Lösemi Tedavisi

Lösemi Tedavisi

Lösemi ya da kan kanseri, vücudun kan oluşturan yapılarında meydana gelen bir kanser türüdür ve kemik iliği ile lenfatik sistemi de etkisi altına almaktadır. Birçok lösemi türü mevcuttur. Bazı lösemi formları daha çok çocuklarda yaygınken, bazı lösemi formları ise genellikle yetişkinler arasında yaygın olarak gözlenmektedir.

Genellikle lösemi, beyaz kan hücrelerini de kapsamaktadır. Beyaz kan hücreleri enfeksiyonlara karşı vücudun güçlü savaşçılarıdır. Beyaz kan hücreleri normalde, vücudun ihtiyaç duyması halinde, düzenli bir şekilde büyüyüp ve bölünerek faaliyet gösterirler. Fakat lösemili kişilerde, kemik iliği anormal şekilde beyaz kan hücresi üretmeye başlar ve üstelik bu hücreler görevini düzgün şekilde yerine getiremez.

Löseminin tedavi süreci, türüne ve diğer faktörlere bağlı olarak çok çeşitli olabilmektedir. Fakat tedavinin başarılı olması için yardımcı strateji ve kaynaklar da bulunmaktadır.

Lösemi Oluşum Nedenleri

Bilim insanları löseminin oluşum nedenini tam olarak anlayabilmiş değildir. Fakat, genetik ve çevresel faktörlerin birleşimi, löseminin gelişmesinde etkili görünmektedir. Genellikle, löseminin bazı kan hücrelerindeki DNA (hücre içinde bulunan en küçük yapı ve yönetici organel) yapılarında meydana gelen mutasyon sonucu oluştuğu düşünülmektedir. Ayrıca, hücredeki diğer değişimler de lösemiyi anlamaya katkıda bulunabilmektedir.

Bazı anormallikler hücre büyümesine ve daha hızlı şekilde çoğalmasına neden olabilir ve normal hücreler öldüğünde bu durum devam edebilir. Zamanla bu anormal hücreler, kemik iliğindeki sağlıklı kan hücrelerinde yığılmaya başlarlar ve daha az miktarda beyaz kan hücreleri, kırmızı kan hücreleri ve trombositlerin oluşmasına yol açarlar. Böylece, löseminin belirti ve semptomları da ortaya çıkmaktadır.

Lösemi Teşhisi ve Testler

Doktorlar, belirtiler ortaya çıkmadan önce, rutin yapılan kan testleri sırasında lösemiyi teşhis edebilmektedir. Bu durumda lösemi tanı ve teşhisi aşağıdaki gibidir;

Fiziksel muayene: Doktor, anemiden kaynaklanan cilt solgunluğu, lenf düğümlerinde şişkinlik ve karaciğer ya da dalakta büyüme gibi durumlar olup olmadığını, fiziksel muayene ile tespit edebilmektedir.

Kan testi: Doktor, kan testi sonucu anormal derecede beyaz kan hücresi ya da trombosit tespit ederse, lösemi tanısı koyabilmektedir.

Kemik iliği testi: Kalça kemiğinden alınan kemik iliği örneği, laboratuvarda incelenir. Zaten çok karakteristik olan lösemi hücreleri bu test ile tespit edilir ve tedavi seçeneklerine karar verilir.

Lösemi Tedavisi Nasıl Yapılır?

Lösemide tedavi birçok faktöre bağlı olarak uygulanmaktadır. Doktor, hastanın yaşına ve tüm sağlık durumuna bağlı olarak, tedavi seçeneklerine karar vermektedir. Ayrıca lösemi tedavisinde, lösemi türü ile kanserin vücudun diğer bölümlerine yayılıp yayılmadığı da dikkate alınmaktadır. Lösemi tedavisinde yaygın olarak kullanılan yöntemler şu şekildedir;

1.Kemoterapi

Chemotherapy

Kemoterapi, lösemideki temel tedavi yöntemidir. Bu ilaç kimyasallar kullanılarak, lösemili hücrelerin imha edilmesini sağlamaktadır. Lösemi türüne bağlı olarak, tek bir ilaç ya da ilaçların bir birleşimi kullanılabilmektedir. Kemoterapi ilaçları hap formundadır ya da damardan enjekte edilerek uygulanabilmektedir.

2.Biyolojik Tedavi

laboratory_experiment_big

Biyolojik tedavi, bağışıklık sistemi tanınmasına yardımcı olarak ve lösemili hücrelere saldırarak işlemektedir.

3.Hedef Tedavisi

Sanidad-Ambiental-Urbana-1g

Hedef ya da hedeflenen tedavide ilaçlar kullanılmaktadır ve bu ilaçlar belirli güvenlik açıkları sağlanarak, kanserli hücrelere saldırmaktadır. Örneğin; imatinib (Gleevec) ilaçlar, kronik miyelogen lösemi hastalarındaki, lösemili hücreler ile birlikte bulunan bir proteinin aktivasyonunu durdurmaktadır. Bu durum, hastalığın kontrol altına alınmasını sağlamaktadır.

4.Radyasyon Tedavisi

X0000_Elekta_Clarity prostate tracking system_4

X-ray yani röntgen ışınları ya da yüksek enerjili ışık huzmeleri kullanılan bu tedavi yönteminde, lösemili hücreler hasara uğratılmaktadır ve büyümeleri durdurulmaktadır. Radyasyon tedavisi sırasında, hasta bir masaya yatırılır, geniş bir makine de etrafında ilerletilir. Radyasyon, tam vücuda direkt olarak uygulanır. Radyasyon tedavisi, lösemili hücrelerin toplandığı tek bir noktaya uygulanabileceği gibi, tüm vücuda da uygulanabilmektedir. Ayrıca, kök hücre nakli hazırlanması için de radyasyon tedavisi kullanılabilmektedir.

5.Kök Hücre Nakli

Stem-cell-Theraphy

Kök hücre nakil işlemi, sağlıklı kemik iliğinin, lösemili kemik iliği yerine konulması şeklinde işlemektedir. Kök hücre tedavisinden önce, hastaya yüksek dozda kemoterapi ve radyasyon tedavisi uygulanmaktadır. Bunun amacı, hastalıklı kemik iliğini yıkıma uğratmaktır. Daha sonra, kan yapıcı kök hücreler aşılanarak, kemik iliğinin yeniden yapılanması sağlanır.

Herhangi bir bağışta bulunan kimseden yani donörden kök hücre alınabileceği gibi, bazen de hastanın kendi kök hücreleri kullanılabilmektedir. Kök hücre nakli ise, bir kemik iliği nakline oldukça fazla benzemektedir.

Löseminin Sınıflandırılması

Doktorlar, hücre ilerleme hızı ve ilgili hücrelerin türüne dayanarak, lösemiyi sınıflandırmışlardır.

Sınıflamanın ilk türü, löseminin ilerleme hızına göre belirlenmiştir;

Akut lösemi: Akut lösemide anormal kan hücreleri olgunlaşmamış kan hücreleridir. Bu hücreler normal işlevlerini yerine getiremezler ve hızlıca çoğalırlar. Böylece hastalık hızla kötüleşir. Bundan dolayı akut lösemi saldırgandır ve zamanında tedavi gerektirmektedir.

Kronik lösemi: Kronik löseminin birçok türü vardır. Bazı türleri çok fazla hücre üretilmesine, bazıları ise çok az hücre üretilmesine neden olmaktadır. Kronik lösemi daha olgun kan hücrelerini kapsamaktadır. Bu kan hücreleri çoğalır ya da daha yavaş şekilde birikir. Bu durum bir süre için normal kabul edilebilir. Bazı kronik lösemi formları, başlangıçta belirti göstermeyebilir ve yıllarca farkedilmeyebilir ya da tanı konulmamış olabilir.

Sınıflamanın ikincil türü ise, etkilenen beyaz kan hücrelerinin türüne bağlı olarak belirlenmiştir;

Lenfositik lösemi: Bu tip lösemi, lenfatik doku ya da lenfoid formu olan lenfoid hücrelerini etkilemektedir. Lenfatik doku ise, bağışıklık sistemini yapılandırmaktadır.

Miyeloid lösemi: Bu tür lösemi, miyeloid hücrelerini etkilemektedir. Miyeloid hücreleri, kırmızı kan hücrelerinin, beyaz kan hücrelerinin ve trombosit üreten hücrelerin doğmasını sağlamaktadır.

Lösemi Türleri

Temel lösemi türleri ise şu şekildedir;

  • Akut lenfatik lösemi (ALL) – Löseminin çocuklarda en sık görülen türüdür ve yetişkinlerde de görülebilmektedir.
  • Akut miyeloid lösemi (AML) – Löseminin en yaygın türüdür. Hem çocuklarda hem de yetişkinlerde gözlenebilir. Ama yetişkinlerde daha yaygındır.
  • Kronik lenfositik lösemi (CLL) – Yetişkinlerde yaygın olarak gözlenen kronik lösemidir. Tedaviye gerek duyulmaksızın yıllarca iyi hissedebilirsiniz.
  • Kronik miyelogen lösemi (CML) – Bu tür lösemi esas olarak yetişkinleri etkilemektedir. CML hastası biri, aylarca her hangi bir belirti göstermeyebilir.
  • Diğer türler – diğer lösemi türleri oldukça nadirdir.

Lösemi Belirtileri

Lösemi belirtileri, lösemi türlerine bağlı olarak farklılıklar göstermektedir. Fakat löseminin temel belirti ve semptomları aşağıdaki gibidir;

  • Ateş ve titreme,
  • Kalıcı yorgunluk ve güçsüzlük,
  • Sık sık yaşanan şiddetli enfeksiyonlar,
  • Deneme olmaksızın kilo kaybı yaşamak,
  • Şişmiş lenf düğümleri, büyümüş karaciğer ya da dalak,
  • Kolay kanama ve morarma,
  • Tekrarlayan burun kanamaları,
  • Ciltte oluşan minik kırmızı lekeler,
  • Özellikle geceleri aşırı terleme,
  • Kemik ağrıları ya da hassaslık.

Eğer sizi endişelendiren kalıcı belirti ya da semptomları yaşıyorsanız acilen doktora başvurmanız gerekmektedir. Lösemi belirtileri genellikle anlaşılmaz ve belirsizdir, ayrıca kendine özgü değildir. Löseminin erken dönemindeki belirtileri grip gibi yaygın hastalıklara benzediği için, genellikle göz ardı edilmektedir.

Risk Faktörleri

Aşağıda verilen durumlar lösemi riskini artırabilmektedir;

  • Daha önceden kanser tedavisi görülmüş olması – kemoterapi ve radyasyon tedavisi gibi,
  • Genetik bozukluklar – Down sendromu gibi bazı genetik anormallikler,
  • Bazı kimyasalların aşırı alınması – benzinin yapısında bulunan benzen gibi kimyasallar,
  • Sigara – miyelogen lösemi riskini artırır,
  • Ailede lösemili birinin olması.

Ancak, bilinen risk faktörlerine sahip kişilerde lösemi gelişmemiştir ve lösemili birçok kişide bu risk faktörlerinin hiçbiri olmamasına rağmen hastalık gelişmiştir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ