NEFES DARLIĞI NEDEN OLUR?

NEFES DARLIĞI NEDEN OLUR?

Bu yazımızda sizlere nefes darlığı hakkında bilgiler vereceğiz. Birçok kişide görülmekte olan nefes darlığı nedenleri hakkında bilgi sahibi olarak, tedavilerinizi yaptırabilirsiniz. Nefes darlığı, kişinin güçlükle nefes alıp vermesi durumudur. Nefes darlığı diğer bir adıyla dispne olarak bilinmektedir.

Nefes darlığı farklı farklı insanlar tarafından deneyimli olması muhtemel olmakla birlikte, çoğu zaman boğulma göğüs ya da duyguların yoğun yaşanması sonucu bir sıkılaştırma olarak nitelendirilmektedir. Nedenine bağlı olarak, nefes darlığı sorununuz bir kere olabileceği gibi, tekrarlanarak kronik bir duruma da dönüşebilmektedir.

Çok yorucu egzersiz, aşırı sıcaklık, masif obezite ve yüksek irtifa sağlıklı bir kişide nefes darlığı neden olabilir. Bu örneklerin dışında, nefes darlığı muhtemel tıbbi bir sorunun işaretidir. Nefes darlığı açıklanamayan bir nedenden dolayı, aniden ve şiddetli bir biçimde gelirse, vakit kaybetmeden tıbbi bir yardım almanız gerekmektedir.

Ne Zaman Doktora Gitmeniz Gerekmektedir?

Ani başlayan nefes darlığı, kalp sorunlarına neden olmaktadır. Bu yüzden doktorunuza gitmeniz gerekmektedir.

Eğer nefes darlığınız anksiyete sonucu ise, ev ziyareti yerine ameliyat için gelmek istenebilir. Eğer, uzun süreli nefes darlığı sorununuz var ise bu durumu asla göz ardı etmeyiniz.

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden doktora gitmeniz gerekmektedir.

  • Ayaklarınızda ve ayak bileklerinde şişme
  • Yüksek ateş, titreme ve öksürük
  • Dudağınız ya da parmaklarınız maviye dönerse
  • Hırıltı
  • Stridor – tiz bir ses
  • Nefes almadan öncesinde varolan darlığı kötüleşmesi söz konusu ise.

Uzun vadeli bir durumda nefes darlığı obezite , astım veya kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) gibi sağlık sorunlarına neden olmaktadır bu yüzden doktorunuza görüşmeniz gerekmektedir. Bu kapsamda doktorunuz sizlere aşağıdaki soruları yöneltecektir;

  • Nefes darlığı aniden ya da yavaş mı başladı?
  • Egzersiz gibi bunu tetikleyecek aktivitelerde bulundunuz mu?
  • Ne kadar kötü?
  • Nefes alışverişinde ağrı var mıdır?
  • Bir öksürük var mı?
  • Belirli pozisyonları daha kötü oluyor mu? örneğin, yattığınız zaman?

Nefes Darlığı Neden Olur?

Nefes darlığı oluşmasında birçok neden bulunmaktadır. Ama bu nedenler ani başlayan nefes darlığı ve uzun vadeli nefes darlığı nedenleri olarak 2 başlık altında toplanmaktadır. Ani başlayan nefes darlığı nedenleri;

1.Akciğer ve Hava Yollarındaki Sorunlar

oksuruk

Ani nefes darlığı astım krizi olabilir. Bu hava yolları daralmış demektir. Hırıltı ve öksürük oluşumu ise mukus üretiminin fazla olmasından kaynaklı olmaktadır. Ve bu kapsamda daralmış olan hava yollarından nefes alışverişi daha zor olacaktır.

Doktorunuz bu gibi durumlarda sizlere bir astım cihazı kullanmanızı önerebilmektedir. Bu akciğerlerinize daha fazla ilaç gitmesine yardımcı olarak, sizlerin bu konuda daha rahat nefes almanıza olanak sağlamaktadır. Pnömoni (akciğer iltihabı) de nefes darlığı ve öksürüklere neden olabilir. Eğer bir enfeksiyon sebebiyle oluşuyor ise, antibiyotikler yardımı ile bu durumda kurtulmanız mümkün olmaktadır. Eğer KOAH varsa, bu sizin nefes durumunuz aniden kötüleştirmektedir.

2.Kalp Sorunu

kalp_buyumesi-e1444386987280

Nefes darlığı, “sessiz” bir kalp krizinin en önemli belirtisi olmaktadır. Bunun yanı sıra göğüs ağrısı da mevcut olmaktadır. Bu durumda nefes darlığı kalp krizine neden olmaktadır. Kalp yetmezliği de yine nefes darlığına neden olmaktadır. Bu hayatı tehdit eden bir durumdur ve genellikle kalp kasının çok zayıf ya da iş için sert bir hal alması nedeniyle vücudun yeterince kan pompalama sorununa sahip olduğu anlamına gelmektedir. Bu da sizlerin nefes darlığı yaşamanıza neden olur ve karaciğerlerde su birikmesine yol açar.

Yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaç ya da cerrahi müdahale ile kalp daha iyi pompalamaya başlayacak ve bunun sonucunda ise sizlerde daha kolay nefes almaya başlayacaksınızdır. Nefes darlığı aynı zamanda kalp atışı ritmi, atriyal fibrilasyon (düzensiz ve hızlı kalp hızı) veya supraventriküler (düzenli ve hızlı kalp atışı) taşikardi gibi sorunlarla da ilgilidir.

3.Panik Atak ya da Anksiyete

Sad Teenage Girl

Panik atak ya da anksiyete, hızlı veya derin nefes almanın nedeni olabilir. Aynı zamanda nefes darlığı olarak da bilinir. Bir kağıt torba ile bu durumda nefes alışverişlerinizi kontrol edebilirsiniz.

4.Diğer Nedenler

16024

Nefes darlığı kapsamında, oluşan diğer nedenler ise şöyle sıralanmaktadır;

  • Ciddi bir alerjik reaksiyon (anafilaksi)
  • Pnömotoraks – Hava akciğerlere etrafında sıkışabilir ve akciğer yüzeyinde küçük bir yırtılmaya neden olarak  akciğerinizin kısmi çöküşünü hazırlamaktadır.
  • Pulmoner emboli  – akciğer kan damarlarının bir tıkanıklık
  • İdiyopatik pulmoner fibrozis  –
  • Plevral – akciğere sıvı birikmesi
  • Diyabetik ketoasidoz – asitleri kanda ve idrarda kurmak, diyabetin bir komplikasyonudur.

Uzun Vadeli Nefes Darlığı Nedenleri

Uzun vadeli nefes darlığı genellikle aşağıdaki durumlardan dolayı oluşmaktadır;

  • Obezite ya da yetersiz olması
  • Kötü kontrollü astım
  • Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) – genellikle uzun yıllar boyunca kullanılmış olan sigaradan kaynaklanan akciğerlere kalıcı hasarlardır
  • Anemi – (oksijen taşıyan kırmızı kan hücrelerinin bir kısmı), kırmızı kan hücreleri veya hemoglobin eksikliğinden kaynaklanan kandaki oksijenin düşük bir seviyede olması
  • Kalp yetmezliği – kalp kası çok zayıf ya da düzgün çalışmaması sonucunda sert hale gelmiştir. Çünkü genellikle kalbiniz vücudunuzun etrafında yeterli kan pompalamaya çalışmaktadır.
  • Kalp hızı veya ritimde oluşan bir sorun atriyal fibrilasyon (düzensiz ve hızlı kalp hızı) veya supraventriküler taşikardi (düzenli ve hızlı nabız) olarak karşımıza çıkmaktadır.

Uzun vadeli nefes darlığının diğer nedenleri ise şunlardır;

  • Bronşektazi – solunum yolları anormal genişlemiş olan ve inatçı balgamlı öksürük akciğer koşulu
  • Pulmoner emboli – akciğerde bir kan damarında tekrarlayan tıkanma
  • Akciğer kanseri – akciğerin kısmi çökmesi
  • Plevral – akciğerde sıvı birikimi
  • Vücudun geri kalanına kan akışını kısıtlayan, ana kalp kapak daralması
  • Sık panik atakları ile sizlerde hyperventilate de neden olablmektedir. (hızlı veya derin nefes almaya çalışın.)

Nefes Darlığı Tanısı ve Testleri

Sorunun ciddiyetini belirlemenize yardımcı olmak için, doktorlar parmak (pulse oksimetre) üzerine yerleştirilmiş bir sensör ile kandaki oksijen düzeylerini ölçecektir. Kişi açıkça astım ya da kalp yetmezliği gibi zaten tanısı kolay konulan bir sağlık sorunu ile karşı karşıya ise, bunun için bir  göğüs röntgeni çekilecektir.

Akciğer grafisinde çökmüş bir akciğer pnömonisi, diğer pek çok akciğer ve kalp anormalliklerinin kanıt gösterebilmektedir. Çoğu yetişkin için, elektrokardiyografi (EKG) kalbe yetersiz kan akımı kontrol etmek için yapılmaktadır.

Diğer testler ise, yukarıdaki testlerin sonuçlarına göre yapılmaktadır. pulmoner emboli orta veya yüksek risk altındaki kişilerin, özel görüntüleme testleri olan ventilasyon / perfüzyon taraması yapılır. Pulmoner emboli riski düşük insanlar için, bir Dimer testi yapılabilir. Bu kan testi tanımlamak veya bir kan pıhtısı ekarte etmeye yardımcı olur. Diğer testler teşhis ve ayrıca anemi, kalp problemleri ve bazı özel akciğer sorunları değerlendirmek için gerekli olabilmektedir.

Nefes Darlığı Tedavisi Nasıl Olur?

Nefes darlığı tedavisi nedene yöneliktir. Düşük kan oksijen seviyesinde olan insanlar plastik burun prongları veya yüz üzerine giyilen plastik maskeleri kullanarak oksijen desteği almaktadırlar. Ağır vakalarda, özellikle insanların derin nefes ya da yeterince hızlı nefes alma sorunlar var ise, nefes borusuna sokulan bir solunum tüpü kullanarak mekanik ventilasyon yardımcı olabilmektedir.

Morfin, anksiyete ve kalp krizi, pulmoner emboli ve ölümcül hastalık gibi çeşitli bozukluğu olan kişilerde nefes darlığı rahatsızlığı azaltmak için verilebilmektedir.

Özbakım

Nefes darlığının daha kötüye gitmesini engellemek ve kronikleşmesini önlemek için sizlerinde yapması gereken bazı durumlar bulunmaktadır. Bunlar ise;

  • Sigarayı bırakın. Sigarayı bırakmanın faydaları sizleri olumlu anlamda etkileyecektir. Eğer sigara tüketmezseniz, kalp hastalığı, akciğer hastalığı ve kanser riskleri düşmeye başlar.
  • Kirleticilere maruz kalmaktan kaçının, mümkün olduğunca alerjenler ve çevresel toksinleri teneffüs etmekten kaçının.
  • Kilo verin. Eğer aşırı kilolu iseniz.
  • Kendinize iyi bakın. Eğer altta yatan bir sağlık sorununuz varsa, bunun için gereken önlemleri alın.
  • Belirtiler kötü olursa ne olacağı konusunda doktorunuzla tartışın.
  • Yüksekliklerden kaçının.
  • Eğer ek oksijene itimat ederseniz ekipmanlarınızın yeterli ve düzgün çalıştığından olduğundan emin olun.
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ