ve erkekler için ayrı ayrı şekildedir.

Çiftlerin alması gereken önlemler: Yumurtlamadan bir gün önce ya da sonrasına kadar birkaç gün meydana gelen cinsel ilişkide gebelik olasılığı yüksektir. Bu dönem genellikle 28 gün olan adet döngüsünün tam ortasındaki süreci kapsamaktadır.

Erkeklerin alması gereken önlemler: Erkeklerde birçok kısırlık durumu önlenemez özelliktedir. Fakat bazı önlemler kısırlık riskini azaltabilir;

  • Çok fazla miktarda, ilaç, sigara ve alkol kullanımından kaçınmak,
  • Yüksek sıcaklıktan kaçınmak,
  • Endüstriyel toksinlerden uzak durmak,
  • Reçetesiz ilaçlardan uzak durmak,
  • Düzenli olarak egzersiz yapmak, sağlıklı ve dengeli beslenmek, ideal kiloda olmak,

Kadınların alması gereken önlemler: Kadınlarda kısırlıktan korunmak için bazı önlemler bulunmaktadır. Bu önlemler aynı zamanda hamile kalma ihtimalini de artırabilir;

  • Dengeli şekilde egzersiz yapmak,
  • Fazla kilolu olmaktan kaçınmak,
  • Sigarayı bırakmak,
  • Alkolden ve uyuşturucu maddelerden uzak durmak,
  • Fazla ve reçetesiz ilaç kullanımından kaçınmak,
  • Kafein tüketimine sınır getirmek.
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ