NEZLENİN BELİRTİLERİ NELERDİR?

NEZLENİN BELİRTİLERİ NELERDİR?

Nezle bir viral enfeksiyon hastalığıdır ve üst solunum sistemi yoluyla bulaşmaktadır. Nezle, burun ve boğaz gibi üst solunum yollarını etkilemektedir. Nezle, başta burun ve boğaz olmak üzere, sinüsleri, gözleri ve bazen de kulakları etkileyebilmektedir. İnsanlarda görülen nezle, koronavirüsler veya rinovirüslerin faaliyetleri sonucu oluşmaktadır. İnsan vücudu nezleye sebep olan virüslere karşı asla direniş gösteremeyebilmektedir. Çünkü nezle virüsü sürekli olarak yinelenen ve tekrarlayan bir virüstür. Ayrıca 100’den fazla virüsün nezleye sebep olduğu saptanmıştır. Bundan dolayı nezlenin semptom ve belirtileri de oldukça geniştir. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) tarafından yapılan bir araştırmaya göre, anaokulu yaşındaki bir çocuk, bir yıl içinde ortalama 12 defa nezle olmaktadır. Ergenler ve yetişkinler ise bir yıl içinde ortalama 7 defa nezle olmaktadır. Uzmanlar, nezleyi riskli ve tehlikeli bir hastalık olarak görmemekle birlikte, tedavi sürecinde antibiyotik kullanılmaması gerektiğini düşünmektedirler. Diğer yandan çoğu kişi, nezle olduğu zaman doktora gitmeyi tercih etmemekte, bunun yerine evde doğal yöntemleri kullanarak iyileşmeyi tercih etmektedirler.

Oluşum Nedenleri

Nezle oluşumuna 100’den fazla virüs sebep olmasına rağmen, rinovirüsler, en yaygın olarak faaliyet gösteren virüslerdir ve oldukça bulaşıcı özelliktedir. Nezle virüsü vücuda, ağız, gözler ya da burun yolu ile giriş yapmaktadır. Nezle, havadaki damlacıklar yoluyla ya da, nezle olan bir kişinin, öksürüğü, hapşırması ya da yakın mesafeden konuşması ile bulaşabilmektedir. Fakat, bunların dışında, tokalaşma, aynı kaptan yemek ve içmek, yani havluyu ya da telefonu kullanmak gibi durumlarda da nezle bulaşması ve oluşması mümkündür.

Nezlenin Belirtileri

Nezlenin belirtileri oldukça net ve açık bir şekilde gelişmektedir. Nezle virüsü vücuda girdikten 1 ile 3 gün içinde semptomlar ortaya çıkmaya başlamaktadır. Genellikle 7 ile 10 gün içinde belirtilerde iyileşme gözlenirken, bazen bazı belirtilerin iyileşip tamamen geçmesi üç haftayı bulabilmektedir. Burun akması, öksürük, hapşırma, boğaz ağrısı, gözlerde sulanma, burunda tıkanıklık, hafif ateş, boğazda kuruluk,  boğuk ses, hafif baş ağrısı ve hafif bitkinlik gibi semptomlar nezlenin en yaygın belirtilerini oluşturmaktadır.

Bunların dışında nezlenin daha nadir olarak gözlenen bazı belirtileri ise; kas ağrıları, ürperti ve titreme, gözlerde yanma ve kızarma, halsizlik, iştahsızlık ve aşırı derecede bitkinlik gibi belirtilerdir.

1.Burun Akması

common-coldl

Burunda mukus oluşması sonucu, nezleli kişinin sürekli olarak burnu akacaktır. Burun deliklerinden girebilen nezle virüslerine karşı, burun sıvıları bir mukoza üreterek kendini korumaya çalıştığı için, burun akıntısı nezlenin en belirgin semptomlarından biridir.

2.Kuru Öksürük

DryCough_Hero

Nezle boğazın kurumasına sebep olduğu için, nezleli kişide, akciğer ya da bronş kaynaklı değilde, sadece boğazın tahriş olmasından kaynaklanan kuru öksürmeler gözlenebilmektedir.

3.Boğaz Ağrısı

woman with hands on throat.

Hem burunu hem de boğazı etkileyen nezle, boğazda bazı ağrılar yaşanmasına sebep olmaktadır. Burun yolu ile boğaz ve bademciklere ulaşan nezle virüslerinin faaliyetleri ile bu bölgelerde mukus üretiminin yanı sıra hafif bir boğaz ağrısı da yaşanabilmektedir.

4.Hapşırma

Police-is-searching-for-the-man-who-slaps-the-person-sneezing-in-public

Burunda oluşan mukus tabakası, sürekli olarak burnu kaşındırıp rahatsız ettiği için, nezleli kişilerde hapşırma yaşanmaktadır.

5.Burunda Tıkanıklık

Nasal-irrigation

Nezle virüslerinin burun içerisinde faaliyet göstermlerine karşın burnun kendisinin üretmiş olduğu mukoza yapıları bazen çok fazla miktarda olabilmektedir. Bu durumda ise burun tıkanıklığı yaşanması olağandır.

6.Gözlerde Sulanma

constant-watering

Gözlerde sulanma yaşanması nezle olan her insanda yaşanmayabilmektedir. Gözlerin sulanması ile burunun tıkalı olması ya da burundaki mukuslardan dolayı gerçekleşmektedir.

7.Ateş

Sick-Child

Nezlede yaşanan ateş oldukça düşük derecededir. Vücuda giriş yapmış olan nezle virüsleri ile kan hücrelerin mücadelesi sonucu bir miktar ateş yükselmesi normaldir.

8.Hafif Halsizlik

maladie-fatigue-chronique

Kimi kişiler nezleyi ayakta atlatabilirken kimi kişiler ise, hafif bir bitkinlik yaşayabilmektedirler.

9.Boğazda Kuruluk ve Seste Boğukluk

Mandatory Credit: Photo by Garo/Phanie/REX (1896004iw) Model released - Sore throat. Woman stroking her throat. Various

Nezlenin sebep olduğu kuru öksürük boğazın tahriş olmasına ve kurumasına yol açmaktadır. Aynı nedenden dolayı, seste kısılma ya da seste kalınlaşma ve boğukluk yaşanabilmektedir.

10.Hafif Baş Ağrısı

Migraine-II

Baş ağrısı nezlede her zaman gözlenen bir semptom değildir. Fakat bazı kişilerde nezle, hafif baş ağrısı yaşanmasına sebep olabilmektedir.

Risk Faktörleri

Nezle virüsleri neredeyse her zaman etrafta mevcut bulunmaktadırlar. Fakat, bazı diğer faktörler, nezle riskini daha fazla oranda artırmaktadır. Bu faktörler; yaş, bağışıklık sistemi özellikleri ve mevsimsel etkenler gibi etmenlerdir.

Yaş: Bebekler ve okul dönemi öncesi küçük çocuklar, nezle virüslerine karşı çok daha fazla oranda dayanıksızlardır. Henüz tam olarak gelişmemiş olan bağışıklık sistemleri çocukları virüslere karşı savunmasız duruma sokmaktadır. Üstelik çocuklar, yetişkinlere göre çok daha az dikkatlidir. Çocuklar birbirleri ile vakit geçirip oynarlarken, öksürüp hapşırarak, el, ağız ya da burun yolu ile hızlı bir şekilde nezle virüsü kapabilmektedirler.

Bağışıklık sistemi özellikleri: Yaş ilerledikçe vücut, birçok nezle virüsüne karşı bağışıklık geliştirmeye başlamaktadır. Bu durumda yetişkinler, çocuklara göre çok daha az sıklıkta nezle olmaktadır. Ancak, bağışıklık sisteminin zayıflaması durumunda vücudun, nezle virüslerine karşı direnç düşecektir.

Mevsimsel etmenler: Hem çocuklarda hem de yetişkinler için, soğuk hava ve kış mevsimi nezle riskini artıracaktır. Özellikle çocuklar kış mevsiminde sürekli olarak kapalı alanda vakit geçirdikleri için, temiz hava fazla alamadıklarından dolayı nezleye yakalanma riskleri de artmaktadır. Bu yönü ile kış aylarında nezle yaşanması durumu daha yaygındır.

Komplikasyonlar

Nezle tehlikeli bir hastalık değildir fakat bazı durumlarda; akut bronşit, zatürre, akut bakteriyel sinüzit, akut kulak enfeksiyonu, hırıltı, sinüzit ve diğer bazı enfeksiyonlu sağlık sorunlarının oluşmasına sebep olabilmektedir.

Akut bronşit: Akciğerlerin iltihaplanması sonucu ya da bazı bakteriyel veya viral enfeksiyonların gelişmesi sonucu bronşit meydana gelmektedir. Nezlenin tedavi edilmemesi ve hastalığın çok ilerlemesi durumunda bronşlar bu şekilde zarar görebilir ve akut bronşit oluşabilmektedir. Bu gibi bakteri tabanlı komplikasyonlarda doktorlar, antibiyotik tedavisi öngörebilmektedirler.

Zatürre: Akciğerlerdeki iltihaplanma durumunun tekrarlaması yani bronşitin tekrarlayıp tedavi edilmemesi durumunda, bu defa akciğerlerdeki alveollerin içi su ile dolmaktadır. Aslında nezle virüsünün zatürreye neden olma özelliği bulunmamaktadır. Çünkü zatürre patolojik bir hastalıktır. Fakat, nezlenin patojenler ile birlikte yaşanması durumunda, zatürre gibi komplikasyonlar yaşanabilmektedir.

Akut bakteriyel sinüzüt: Nezle, burun yolu ile vücuda yayıldığı için, burun ve ağız bölgelerinde bakteri birikmesi sonucu, akut bakteriyel sinüzüt gelişmesi gözlenebilmektedir.

Akut kulak enfeksiyonları: Kulak enfeksiyonu, bakteri ya da virüslerin kulak zarının arkasına süzülmesi sonucu oluşmaktadır. Özellikle çocuklarda nezle sırasında çok sık yaşanan kulak enfeksiyonun tipik belirtileri kulak ağrısı, burundan sarı ya da yeşil renkli mukus gelmesi gibi belirtilerdir. Kulak ağrıları genellikle nezlenin devamımda gelişmektedir. Küçük bebekler ve çocuklar kulak enfeksiyonu nedeniyle sık sık ağlayabilir ve huzursuz şekilde uyuyabilmektedirler.

Hırıltı: Nezle hırıltı yaşanmasını tetikler ve özellikle çocuklarda astım oluşumunu tetikleyebilmektedir.

Sinüzit: Yetişkin ya da çocuklarda nezle doğrudan sinüzüte sebep olmaz. Nezle ile birlikte yaşanan enfeksiyon ya da iltihap durumu sinüzite sebep olabilmektedir.

Diğer ikincil enfeksiyonlar: Nezle sonucu oluşabilecek olan komplikasyonlardan diğerleri ise, bronşit ve bazı boğaz ile bademcik enfeksiyonlarıdır.

Astım: Nezle sık sık tekrarlaması halinde özellikle küçük çocuklarda astıma yol açabilmektedir.

Tedavi ve İlaçlar

Nezleye özel ayrı bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Nezle tedavisinde antibiyotik kullanılması, nezleye sebep olan virüslerin yok edilmesini sağlamadığı için faydasızdır. Nezle tedavisinde antibiyotiğin hem bir faydası yoktur hem de birçok yan etkisi bulunmaktadır. Nezle tedavisinde antibiyotik yerine doktorun önereceği başka ilaçlar kullanılması daha faydalı olabilecektir. Ağrı kesici ilaçlar, dekonjestan burun spreyleri ve öksürük şurupları ise, nezle tedavisinde hem artı hem de eksi etkiler gösterebilmektedir.

Ağrı kesiciler: Ateş, boğaz ağrısı ve baş ağrısının geçmesi için çoğu insan, asetaminofen kaynaklı bazı ağrı kesicileri (Tylenol vb.) ya da hafif ağrı kesicileri kullanmaktadır. Fakat, aspirine alternatif olarak kullanılan asetaminofenler, çok sık ve aşırı dozda kullanıldığında karaciğere zarar verebilmektedir. Bundan dolayı, özellikle 3 yaşından küçük çocuklarda asetaminofen kullanılmaması gerekmektedir. Aspirin ise, çocuklarda (2 yaşından büyük) ve ergenlik dönemindeki gençlerde kullanılırken dikkat edilmelidir.

Dekonjestan burun spreyleri: Yetişkinlerin birkaç günden fazla süre ile dekonjestan burun spreyleri ya da damlaları kullanmaları, kronik mukoza zarının iltihaplanmasının tekrarlamasına sebep olabilmektedir. Bundan dolayı yeterli miktarda kullanılmalıdır. Çocuklar ise, dekonjestan burun damlası ya da spreyi kullanmamalıdır. Çünkü küçük çocuklarda bu burun damlalarının ya da spreylerinin yan etkileri olabilmektedir.

Öksürük şurupları: FDA ve Amerikan Pediatri Akademisi’nin araştırmalarına göre, 2 yaşından küçük çocuklarda ilaç kullanımı bazı yan etkilere sebep olmaktadır. Bundan dolayı, küçük çocuklar nezle olduğu zaman, öksürük şurubu kullanımına başvurulmamalıdır.

Yaşam Stili ve Alışkanlıklar: Nezle hastalığını kendiniz tedavi edemeyebilirsiniz fakat kendiniz rahat bir şekilde birtakım uygulamalar yapabilirsiniz. Bu yöntemler; sıvı tüketimini çoğaltmak, tavuk çorbası içmek, dinlenmek, odanın sıcaklığını ve nemini ayarlamak, boğazı yumuşatmak ve maden tuzu içeren burun damlaları kullanmak gibi yöntemlerdir.

  • Sıvı tüketimini artırmak: Su, taze sıkılmış meyve suyu, et suyuna çorba ve ılık limon suyu gibi içecekler, nezle tedavisinde oldukça etkili olabilmektedir. Nezle sırasında oluşan mukus nedeni ile vücut bir miktar sıvı kaybettiği için, bu gibi içecekler vücuda ek sıvı takviyesi yapabilmektedir. Nezle iken, alkol ve kafein tüketimini azaltmak hatta durdurmak, sigara içmemek, hastalığın iyileşme sürecini hızlandırabilmektedir.
  • Tavuk suyuna çorba içmek: Geleneksel yöntemlerden biri olan tavuk suyuna çorba, genellikle hasta çocuklara ya da yetişkinlere içirildiğinde faydalı olduğu düşünülmektedir. Günümüzdeki bilim insanları, tavuk suyu üzerinden birtakım test ve çalışmalar yapmışlar ve sonuç olarak, tavuk suyunun hem nezle hem de gribin etkilerini azalttığını saptamışlardır. Tavuk suyunun nezle üzerinden iki farklı olumlu etkisi vardır. Bunlardan ilki, bağışıklık sistemini iltihap oluşumu bakımından desteklemek ve anti-iltihap etki göstererek vücudu iltihap oluşumuna karşı korumak, ikincisi ise; burunda geçici olarak mukus oluşturarak, burunda gelişen virüslerin yayılmasını önlemek gibi etkilerdir.
  • Dinlenmek: İlaçları aldıktan sonra, uzanarak bir miktar dinlenmek, hiç şüphesiz ki hastalığın çok daha kısa sürede iyileşmesini sağlayacaktır. Fakat, yoğun iş hayatı, okul ya da ev işleri nedeni ile fazla vakit ayrılamayan dinlenme, aslında vücudun bağışıklık sistemini desteklemek adına da önemlidir.
  • Oda sıcaklığını ve nemini ayarlamak: Vakit geçirilen odayı havalandırmak, ısısını ayarlamak ve nem oranını dengelemek, nezlenin iyileşme sürecini etkileyecektir. Böylece, bakteri ve virüslerin odaya ve eve yayılması da engellenmiş olmaktadır.
  • Boğazı yumuşatmak: ½ ya da ¼ çay kaşığı tuz yarım su bardağı ılık suya ekleyerek bir tuzlu gargara oluşturulabilir. Bu karışım, boğazı yumuşatacaktır.
  • Maden tuzlu burun damlaları: Hem çocuklar hem de yetişkinler için, maden tuzlu burun damlaları yeterli dozda kullanıldığı takdirde güvenlidir. Özellikle bebek ve çocuklarda burun yollarını açan maden tuzlu burun damlaları, bebek ve çocukların gece daha rahat uyumalarına yardımcı olmaktadır.

Alternatif İlaçlar: Bu konuda çalışmalar halen devam etmesine rağmen, C vitamini ve ekinezyanın, nezlenin etkilerini azalttığı düşünülmektedir. Buna göre nezlede çok yaygın şekilde kullanılan alternatif ilaçlar; C vitamini kapsülleri, ekinezya ve çinko haplarıdır.

  • C vitamini: Genellikle C vitaminin nezleyi iyileştirildiği düşünülür. Fakat aslında C vitamini, nezleyi tamamen iyileştirmekten ziyade, nezlenin belirtilerinin devamlılığını azaltmaya ve etkilerini hafifletmeye yardımcı olmaktadır.
  • Ekinezya: Yapılan çalışmalar, ekinezyanın nezleyi önlediğini saptamaktadır. Fakat yapılan bazı araştırmalar ise, ekinezyanın bir faydası olmadığını göstermektedir. Ekinezya daha çok, nezlenin erken evrelerinde fayda sunmaktadır.
  • Çinko takviyesi: Yapılan çalışmalara göre çinko, nezlenin belirtilerini 24 saat içinde azaltabilmektedir. Çinko içeren gıdalar tüketmek, birtakım ilaçların yan etkilerini azaltmaya yardımcı olabilmektedir.

Alınacak Önlemler

Nezlenin önlenmesi için henüz bir aşı geliştirilmiş değildir. Fakat; elleri düzenli olarak yıkamak, ortak kullanılan alanları temizlemek, kişisel eşyalarınızı paylaşmamak ve soğuğa maruz kalmaktan sakınmak gibi önlemler alınarak da, nezle önlenebilmektedir.

Düzenli olarak elleri yıkamak: Elleri sık sık yıkamak, özellikle okul çağındaki çocuklar için çok önemli bir önlemdir.

Ortak kullanılan alanları temizlemek: Mutfaktaki tezgahların ve banyodaki, küvet ile klozetlerin ya da tuvaletlerin sürekli olarak temiz tutulması, nezle için alınacak önlemlerden birini oluşturmaktadır.

Kişisel eşyaları paylaşmamak: Özellikle bir diğer kişinin kullanmış olduğu, bardak, çatal ya da kaşığı kullanmamak, nezleli birinin eşyalarını kullanmamak, nezle için alınacak önlemlerden sadece biridir.

Soğuktan kaçınmak: Soğuk yerlerde çok uzun süre durmamak ve soğuk havadan korunmak, nezleyi önleyecektir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ