Kök Hücre İle Diş Tedavisi

Kök Hücre İle Diş Tedavisi

Kök Hücre Nedir?

Kök hücre, henüz işlev olarak dönüşüme uğramamış, vücudumuzdaki tüm organ ve dokuların yapısı olan ana hücredir. Dönüşüm için bekleyen bu ana hücreler, vücudumuzdaki herhangi bir hasarı düzeltmek için hemen sorunlu bölgeyi onarmaya çalışırlar. Her türlü hücre olma yetisine sahip bu kök hücreler hayatımızda önemli rol oynarlar ve insanlık için en önemli hücrelerdir. Çünkü yaralanmaların onarılması için vazgeçilmezdir. Yapılan araştırmalar bize gösteriyor ki, hayat kurtarmada baş rolü oynayan bu kök hücreleri sayesinde gelecekteki birçok hastalığın tedavisi bir nevi şifası olacak.

Kök Hücrenin Amacı Nedir?

Gelişmiş tıp sayesinde çeşitli sebeplerden dolayı kaybedilen veya eksik dişlerle yaşamak zorunluluğu azalmış farklı yöntemler uygulanmıştır. Protezler, implantlar ve bir takım çözümlerle eksik dişlerin görevlerini tamamlatmayı amaçlamışlardır. Ama son yıllarda şu soru sorulmuştur: Kendi kendini iyileştirme özelliğini kullanıp vücudun eksik bölgesi tekrar kazanılabilinir mi? Bu soruyla yola çıkılarak araştırmalar yapan bilim insanları birçok araştırma, bulgu ve deneylerle ispatlamış sonuç olarak hastalıkların çoğu tedavi edilebilir hale getirmişlerdir. Diş eksikliğini giderebilmek amacıyla da uğraşılmış ve iyi sonuçlar alınmıştır. Artık kök hücre ile diş tedavisi mümkün.

Dişteki Kök Hücreleri Nelerdir?

dis

Kök hücrelerin insan vücudundaki gelişim evresinde farklı nedenlerden dolayı hasar gören yerleri onarım ve yenileme görevini üstlenmiştir. Bu yolla çıkılarak, kök hücrelerinin dişteki kısımları tespit edilmiştir. Dişlerin dentin ve pulpa bölümleri yenilenebilen, çoğalan ana hücrelerdir. Dişte daha işlevsel olan odontoblastlar hafif derecedeki hasar ve onarımlarla başa çıkabilir ama ileri derecedeki hasarları ve dişlerin kaybına kadar giden sorunlarda ise yetersiz kalmaktadır. Bu giderilmeyen hasar esnasında odontoblastlar kaybolur yerini pulpa dokusuna bırakır ve ilgili bölgenin çevresinde pulpa üretilmeye başlanır. Daha dönüşümü gerçekleşmeyen sert dokulu pulpa bölümü dişlerde kullanılmak üzere kalır. İnsan gelişim evrelerinde, Pulpa bölümü bakımından uygun olan 20 adet süt dişleri zamanla çekilerek, çekilen yerde olgunlaşan kalıcı dişler çıkar. Bu bilgiler ışığında birçok araştırmalarla süt dişlerinin pulpa bölümünü uygun ortamlarda saklayıp herhangi diş sorununda kullanılma isteğiyle tekrar kendi dişini oluşturma düşüncesi ile yola çıkılmıştır. Gelecekte bu diş kaynaklı kök hücreleri, sinir sistemi, kemik, kıkırdak ve kas gibi dokuların yenilenmesinde, bağışıklık sistemin yeniden programlanmasında öncü rolünü üstlenecektir. Herhangi bir durumda dişlerin kaybedilmesi sonucunda veya diş hasarlarında çözüm olarak diş kök hücreleri kullanılacağı düşünülüyor.

Dişlere Kök Hücre Tedavisi Yapılır Mı?

kok-hucre-calismalari

 

Dediğimiz gibi kök hücrenin bir görevi olan eksik vücut fonksiyonlarını tamamlamasıyla gelecekte diş sorunları da ortadan kalkacak. Yapılan araştırmalarla ve gitgide ilerleyen teknoloji ile kök hücrelerin diş eksiklerini de tamamlamanın mümkün olunabileceğini öğretmişlerdir. Kök hücre ile diş tedavisi büyük oranla dayanılmaz ağrıları hafifleterek diş dolgusu, kanal tedavisi ve minör cerrahinin tarihe karışması mümkün oluyor.

Son yıllarda araştırmalara göre süt dişi ve 20 yaş dişlerinden alınan kök hücre ile rejeneratif yöntemlerle dişlerin yeniden çıkması sağlanabiliyor. İnsan vücudundaki kemik, kıkırdak, kas, sinir hücre ve dokularına dönüşebilen ana kök hücre olarak ön planda süt dişleri ve 20 yaş dişleri bulunuyor. Kök hücre kaynağı olan süt dişi pulpasının büyük önemi vardır ve bu yüzden diş hekimleri çocukların süt dişlerinin atılmaması gerektiğini söylüyorlar. Kök hücre kaynağı olan süt dişi pulpası büyük önem arz ediyor ki Amerika’da da annelere sürekli uyarı yapılarak çocukların süt dişlerinin atmaması için çağrıda bulunulmaktadır.

Columbia Üniversitesi’nde diş hekimliği görevinde olan Dr. Jeremy Mao kök hücrelerin nakilden sonra dişin çıkması ve gelişmesinin mümkün olduğunu kendi araştırmalarıyla göstermiştir. Doğal malzemelerle yapılan yapay iskelet yardımıyla enjekte edilen kök hücresi sayesinde dişin oluşması ve kendini çevreleyen dokuyla birleşmesi gözlendi. Bu deneyle ortaya şu sonuç çıkıyor ki kök hücre tedavisi mümkün olduğu sürece implant yönteminin tam tersine daha hızlı iyileşme ve doğal dişlere kolay yolla sahip olması öngörülüyor. Türkiye’de de büyük bir ilerleme gösteren araştırmalarla diş eti, çene kemiği, çarpık diş ve çürük tedavileri ile mükemmel dişlerle rahat gülümsetmek için umut vaat ediyor.

Diş Kök Hücresi Ne Kadar Süre Korunabilir?

kok-hucreee

Diş kök hücre bankacılığı, süt dişleri ve 20 yaş dişlerinden alınan kök hücreleri korunarak ve ileride diş sahiplerinin herhangi bir diş kaybından sonra o dişi tekrar kazanılması için saklanılacak yerler sağlamaktadır. Diş dokuların laboratuvarlarda özel işlemlerden geçirilerek çoğaltılır ve ardından azot buharında(-196 derece)  muhafaza edilir. Sözleşmeyle 10 yıl boyunca süt dişleri ve 20 yaş dişleri korunabilir. İstenildiği takdirde sözleşme yenilenerek daha uzun süre kalmasını sağlayabilirsiniz. Bu süre zarfında kök hücrenin korunur ve ilk günkü gibi özelliğini asla kaybetmez.

Sürecin basamakları nelerdir?

Merkezlere Başvurulması

İlgili merkezlerle görüşülmesi akabinde ebeveynlerden yazılı işlemlerle, saklama sözleşmesi imzalanması isteniyor. Sözleşme dahilinde kabul edilmesi sonucunda dişler için ayrı tüpler verilerek, her tüpe bir diş konulup koruyucu sıvı ile muhafaza edilir ve sahibinden en az bir tüp kan alınmaktadır.

Diş Kaynağının Korunması

Süt dişleri diş doktorlarının gözetimi altında çekilerek özel tüplere konulur ve 48 saat içerisinde ilgili merkezlere ulaştırılır. Yine aynı şekilde 20 yaş dişleri çekilir çekilmez merkezlere 48 saat geçmeden ulaşılması gerekiyor ve ayrıca dişin sahibinden kan alınması isteniyor.

Kök Hücreler Nasıl Üretilir?

Alınan ve merkeze ulaştırılan dişlerden gelişmemiş, henüz kullanılmamış ana hücreyi, pulpayı, dişten izole edilerek besleyici ortamda çoğaltılması sağlanıyor.

Kontrol Edilmesi

Çoğalan ana hücrelerin belli kontrollerden geçerek herhangi bir bakteri veya mantar enfeksiyonu taşımadıklarına dair işlemler uygulanır ve uygun görülen kök hücreler -196 derecede saklanmaya alınır. İstenilen yıllara kadar saklamak mümkündür.

Diş Merkezileri Hakkında

Diş kök hücrelerin toplanıp muhafaza edilmesi için ABD’nin Massachusetts eyaletinde, Boston şehrinde diş merkezi kurulmuştur. Kısa adı NECC olan bu merkez, 1982 yılında doku, kan ve sperm bankası olarak işletiliyordu. 1995 yılında gelişerek kordon kanından elde edilen kök hücreleri depolanmaya başlandı, ardından 2007 yılında dişlerden alınan kök hücreleri yerini o bankada aldı. Türkiye’deki diş toplama merkezi de, İstanbul Nişantaşı’nda sizlere hizmet vermek için bekliyor.

Diş Çürüğü Tedavisi ve Kök Hücresi

stem-cell-dentalHarvard’da bilim insanları bulduğu bulgularla ilk kez düşük güçte ışıkla vücutta kök hücreyi tetikleyerek, dokuları tekrar oluşturabilmeyi amaçlıyorlar. Bu bilgiler ışığında da dişlerin çürüklerini tedavi etmekte artık düşük güçteki lazerle iyileştirebilecek. Bilim insanları, diş kök hücrelerini lazer sayesinde tetikleyerek, dentin oluşmasını sağladılar. Bu sayede dişlerin çekilmesi yerine onarılarak eski dişlere kavuşturuyor. Bu lazer yöntemi ile diş kaybı minimuma düşecek diş ağrıları engellenecek.

Kemirgenlerin dişlerini araştırmaya alan ekibin lazerin rejenere etkilerinin oluştuğu düzenleyici protein beta-1’i tetiklediğini gördüler. Beta-1 dişte pasif durumdaki moleküllerden biridir. Lazerin dozuna bağlı olarak beta-1 ve reaktif oksijen türlerini aktif ederek kök hücreleri dentine dönüştürdüler. Bu sayede ise çürüğü yok ederek dişi doldurmasına yardımcı olması umut ediliyor. Bu yöntem dişlerin yok edilmeden tedavi edilmesine yardımcı olabilecek mi gelecek gösterecektir.

Görüldüğü üzere süt dişleri ve 20 yaş dişlerini saklamamak için hiçbir sebep yok.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ