Omurga Eğriliği Tedavisi

Omurga Eğriliği Tedavisi

Skolyoz, yani omurga eğriliği sorunu, isminden de anlaşılacağı gibi, bireyin omurgasında meydana gelen anormal eğikliktir. Çeşitli sebeplere ve yaşa bağlı olarak değişen birçok skolyoz türü bulunur. Omurgada eğiklik oluştuğunda, hastaların çoğunda nedenleri bilinen bir semptom gözlenmez. En bilinen skolyoz semptomu ise, omurgada oluşan eğriliktir. Skolyozun bazı risk faktörleri vardır. Bu risk faktörleri, 9-15 yaş arası yaş, ailenin sağlık geçmişi ve kadın cinsi. Omurga eğriliği yani skolyozun teşhisi ise, fiziksel muayene ile ve X ışınları, tomografi taraması ya da MR gibi görüntüleme teknikleri ile yapılabilir. Eğriliğin şiddetine bağlı olarak ve sorunun kötüleşme riskine bağlı olarak, skolyoz, çeşitli yollarla tedavi edilebilir. Bu tedavi seçeneklerinden birkaçı, gözlem, destek sağlama ya da cerrahi müdahaledir. Skolyoz için bilinen bir tedavi bulunmamaktadır. Ancak, semptomlar azaltılabilir.

Omurga Eğriliği Nedir?

Skolyoz, omurgada ya da bel kemiğinde meydana gelen anormal eğrilikten oluşan bir bozukluktur. Omurgaya yan taraftan bakıldığında normal eğrileri bulunur. Ancak, önden bakıldığında, omurga düz bir şekilde görünmelidir. Kifoz, omurganın öne doğru bükülmüş olan yandan görünüşündeki görünen bir kıvrım, bir eğridir. Orta omurgada normal kifoz bulunur. Lordoz ise, omurganın geriye doğru bükülmüş yanından görülen bir eğridir. Üst, servikal omurgada ve alt, lomber omurgada normal lordoz vardır.

Skolyoz, erkeklere göre kızlarda 2 kat daha fazla yaygındır. Her yaşta görülebilen skolyoz için, en çok görülen yaş, 10 yaş ve üzeridir. Skolyoz, kalıtsaldır. Skolyozlu bireylerin çocukları da muhtemeldir ki skolyoza sahip olurlar. Ancak, eğrilerin şiddeti arasında bir jenerasyondan bir sonrakine olan bir ilişki mevcut değildir.

Skolyoz, kadınların % 2’sini etkilerken, erkekleri etkileme oranı % 0.5’tir. Birçok vakada, skolyoza neden olan sorun, idiopatiktir, bilinmemektedir. Bu tip skolyoz, diğer tür skolyozlar gibi yaşa bağlı olarak gelişir. Eğer birey, 3 yaşından küçük ise, bu skolyoz tipi, infantil idiopatik skolyoz olarak adlandırılır. Eğer skolyoz, 3-10 yaş grubunda gelişirse, bu tip skolyozlara juvenil idiopatik skolyoz adı verilir. Adölesan idiopatik skolyoz adı verilen tür ise, 10 yaştan daha büyüklerde meydana gelen skolyozları tanımlamak için kullanılmaktadır. Skolyoz sorunu görülen insanların % 80’ninden fazlasında, idiopatik skolyoz görülür. Ve bu vakaların çoğundaki yaş grubu ise, ergenlik çağında bulunan kızlardır.

Bunlar dışında başlıca 3 tür skolyoz türü daha bulunur.

  • Fonksiyonel: Bu tür skolyozda, omurga normaldir. Ancak, anormal eğri yine de gelişir. Bunun nedeni vücudun başka bir yerinde bulunan bir problemdir. Bu, bir bacağın diğerinden daha kısa olması nedeniyle ya da sırttaki kas spazmları nedeniyle oluşabilir.
  • Nöromüsküler: Bu tür skolyozda ise, omurga kemikleri oluşurken bir problemin olmasıdır. Ya omurga kemikleri tam olarak oluşmamıştır ya da cenin gelişimi sırasında birbirlerinden ayrılırken başarısız olmuşlardır. Bu tip skolyoz, diğer bozukluklara sahip insanlarda da meydana gelebilir. Bu bozukluklar, doğum sakatlıkları, Marfan sendromu ya da müküler distrofi gibi bozukluklar. Bu tür durumlara sahip insanlarda genelde, C şekildeki uzun eğrilikler gelişir. Ve bu insanların bu eğrilikleri düz tutmakta görevli kasları zayıf olduklarından düz şekilde tutamazlar. Eğer eğrilik doğumda mevcutsa, bu konjenital yani doğuştan olarak adlandırılır. Bu tür skolyozlar, genellikle en şiddetli acıyı içeren türdür ve diğerlerinden daha yoğun bir tedavi gerektirir.
  • Dejeneratif: Bozulma eğiliminde olan demektir. Çocuklarda ve ergen bireylerde bulunan diğer tür skolyozların aksine, dejeneratif skolyoz, yaşlı bireylerde meydana gelir. Spondiloz olarak bilinen eklem nedeniyle omurgada meydana gelen değişimlerden dolayı oluşur. Omurganın normal bağ dokusu ve diğer yumuşak dokularının zayıflaması ve anormal kemik mahmuzları birleşimi, anormal omurga eğriliğine yol açabilir.
  • Diğerleri: Skolyozun diğer potansiyel sebepleri olarak, osteoid osteoma gibi omurga tümörleri sayılabilir. Bu, omurgada oluşan iyi huylu bir tümördür ve ağrıya neden olur. Ağrı, bireylerin vücutlarında bulunan tümörün baskısını azaltmak için tümörün bulunduğu tarafın ters yönüne doğru eğilmesine neden olur. Bu omurga deformitesine neden olabilir.

Omurga Eğriliği Nedenleri

Doktorlar, skolyoz yani omurga eğriliğinin neden kaynaklandığını bilmemektedirler. Ancak, omurga eğriliğinin en yaygın olarak görülen türlerinin kalıtsal nedenlerle oluşabileceği üzerinde durulmaktadır. Çünkü hastalık aile üyeleri arasında geçiş yapabilmektedir. Daha az yaygın olan skolyoz türlerinin nedenleri ise şu şekilde sıralanabilir;

  • Nöromasküler durumlar, serebral palsi veya müsküler distrofi gibi,
  • Omurgadaki kemiklerin gelişimini etkileyen doğum kusurları,
  • Omurgada sakatlık oluşması ya da omurgada meydana gelen enfeksiyonlar omurga eğriliğine neden olan bazı durumlardır.

Omurga Eğriliği Semptomları

Skolyozun işaret ve semptomları şu şekilde sıralanabilir;

  • Dengesiz, düz olmayan omuzlar,
  • Bir kürek kemiğinin diğerinden daha çıkık, belirgin görünmesi,
  • Dengesiz, düz olmayan bel,
  • Kalçanın birinin diğerinden daha yüksek olması skolyoz semptomlarından sayılabilir.

Eğer omurga eğriliği kötü bir hal alırsa, eğrilmesinin yanı sıra, omurga dönecek ya da bükülecektir. Şiddetli omurga eğriliği, sırtta ağrı ve nefes almada zorluklara neden olabilir.

Omurga Eğriliği Risk Faktörleri

Skolyozun en yaygın türlerinde gelişen risk faktörleri şu şekildedir;

  • Yaş: Belirti ve bulgular, ergenlikten hemen önce olan ergenliğin parlaması dönemi sırasında meydana gelir. Bu genelde, 9 ve 15 aralığına denk gelir.
  • Cinsiyet: Hafif skolyoz gelişimi, kız ve erkeklerde aynı oranda olmasına rağmen, kızlar, eğriliğin kötüleşmesi ve tedavi gerekliliği konusunda daha fazla risk altındadır.
  • Aile Sağlık Geçmişi: Omurga eğriliği ileri kuşak aile bireylerine, ebeveynlerinden kalıtsal olarak geçebilir. Ancak, omurga eğriliği olan çoğu çocukta, hastalığın aileden gelen yönüne rastlanmamıştır.

Omurga Eğriliği Tedavisi

Omurga eğriliği olan birçok bireyde bozukluk hafiftir ve muhtemelen bir destek ya da cerrahi tedaviye ihtiyaç duymazlar. Hafif omurga eğriliği olan çocuklar, her 4-6 ayda bir sağlık taramasına girerek omurga eğriliğinde herhangi bir değişim olup olmadığını kontrol ettirmelidirler. Hafif, orta ve şiddetli eğriler için yönlendirici esaslar olsa da, tedaviye başlama kararı, birey temelinde alınır. Bunun dışında tedavi için düşünülmesi gereken diğer faktörler şu şekildedir;

  • Cinsiyet: Kızlar, erkeklere göre omurga eğriliği probleminin oluşma riski altındadır.
  • Eğriliğin Şiddeti: Büyük eğriler, muhtemelen zamanla daha kötü bir hal alır.
  • Eğrilik Modeli: S şekilli olarak bilinen çift eğriler, C şeklindeki eğrilerin oluşturduğu durumdan daha kötü bir durum eğilimindedir.
  • Eğriliğin Bulunduğu Yer: Omurganın merkezinde bulunan eğriler, omurganın alt ve üst kısmında bulunan eğrilere göre daha kötü bir hal alırlar.
  • Olgunluk: Eğer çocuğun kemikleri gelişimini durdurursa, eğrilik ilerleme riski azdır. Bunun anlamı, omurga destek korsesi, cihazı (brace), kemikleri hala gelişen çocuklarda en etkili yöntemdir.

1.Korseler

05-19-arbeitskopie-2

Eğer bireyde, çocuktaki kemikler hala büyümeye devam ediyor ve orta derecede omurga eğriliği varsa doktor, eğriliği düzeltmek için korse önerebilir. Korse giymek, kullanmak, omurga eğriliğini iyileştirmez ya da eğriliği tersine çevirmez, ancak genelde eğriliğin daha ileri bir hal almasını engeller.

Birçok korse gece ve gündüz giyilir. Korsenin etkililiği, günde kaç saat giyildiğine göre değişir. Uzun süre kullanılan korseler daha etkili sonuçlar ortaya koyar. Korse giyen çocuklar birkaç kısıtlama ile birçok aktiviteye katılabilir. Kemiklerin büyümeyi bırakması sonrasında korsenin kullanılması bırakılabilir. Bu genelde;

  • Kızların adet görmeye başladıktan sonra yaklaşık 2 yıl,
  • Erkekler, günlük olarak tıraş olmaya gerek duyduklarında,
  • Boyda herhangi bir değişiklik olmadığında meydana gelir.

Başlıca 2 tür korse bulunur;

  • Koltuk altı ve düşük profil korse: Bu tip korseler, vücuda uyumlu hatlara sahiptir ve modern plastik malzemelerden yapılırlar. Bu dar korse, göğüs kafesi etrafında, alt sırt, kalçalar ve kolların altına tam uyar; neredeyse elbiseler altında görünmez. Koltuk altı korseleri, üst omurgadaki ve boyundaki eğrilikler için yardımcı değildir.
  • Milwaukee Korse: Bu tam gövde korse, kafanın arkası ve çene için boyun halkasına sahiptir. Korsenin önünde düz bir bar ve arkasında 2 düz bar vardır. Bu tür korseler hantal olduklarından, sadece koltuk altı korselerinin işe yaramadığı durumlarda kullanılırlar.

2.Cerrahi Müdahale

pic-4

Şiddetli omurga eğrileri zamanla ilerler. Bu yüzden doktor, omurgadaki eğriliğin şiddetini azaltmak ve daha kötü bir hal almasını engellemek amacıyla omurga eğriliği ameliyatını önerebilir. Skolyoz ameliyatının en yaygın türü omurga füzyonudur.

Spinal füzyonda, omurgadaki 2 ya da daha fazla kemiği birleştirir. Böylece bunlar bağımsız olarak hareket edemezler. Kemik parçaları ya da kemiksi materyaller bu birleştirilmiş kemiklerde yer arasına yerleştirilir. Omurgadaki parçaları düz şekilde tutabilmek için metal çubuklar, kopçalar, vidalar ya da teller kullanılır.

Cerrahi müdahale genelde, çocuk kemiklerinin büyümeyi durdurmasına kadar ertelenir. Eğer skolyoz, genç bir yaşta hızla ilerliyorsa, cerrahlar, çocuğun büyüdüğü uzunluktaki bir çubuk ayarlayarak yerleştirebilir. Bu büyüyen çubuk, omurga eğriliğinin alt ve üst bölümüne bağlanır. Bu çubuk genelde her 6 ayda uzatılır.

Omurga ameliyatının komplikasyonları, kanama, enfeksiyon, ağrı ya da sinirlerde hasar gibi durumlardır. Daha nadir olarak, kemiklerin iyileşmelerinde sorun olabilir ve başka bir cerrahi müdahale gerekebilir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ