Kurdeşen Tedavisi

Kurdeşen Tedavisi

Kurdeşen, hayatlarının bir döneminde insanların % 20’sini etkilemektedir. Birçok madde ya da durumdan dolayı tetiklenen kurdeşen genellikle, şişmiş kırmızı şeritlerin kaşıntılı yamalar şekline dönüşmesi ile başlamaktadır. Kaşıntı orta ya da şiddetli şekilde olabilmektedir. Alkollü içecekler, egzersiz, sıyrıklar ve duygusal stres kaşınmayı daha da kötüye götürebilmektedir.

Kurdeşen Oluşum Nedenleri

Araştırmacılar tümü olmasa da, kurdeşene neden olabilecek birçok faktör belirlemişlerdir. Bu faktörler gıda maddelerinden ya da ilaç gibi diğer bazı unsurlardan oluşmaktadır. Bazı insanlarda ise, belli başlı maddelere temas edilmesi halinde kurdeşen oluşabilmektedir. Ayrıca, bazı hastalıklar da kurdeşen oluşmasına neden olabilmektedir. Fakat, kurdeşen oluşmasını tetikleyen en yaygın faktörler şu şekildedir;

  • Özellikle fıstık, yumurta, kabuklu yemişler (ceviz gibi) ve kabuklu deniz ürünleri gibi bazı besinler,
  • Penisilin ve sülfa gibi antibiyotik ilaçlar ve aspirin ile ibuprofen gibi bazı ilaçlar,
  • Böcek ısırması ya da sokması,
  • Basınç, soğuk, sıcak, egzersiz ya da güneş ışığına maruz kalma gibi fiziksel uyaranlar,
  • Lateks (kauçuk ham maddesi),
  • Kan nakli,
  • İdrar yolları sistemi ya da boğaz enfeksiyonu gibi bazı bakteriyel enfeksiyonlar,
  • Soğuk algınlığı, bulaşıcı mononükleoz (lenf bezleri ile ilgili bir hastalık) ve hepatit gibi viral enfeksiyonlar,
  • Hayvan tüyü,
  • Polenler,
  • Zehirli meşe ve zehirli sarmaşık gibi bazı bitkiler.

Tanı ve Testler

Bazı durumlarda bir kişi yer fıstığı ya da karides yedikten çok kısa bir zaman sonra, durum patlak verebilmektedir. Diğer durumlarda ise hem hastanın hem de doktorun takipte olması gerekmektedir.  Bazı durumlarda ise nedenini anlamak mümkün olmayabilir.

Sadece kurdeşen döküntüleri genellikle test için yeterli değildir. Eğer doktor gıda alerjisinden şüpheleniyor ise, bu durumda hastanın son zamanlarda ne yediğini soracaktır. Bundan dolayı hastanın kendisinin ne gibi besinler tükettiğini takip etmesi de önemli olacaktır.

Kronik kurdeşen bir alerji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Alerji uzmanı, hastanın ve ailesinin tıbbi öyküsünü öğrenecek, evde ve işyerinde maruz kaldığı maddeleri soracak, son zamanlarda alınan ilaçlar ile evcil ya da diğer hayvanlara maruz kalınıp kalınmadığını soracaktır. Bundan dolayı bir yiyecek günlüğü oluşturmak faydalı olabilir.

Alerji uzmanı, kurdeşenin nedenini saptayabilmek için, bir cilt testi, kan testi ve idrar testi yaptırılmasını uygun görebilmektedir. Doktor eğer bir gıda maddesinin kurdeşeni tetiklediğinden şüphelenirse, deriden iğne testi ya da kan testi yaparak durumu teşhis edebilir ve buna göre uzak durulması gıdalar belirlenmiş olur.

Bazı nadir durumlarda ise alerji uzmanı, kurdeşeni tetiklediğini düşünen gıdayı hastaya dikkatli şekilde vererek, kurdeşeni artırıp artırmadığını takip edebilir. Fakat bu işlem oldukça dikkat istemektedir. Gıda alerjisine benzer şekilde, eğer doktor oral ilaç alerjisinden şüphelenirse, aynı testlerin yapılmasını uygun görebilir. Fakat bu defa test, hayati tehlike oluşturabilen anafilaksi ihtimaline karşı, tıbbi gözetim altında dikkatli şekilde yapılmaktadır. Ayrıca, kronik kurdeşenin nedenini saptamak genellikle çok zorlayıcıdır.

Kurdeşen Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kurdeşen tedavisinde reçeteli ya da reçetesiz çeşitli ilaçlar kullanılmaktadır. Bazen de iğne şeklinde ilaçlar tedavide etkili olabilmektedir.

1.Antihistamin İlaç Tedavisi

400-04801792c-Masterfile-Alex_Smith_0

Antihistamin ilaçlar, hem reçeteli hem de reçetesiz şekilde satılabilmektedir. Bu ilaçlar histamin etkisini bloke ederek çalışmaktadırlar. Histamin ise ciltte alerjik semptomlar yaşanmasına neden olan bir kimyasaldır. Tedavide, düşük derecede sakinleştirici ya da sakinleştirici olmayan antihistamin ilaçlar tercih edilmektedir. Bu ilaçlar günde bir defa alınmaktadır, etkili ve uzun ömürlüdür. Ayrıca yan etkileri de çok azdır. Doktor bazen de, iki ya da üç tane antihistamin ilacın bir arada kullanılmasını önerebilir. Ya da, semptomların hafiflemesi için, antihistamin ilaçlar ile birlikte, soğuk kompres ve kaşıntı önleyici merhemlerin alınmasını önerebilir.

2.Prednizon İlaç Tedavisi

78432059

Şiddetli şekilde gelişen kurdeşen tedavisinde geçici olarak prednizon ilaç kullanılması gerekebilir. Kortikosteroid benzeri ilaçlar ya da bağışıklık modülatörleri semptomların şiddetini azaltmaya yardımcı olabilmektedir.

3.Epinefrin (Adrenalin) Enjektörleri

aplus obat

Eğer kurdeşen sırasında, küçük dil ya da dudak şişmesi veya nefes almada güçlük gibi reaksiyonlar da gerçekleşiyor ise, alerji uzmanı her zaman hazırda bulunması adına, epinefrin (adrenalin) otomatik enjektörlerini reçeteye dahil edebilir. Çünkü bu gibi belirtiler, anafilaksinin erken belirtileridir. Anafilaksi ölümcül bir alerjik reaksiyon potansiyeli olan, nefes almayı zorlaştıran ve vücutta şok etkisi oluşturan bir durumdur. Anafilaksinin tek tedavi yöntemi ise, epinefrin iğneleridir. Eğer bu gibi belirtiler ortaya çıktıysa ve yanınızda epinefrin iğnesi yok ise, hemen tıbbi müdahale almak için hastaneye gidilmesi gerekmektedir.

4.Tetikleyici Faktörleri Eleme Tedavisi

can-stress-cause-hives_5f53647bf911b4a9

Eğer kurdeşene neden olan faktörler belirlenmiş ise, en iyi kurdeşen tedavisi bu etmenlerden uzak durmak şeklinde olacaktır. Buna göre;

  • Besinler: Kurdeşeni tetiklediği belirlenen gıdalar tüketilmemeli.
  • Kaşınma: Sert sabunlardan uzak durulmalı, kaşıntıyı azaltmak için sık sık duş alınmalıdır.
  • Sabit basınç: Dar kıyafetler giymekten kaçınmak. Basınç, kurdeşeni tetiklemektedir.
  • Sıcaklık: Eğer kurdeşen soğukta daha da şiddetleniyorsa, soğuk suda yüzmekten, soğuk havada elleri ve yüzleri korumadan gezmekten kaçınılmalıdır.
  • Güneş ışığı: Güneş ışığı tetikleyici ise, güneş koruyucu ürünler kullanmaya özen gösterilmelidir.
  • İlaçlar: Eğer bir ilacın kurdeşeni tetiklediğinden şüpheleniyorsanız, derhal doktorunuza danışmalısınız.

Belirtiler

Kurdeşen belirtileri dakikalar ya da aylarca sürebildiği gibi yıllarca da sürebilmektedir. Kurdeşen belirtileri böcek ısırıklarına benzer şekilde olsa da, birkaç yönden dolayı farklılık göstermektedir. Kurdeşen vücudun her yerinde oluşabilmektedir. Kurdeşen döküntüleri şekil değiştirebilir, kaybolabilir ve kısa zaman içinde yeniden ortaya çıkabilir. Yumrular genellikle aniden ortaya çıkarlar ve aynı hızla da yok olurlar.

Kurdeşen belirtileri ise aşağıda belirtildiği gibidir;

  • Ten rengi ya da kırmızı renklerde oluşan kabarmış kaşıntılı yumrular,
  • Beyazlama (renk solması, bastırıldığında kırmızı merkezi beyaz renge dönen döküntüler).

Kurdeşenin iki farklı türü vardır; akut ve kronik. Eğer boğazda şişkinlik ve nefes darlığı da yaşanıyorsa acilen tıbbi yardım alınmalıdır.

Kronik kurdeşen ise, altı ay boyunca devam eden ve hemen her gün kaşıntıya sebep olan bir durumdur. Kurdeşen 24 saatten kısa sürmektedir ve herhangi bir iz ya da morluk bırakmamaktadır. Eğer kurdeşen durumu bir aydan daha fazla sürüyorsa ya da sürekli tekrarlıyorsa, bir alerji uzmanına gidilmesinde fayda vardır.

Kurdeşen Türleri

Kurdeşen, kronik ve akut şeklinde gelişebileceği gibi, fiziksel kurdeşen şeklinde dış faktörlere bağlı olarak da gelişebilmektedir.

Kronik kurdeşen: Kronik kurdeşen, kurdeşen durumunun altı haftadan uzun sürmesi hatta aylarca ve yıllarca sürmesi durumudur. Ayrıca, kurdeşenin nedeni uzun analizler sonrasında dahi tespit edilememiş ise, kurdeşen kronik olarak değerlendirilmektedir. Fakat kronik kurdeşenin, hormonel sorunlar, tiroid hastalıkları ya da ender olarak da olsa kanser ile alakalı olduğu düşünülmektedir.

Fiziksel kurdeşen: Fiziksel kurdeşen, sıcak, soğuk ya da basınç gibi fiziksel faktörler nedeniyle oluşmaktadır. Bu fiziksel etmenler yaygın olarak şu şekildedir;

  • Ciltte kaşınmaya sebep olan etmenlerin belirtileri kısa süreliğine ortaya çıkmaktadır.
  • Basınç ve dar giysiler nedeniyle altı ile sekiz saat içinde gelişen kırmızı şişkinlikler şeklinde ortaya çıkabilir.
  • Sıcaklık değişimi, özellikle düşük sıcaklıklardan sonra yeniden ısınma yaşandığında ortaya çıkan kurdeşen, fiziksel kurdeşenin belirtisi olabilir.
  • Yüksek vücut ısısı, terleme ya da sıcak su ile duş alma gibi etmenler ile anksiyete de fiziksel kurdeşene neden olabilir.
  • Güneş ışığına maruz kalındıktan birkaç dakika sonra oluşabilmektedir.
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ