Kolesterol Diyeti

Kolesterol Diyeti

Kolesterol insan ve hayvan hücrelerinde doğal olarak bulunan bir tür steroiddir. Bitkilerde de kolesterol vardır ama çok az miktarda. Steroidler, hücre yapımı, onarımı ve hücrelerin iltihapla mücadele etmesinde görev alırlar. Kolesterol, hücre zarları için en önemli yapı taşlarından biridir. Anne karnındaki bebekler ve yeni doğan bebeklerin beyin, sinir sistemi, gözler ve bağışıklık sistemlerinin gelişmesi ve büyümesi için Omega3’le birlikte kolesterol, olmazsa olmazdır. Vücudun ihtiyacına göre her gün yeniden üretilir. Özellikle hayvansal gıdalarda bulunur ve beslenme yoluyla da vücuda alınır. Vücudun sağlıklı çalışması için çok gereklidir. Vücut tarafından üretilen kolesterol, lipoproteinlerin içinde, paket halinde, kan yoluyla gerekli organlara taşınırlar. Kan ölçümlerinde kolesterol miktarını tespit için yapılan ölçüm işte bu lipoproteinlerin sayısını gösterir. Kanda yüksek miktarda lipit yani lipoprotein bulunmasının damar sağlığı için zararlı olduğu görüşü yaygındır, tedavi edilmesi gereken bir hastalık kabul edilir.

Kolesterol Çeşitleri ve Sağlığımıza Etkileri

Hakkında  farklı görüşler ileri sürülen kolesterol, tıp dünyasını en çok meşgul eden sorulardan biridir. Kandaki yüksek kolesterol seviyelerinin, kalp-damar hastalıklarının bir numaralı sebebi olduğunu ve mutlaka tedavi edilmesi gerektiğini savunan görüş ve yüksek kolesterolün kalp-damar hastalıklarında çok küçük bir etkisi olduğu hatta yüksek kolesterolün faydalı bile olduğunu ileri süren görüş arasındaki tartışma günümüzde tüm hızıyla devam etmektedir. Gerçekten de son yapılan bazı araştırmalar, düşük kolesterol seviyelerinin pek çok kanser türü için risk oluşturduğu ve başka sağlık sorunu olmayan kişilerde bile ölümlere sebep olduğu yönündedir. Kolesterol, kanda yağ proteinleri tarafından taşınır. Yağ proteinleri, yoğunlukları bakımından ikiye ayrılır ve değişik işlevlere sahiptir.

1- HDL (iyi kolesterol): Yüksek yoğunluklu yağ proteinleridir. Dokulardaki ve damarlardaki kolesterolün fazlasını toplayıp, vücuttan dışarı atılmasını için karaciğere geri taşır ve safra yoluyla atılmasını sağlar. İyi kolesterol vücudu kalp ve damar hastalıklarına karşı korur. Kan tahlillerinde iyi kolesteroldeki 5 puanlık bir artış, kalp krizi riskini büyük ölçüde azaltır. Bu nedenle değerinin yüksek olmasını isteriz.

2- LDL (kötü kolesterol): Düşük yoğunluklu yağ proteinleridir, vücudun ürettiği ve besinlerden alınan kolesterolü dokulara taşır. Kalıtımsal olarak bazı vücutlarda gereğinden fazla üretilir. Beslenmeyle alınan kolesterolle birlikte, kandaki seviyesi daha da yükselir. Zaman içinde damarlarda ve dokularda biriken kötü kolesterol, damar tıkanıklığı, felç, safra kesesinde taş oluşumu gibi hastalıklara sebep olabilir. Daha çok kalp-damar hastalıklarıyla ilişkilendirilen yüksek kolesterol, hangi organa ait damarda birikirse o organla ilgili hastalıklara sebep olur.

kolesterol1

Kan tahliliyle ölçümü yapılan iyi kolesterolün yüksek, kötü kolesterolün düşük olması istenir. Kalp ve damar hastalığı olmayan kişilerde, kolesterolün yüksek değerlerde seyretmesi durumunda, prensip olarak önce diyetle fazla kolesterol alımını engellemek yoluna gidilir. Birincil tedavi biçimi, kolesterolden fakir beslenmektir. İstenen düşüşün sağlanamaması halinde ilaç tedavisine başlanabilir. Buna elbette bir hekim karar verecektir.

Kolesterol Diyeti-Düşük Kolesterollü Beslenme Planı

Bazı gıda maddeleri düşük kolesterollü oldukları, bazıları da iyi kolesterol (HDL) içerdikleri için, yüksek kolesterolün düşmesinde fayda sağlarlar. İyi kolesterol değerinin yükselmesi için dengeli beslenme şarttır.

1- Hayvansal Gıdalar

Kolesterol diyetinde genellikle ilk tedbir kırmızı etle ilgili alınır. Kırmızı eti tamamen terk etmek doğru bir yaklaşım değildir. Doğrusu, tüketim miktarını azaltmak ve mümkün olduğunca az yağlı kırmızı et tüketmektir.  Haftada mutlaka 1-2 porsiyon kırmızı et tüketmekle birlikte, balık ve tavuk, hindi gibi kümes hayvanlarına ağırlık verilmelidir. Tavuk eti mutlaka derisi çıkarılarak pişirilmeli ve yöntem olarak ızgara, haşlama ya da fırında pişirme yapılmalıdır. Yumurtanın da zengin bir kolesterol kaynağı olduğu unutulmamalı fakat yağda pişirmemek şartıyla günde 1 yumurta yemekten de çekinilmemelidir. Hayvansal gıdalarla ilgili tek kısıtlama işlenmiş et ürünleri, sakatatlar şarküteri ürünlerine yönelik olmalıdır.

2- Süt ve Süt Ürünleri:

Süt ürünlerinin yağsız ya da az yağlı olanları tercih edilmelidir. Peynir için de aynı şekilde lor gibi yağsız ve tuzsuz peynirleri tüketmeye dikkat edin. Yoğurt çok faydalı bir besindir ama kolesterol tedavisi sırasında yağı alınmış yoğurt tüketilmelidir.

3- Yağlar:

Doymuş yağ oranı yüksek hayvansal yağlardan, margarinden ve tereyağından kaçınmalı, sıvı yağlardan da özellikle zeytinyağı gibi kaynağı bilinen ve en az işlem görmüş olanlar tercih edilmelidir. Keten tohumu ve yağı, diğer pek çok tohumdan çok daha fazla miktarda Omega-3 yağ asitleri içerir ve tam bir kolesterol düşmanıdır. Yüksek kalorili bir yağ olan keten tohumu yağı, gaz ve ishale sebep olabileceğinden, dikkatli kullanılmalıdır. Bitkisel olmalarına rağmen hindistan cevizi yağı ve kakao yağı da doymuş yağ oranı yüksek yağlardır. Bu nedenle içinde hindistan cevizi bulunan veya kakaolu gıdaları da azaltmak gerekir. Aslında en doğrusu, her türlü yağ kullanımını azaltmaktır. Sırf bitkisel olduğu için bolca zeytinyağı tüketmek de doğru değildir.

4- Karbonhidratlar:

Baş sorumlusu yağlar olmakla beraber, yüksek oranda işlenmiş karbonhidrat içeren besinler de, kolesterolü vücutta taşıyan lipoproteinlerin yapısını bozarak kolesterolün sağlıklı dolaşımını engeller ve iyi-kötü kolesterol dengesinin bozulmasına sebep olurlar. Yani, hamur işlerinden hele de katı yağlarla ve rafine unlarla yapılanlardan kaçınmalısınız. Buğday, çavdar, arpa, yulaf unlarının kepek ve ruşeym kısımları ayrılmadan yapılan tam tahıllı ekmek tüketmeye özen gösterin. Bunların içinde en çok bilineni ve kullanılanı yulaftır. Kötü kolesterolü düşüren fakat iyi kolesterole etki etmeyen yulaf aynı zamanda kan şekerini ve kan basıncını da dengeler, kilo kontrolüne yardımcı olur. Pastahane ürünleri ve bisküvilerde de doymuş yağ oranı yüksek yağlar kullanılır ve tüketimine sınırlama getirilmeli hatta son verilmelidir.

5- Sebze ve Meyveler:

kolesterol

Kolesterol tedavisinde en etkili besinler sebzeler ve meyvelerdir. Kolesterol diyetinin en önemli unsurlarından olan lifleri en iyi sebze ve meyvelerden alırız. Lifler bağırsak hareketlerini kolaylaştırıp hızlandırarak, kolesterolün vücuttan atılmasına yardımcı olurlar. Söz konusu kolesterol dengesi olduğunda özellikle 2 meyvenin, elma ve greyfurtun ön plana çıktığını görürüz. Suları içildiğinde değil, bütün olarak yendiğinde bu etkisini gösteren her iki meyve de pektin içerirler. Elmada bulunan Omega-3 çeşidi, kolesterolün kalp damarlarına verdiği zararı da ortadan kaldırması bakımından değerlidir. Düzenli olarak her gün yenen 2 elma ve yarım greyfurt, kolesterol düşürmeye yönelik diyetlerde çok fayda sağlar.  Greyfurtun bazı ilaçlarla etkileşime girdiği akıldan çıkarılmamalıdır. Sebzelerde de dikkat çekici olanlar özellikle koyu yeşil yapraklı sebzelerdir. Ispanak, semizotu, marul, lahana, maydanoz ilk akla gelenler. Günlük beslenmede mutlaka 3 porsiyon sebze ve meyve yer almalıdır.

6- Kuruyemişler:

Ceviz, fındık ve badem gibi yağlı tohumlar da kolesterolün düşürülmesine yardım ederler. Fakat ne olursa olsun, yağ ihtiva ettikleri unutulmamalı ve tüketim miktarı sınırlı tutulmalıdır.

7- Tahıllar:

Tam tahıl dediğimiz, işlem görmemiş pirinç, bulgur, buğday, arpa, çavdar gibi tahıllar da kolesterol diyetinde önemli bir yere sahiptir. Kepek ve çekirdek kısımlarıyla birlikte ve beyazlatma işlemine tabi tutulmamış tahıllar tercih edilmelidir.

İyi kolesterolü yükseltip kötü kolesterolü düşürmek için sağlıklı ve dengeli beslenme çok önemlidir. Ama her zaman tek başına yeterli olmaz. Pek çok hastalıkta olduğu gibi kolesterol tedavisinde de, kişinin kendini iyi ve mutlu hissetmesi tedavide çok etkilidir. Düzenli spor yapmak endorfin salgılanmasına sebep olarak kendimizi iyi hissetmemize sebep olur. Bu neredeyse çikolatadan aldığımız hazza eş değer bir mutluluk hissidir. Kişinin sağlık durumuna ve yaşına uygun olarak düzenli spor yapması ve içiyorsa sigarayı bırakması kolesterol tedavisinde en etkili yollardır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ