LUPUS BELİRTİLERİ NELERDİR?

LUPUS BELİRTİLERİ NELERDİR?

Lupus, vücudun bağışıklık sisteminin kendi doku ve organlarına saldırması sonucu ortaya çıkan, kronik iltihaplı bir hastalıktır. İltihaplanma, eklemler, cilt, böbrekler, kan hücreleri, beyin, kalp ve akciğerler gibi vücudun farklı sistemlerinde meydana gelebilmektedir.

Lupusun teşhisinin ve tanısının konulması oldukça zordur. Çünkü lupus, birçok hastalığın belirtisini taklit etmektedir.

Bazı insanlar doğuştan bu hastalığa yatkın olarak doğmaktadır. Böyle kişilerde, enfeksiyonlar, bazı ilaçlar ve güneş ışığı lupus hastalığını tetiklemektedir. Öte yandan lupus için özel bir bakım ve tedavi yöntemi yoktur. Bundan dolayı lupusun tedavisinde, semptomların seyrini kontrol altına almak ön plandadır.

Oluşum Nedenleri

Lupus, bağışıklık sisteminin yanlışlıkla sağlıklı dokulara saldırması sonucu oluşmaktadır. Lupusun oluşmasında genetik faktörler etkili olacağı gibi, çevresel faktörler de etkili olacaktır. Lupusun oluşmasına neden olan faktörleri şu şekilde belirtebiliriz;

Güneş ışığı: Güneş ışığına maruz kalmak, cilt dokularının bozulmasına sebep olduğu için lupus hastalığı oluşmasına zemin hazırlamaktadır.

Enfeksiyonlar: Enfeksiyon oluşumu, lupusun başlamasına yol açarak, bu hastalığın sonradan tekrardan nüksetmesine sebep olmaktadır.

İlaçlar: Lupus, antibiyotik, tansiyon ve antinöbet ilaçlar kullanımından dolayı meydana çıkabilmektedir.

Lupus Belirtileri

Lupus belirtileri aniden ortaya çıkabildiği gibi oldukça yavaş şekilde de ortaya çıkabilmektedir. Hastalık seyri şiddetli ya da hafif şekilde olabilir. Ayrıca, lupusun etkileri geçici ya da kalıcı olabilmektedir.

Birçok lupuslu hasta hafif semptomlar ile bu hastalığı geçirmektedir. Ayrıca lupus hastalığında belirtiler, hastalıktan etkilenen vücut sistemine bağlı olarak gelişmektedir. En yaygın olarak gözlenen lupus belirtileri şu şekildedir;

1.Halsizlik ve Ateş

fever

Lupus, bağışıklık sisteminde meydana gelen bir hatadan dolayı kaynaklanmaktadır. Bağışıklık sistemi normalde, dışarıdan vücuda giriş yapan zararlı bileşenler ile mücadele etmektedir. Böyle bir durumda ise vücutta ısı artışı gerçekleşmektedir. Lupusta da bağışıklık sistemi aynı mücadeleyi vermektedir, fakat bu defa sağlıklı doku ve hücreleri hedef almaktadır. Bundan dolayı ateş ve halsizlik bu hastalıkta yaşanmaktadır.

2.Eklem Problemleri

shutterstock_135461438

İltihaplanmaya sebep olan lupus, eklemleri de hedef almaktadır. Bundan dolayı eklemlerde ağrı, sertleşme ve şişkinlik oluşması meydana gelmektedir.

3.Kelebek Şekilli Kızarıklık

mh_capd_fig15-1.tif

Lupus hastalığında yüz bölgesinde, kızarıklıklar meydana gelmektedir. Bu kızarıklıkların oluşma nedeni, bağışıklık sisteminde yaşanan sorunlardan kaynaklanabilmektedir. Yüz bölgesinde meydana gelen kızarıklıklar, yanak ve burun kemiğini kapsayarak, bir kelebek şeklini almaktadır.

4.Cilt Bozuklukları

Peeling sunburned back

Lupus, iltihap tabanlı bir hastalık olduğu için, cilt üzerinde olumsuz yönde etkiler göstermektedir. Lupus hastalığının cilt üzerindeki etkisi, güneş ışığına maruz kalınması ile daha kötü boyutlara ulaşabilmektedir (ışığa duyarlılık).

5.Parmak ve Ayaklarda Renk Değişimi

Kan dolaşımı da bu hastalıktan dolayı olumsuz etkilendiği için, parmak ve ayaklarda renk değişimi gözlenebilmektedir. İltihaplanma da bu renk değişimine sebep olabilmektedir. Parmaklar ve ayaklarda gerçekleşen bu renk değişimi, beyaz ya da mavi renklerde olmaktadır. Bu durum genellikle üşüme ve stres durumlarında ortaya çıkmaktadır.

6.Nefes Darlığı

heart-health_1

Lupus hastalığında, nefes darlığı yaşanabilmektedir. Bunun nedeni ise, lupusun akciğerleri ve kalbi etkilemesi durumudur.

7.Göz Kuruluğu

göz kuruluğu belirtileri

Bağışıklık sistemi lupus hastalığından dolayı olumsuz etkilendiği ve iltihaplanmaya sebep olduğu için, birtakım vücut sıvılarının üretilmesini engelleyebilir. Bundan dolayı gözyaşı kanalları kuruyabilir ve böylece kişide göz kuruluğu oluşabilir.

8.Baş Ağrısı ve Hafıza Kaybı

Close-up of a businesswoman suffering from a headache in an office

Lupus hastalığından bazen de baş ağrıları yaşanabilmektedir. Bunun nedeni de, lupus hastalığının beyini de olumsuz etkileyebilmesinden kaynaklanabilir. Hatta ilerlemiş olan bir lupus, kişide hafıza kaybı yaşanmasına dahi neden olabilir.

Risk Faktörleri

Lupus hastalığında bazı kişiler risk altında olabilmektedir. Buna göre lupus hastalığında risk faktörleri şu şekildedir;

Cinsiyet: Lupus hastalığının yaşanması durumu, erkeklere göre kadınlarda daha fazladır.

Yaş: Lupus hastalığının her yaş aralığında yaşanması mümkündür. Fakat, lupus tanısı genellikle, 15-40 yaş arasındaki kişilerde konulmuştur.

Irk: Lupus hastalığı genellikle, Afrikalı-Amerikalılar, İspanyollar ve Asyalılarda yaygın şekilde gözlenmektedir.

Komplikasyonlar

İltihaplanma nedeni ile oluşan lupus hastalığı, vücudun diğer bazı bölgelerini de etkilemektedir. Lupusun sebep olduğu bazı komplikasyonların etkilediği bölgeler şu şekildedir;

  • Böbrekler,
  • Beyin ve merkezi sinir sistemi,
  • Kan ve damarlar,
  • Akciğerler,
  • Kalp.

Bunların dışında lupus hastalığı diğer bazı hastalık risklerini de artırmaktadır. Bu sağlık sorunları ise şu şekildedir;

  • Enfeksiyon oluşumu,
  • Kanser,
  • Kemik dokusu ölümü (avasküler kangren),
  • Hamilelik komplikasyonları.

Böbrekler: Lupus, böbreklere ciddi boyutlarda zarar verebilmektedir. Bundan dolayı, böbrek yetmezliği gibi sorunlar yaşanabilir. Hatta böbrek yetmezliği hayati risk dahi oluşturabilir. Lupusun yol açtığı böbrek problemlerinin etkileri ise, kaşıntı, göğüs ağrısı, bulantı, kusma ve bacaklarda ödem şeklindedir.

Beyin ve merkezi sinir sistemi: Lupus beyini de etkileyebileceği için bu hastalıktan dolayı, baş ağrısı, baş dönmesi, davranışlarda değişim, halüsinasyon, felç ve nöbet gibi sorunlar yaşanabilmektedir. Çoğu lupus hastasında, hafıza problemleri ve düşünme zorlukları yaşanmaktadır.

Kan ve damarlar: Lupus bazı kan sorunlarına yol açabilmektedir. Bundan dolayı, anemi, kanama ve pıhtılaşma sorunları lupusta meydana gelebilmektedir. Lupusun damarlardaki etkisi ise, vaskülitis sorunu olabilir.

Akciğerler: Akciğerleri etkisi altına alabilen lupus, iltihaplanmadan dolayı, zatürreye karşı risk oluşturabilir.

Kalp: Lupus, kalp kaslarının, alterlerin ya da kalp zarının iltihaplanmasına yol açabilmektedir. Bu durumda, kardiovasküler hastalıklar ve kalp krizi riski artmaktadır.

Enfeksiyon: Lupus hastaları enfeksiyon ve bağışıklık sistemi hastalıklarına karşı savunmasız kalmaktadır. Lupus hastalarında genellikle, idrar yolları enfeksiyonu, solunum yolları enfeksiyonları, mantar enfeksiyonları, uçuk, zona ve zehirlenmeye neden olan salmonella mikrobuna rastlanmaktadır.

Kanser: Lupus hastalarının kanser olma riski yüksek olabilmektedir.

Kemik dokusu ölümü (avasküler kangren): Lupus, kemiklerin yeterli miktarda kan alamamasına sebep olmaktadır. Bu durumda kemikler zayıflamakta ya da kemiklerde çöküntüler meydana gelmektedir. En çok etkilenen kemikler ise kalça kemikleridir.

Hamilelik komplikasyonları: Lupuslu kadınlarda, hamilelik döneminde düşük yaşanması riski yüksektir. Lupus, hamilelik sürecinde tansiyonun yükselmesine sebep olmaktadır. Bu durumda prematüre (erken doğum) doğum ihtimali artmaktadır.

Tanı ve Testler

Lupus hastalığı tanısının konulabilmesi için hastanın gösterdiği semptomlara göre hareket etmek önemlidir. Semptomlar bazen çok şiddetli olabildiği gibi bazen de hafif geçebilmektedir. Lupus tanısının konulabilmesi için, genel olarak kan tahlili ve idrar tahlili yapılmaktadır. Fakat daha ayrıntılı şekilde bakarsak, lupus tanısında şu yöntemler kullanılır.

  • Laboratuvar testleri: Tam kan sayımı, eritrosit sedimentasyon hızı ölçümü, böbrek ve karaciğer değerleri ölçümü, antinükleer antikor (ANA) testi ve idrar tahlili.
  • Görüntülü tarama testleri: Göğüs röntgen filmi, ekokardiyogram.
  • Biyopsi.

Tam kan sayımı: Tam kan sayımı testi yardımıyla, kırmızı kan hücreleri, beyaz kan hücreleri ile hemoglabin, kırmızı kan hücrelerinde bulunan proteinler gibi plakların miktarı ölçülmektedir. Beyaz kan hücrelerinin miktarındaki düşüş, lupus hastalığına işaret etmektedir.

Eritrosit sedimentasyon hızı ölçümü: Bu kan testi, kırmızı kan hücrelerinin miktarını tespit etmeye yardımcı olur. Bir tüpün altına bir saat içinde yerleştirilen kırmızı kan hücreleri, normalden daha hızlı ise, bu durum lupusa işaret edebilir.

Böbrek ve karaciğer değerleri ölçümü: Kan testleri, böbrek ve karaciğer fonksiyonlarının iyi olup olmadığını açıklayabilmektedir. Lupus bu organları etkilediği için kan testi yolu ile kontrol edilirler.

İdrar tahlili: Kan tahlili yardımı ile, ürin içindeki kırmızı kan hücrelerinin ya da proteinlerin seviyesi ölçülebilir.

Antinükleer antikor testi (ANA): Mevcut olan antikor miktarını ölçen bu test, lupus hastalarında pozitif sonuç vermektedir. Fakat bazı kişilerde pozitif çıksa dahi bu kişilerde lupus olmayabilir.

Göğüs röntgen flimi: Göğüs bölgesinin röntgen cihazı ile görüntülenmesi sayesinde, eğer anormal bir durum var ise ya da akciğerlerde bir iltihaplanma veya sıvı toplanması varsa, bu tespit edilir.

Ekokardiyogram: Bu analiz yönteminde ses dalgalarından faydalanılır. Böylece kalp atışlarının ve ritimlerinin fonksiyonları bazı şekiller oluşturur. Bu şekilde kalp ritimlerinde bir sorun olup olmadığı anlaşılabilir.

Biyopsi: Lupus, böbreklere ve diğer birçok organa zarar verebilmektedir. Bundan dolayı özellikle böbreklerden örnek alınması yoluyla biyopsi yapılmaktadır.

Tedavi ve İlaçlar

Lupusun tedavisi, semptom ve belirtilere dayanılarak yapılmaktadır. Doktorlar, hastanın durumuna göre, tedavi yönteminin risklerini ve faydalarını değerlendirerek, tedavi uygulamaktadır. Lupus tedavisinde genellikle, şu ilaçlar kullanılmaktadır;

  • Nonsteroid anti iltihap ilaçlar (NSAIDs): Naproksen sodyum bazlı iltihap sökücü ilaçlar (Aleve, İbuprofen, Advil, Motrin IB gibi).
  • Anti sıtma ilaçlar: Plaquenil gibi ilaçlar. Fakat göz sağlığı üzerinde nadiren de olsa bazı yan etkileri vardır.
  • Kortikosteroidler: Kemikler üzerinde bazı olumsuz etkileri olabilmektedir.
  • İmmünosupresanlar: Bu ilaçlar, bağışıklık sistemini bastırmaya yardımcı olur. Böylece lupusta meydana gelen bağışıklık sorunları durdurulmuş ve yavaşlatılmış olur.

Alternatif İlaçlar

Bazen, alternatif ya da tamamlayıcı ilaçlar, lupusun tedavisine yardımcı olabilmektedir. Fakat bu gibi alternatif yöntemleri kullanmadan önce doktora danışmakta fayda vardır. Çünkü bazı alternatif ilaçlar, birtakım komplikasyonların oluşmasına neden olmaktadır. Lupus tedavisinde kullanılabilen bazı alternatif yöntemler şu şekildedir;

  • Dehidroepiandrosterone (DHEA): Bu hormonun takviye olarak alınması, bazı lupus hastalarında semptomların hafiflemesine yardımcı olmaktadır.
  • Balık yağı: Balık yağı, omega 3 yağ asitleri bakımından zengindir. Bundan dolayı balık yağı bazı lupus hastalarına faydalı olabilmektedir.
  • D vitamini: D vitaminin lupusu tedavi ettiğine yönelik bazı veriler bulunmaktadır.

Başa Çıkma Yöntemleri ve Destekler

Eğer bir lupus hastasıysanız, bazen çok ağrılar ve halsizlik yaşamanız muhtemeldir. Ayrıca lupus, depresyon, anksiyete, özgüven eksikliği ve stres gibi bazı psikolojik sorunlara da yol açmaktadır.

Lupus ile başa çıkabilmek için aşağıda verilen bazı yöntemleri uygulayabilirsiniz;

  • Lupus hakkında bilinçlenmek,
  • Arkadaşlar ve aileden destek almak,
  • Kendine vakit ayırmak (müzik dinlemek, gezi, dinlenmek, yazmak gibi),
  • Diğer lupus hastaları ile irtibat kurmak.

Alınacak Önlemler

Lupus hastalığından korunmak için ya da hastalık sürecini daha hafif geçirmek için alınabilecek bazı önlemler bulunmaktadır. Bu önlemler şu şekildedir;

  • Düzenli olarak doktora gitmek ve kontrolleri aksatmamak,
  • Yeterli miktarda dinlenmek ve uyumak,
  • Güneş ışığına çok fazla maruz kalmamaya özen göstermek,
  • Düzenli olarak egzersiz yapmak,
  • Sigara kullanmamak,
  • Sağlıklı beslenmek.
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ