PANKREATİT BELİRTİLERİ NELERDİR?

PANKREATİT BELİRTİLERİ NELERDİR?

Pankreatit, pankreasın iltihaplanması sonucu meydana gelen bir iç hastalıktır. İnce, yassı ve belirgin bir şekli olmayan pankreas bezi, karın boşluğunun hemen üst kısmında, midenin arka tarafında kıvrılmış bir şekilde durmaktadır.

Pankreas, üretmiş olduğu özel enzimler sayesinde, sindirime yardımcı olduğu gibi, vücuttaki glikoz işlemlerinin düzenlenmesini sağlan hormonların üretilmesine de yardımcı olmaktadır.

Pankreatit, akut pankreatit olarak oluşmaktadır. Yani, pankreatit aniden belirmektedir ve günlerce sürmektedir. Pankreatit, bunun yanı sıra, kronik olarak da meydana gelebilir. Bu durumda ise pankreatit hastalığının ortaya çıkması yıllar sonra gerçekleşebilir.

Hafif şekilde seyreden pankreatit, herhangi bir tedavi olmaksızın kendiliğinden iyileşmektedir. Fakat, şiddetli şekilde seyreden pankreatit, hayati tehlike oluşturabilecek komplikasyonların meydana gelmesine sebep olabilir.

Oluşum Nedenleri

Pankreasın üretmiş olduğu sindirim enzimleri aktifleşirken, organın zarar görmesine sebep olursa, bu durumda pankreatit oluşur. Normal sindirim sırasında, inaktif pankreas enzimleri, pankreastan, kanallar boyunca ilerleyerek ince bağırsaklara taşınır. Bu sindirim enzimleri, ince bağırsaklarda aktif hale gelir ve sindirime yardımcı olur. Fakat pankreatit durumunda ise, bu inaktif sindirim enzimler, hala pankreas içerisinde duruyorken aktifleşir. Yani, pankreas içinde aktifleşmemesi gereken sindirim enzimleri, eğer ince bağırsaklarda değil de, pankreas içinde aktifleşirse, pankreatit meydana gelir. Pankreas içinde aktifleşen sindirim enzimleri, pankreas dokularını tahrip ederek, iltihaplanma oluşmasına sebep olur.

Pankreatit, zaman içinde tekrarlayarak, pankreası hasara uğratır ve bu durumda kronik pankreatit meydana gelir. Pankreatit nedeniyle pankreas dokularında oluşan yaralar, pankreasın işlev kaybı yaşamasına sebep olabilir. İşlev ve fonksiyonları azalmış olan pankreas ise, sindirim problemlerinin yaşanmasına ve diyabet oluşmasına yol açar.

Öte yandan, akut ya da kronik pankreatit oluşmasına sebep olan bazı faktörler bulunmaktadır. Pankreatit oluşmasına sebep olan bazı faktörler şu şekildedir;

  • Alkol tüketimi,
  • Safra kesesi taşı,
  • Karın boşluğundan ameliyat geçirilmesi,
  • Bazı ilaçların yan etkileri,
  • Sigara kullanmak,
  • Kistik fibroz,
  • Safra kesesi taşı tedavisi sırasında, endoskopik retrograd kolanjio pankreatografi uygulamasının kullanılmış olması,
  • Aile bireylerinde pankreatit vakasının bulunması,
  • Kandaki kalsiyum seviyesinin yüksek olması, bu durum paratiroid bezinin çok fazla çalışmasına sebep olur,
  • Kandaki trigliserid seviyesinin yüksek olması,
  • Enfeksiyonlar,
  • Karın boşluğundan yaralanma yaşanması,
  • Pankreas kanseri.

Pankreatit Belirtileri

Pankreatitin belirtileri çok değişiklik ve çeşitlilik göstermektedir. Hastalığa sebep olan etkenlerin özelliklerine göre farklılıklar gösteren pankreatit belirtileri şu şekildedir;

Aniden gelişen yani akut pankreatit belirti ve semptomları aşağıdaki gibidir;

1.Karın Ağrısı

Abdominal-pain-woman

Akut pankreatit, aniden gelişen bir pankreatit türüdür. Bundan dolayı, karın boşluğunun hemen üst kısmında ağrılar yaşanmasına sebep olan akut pankreatit ağrıları, bazen günlerce devam edebilmektedir.

2.Sırta Yayılan Karın Ağrısı

You-Can-Conquer-Your-Back-Pain-With-These-Tips

Şiddetli boyutlara ulaşabilen karın ağrıları, sadece karın boşluğunu etkisi altına almak ile kalmaz. Bu karın ağrıları ani olarak gelişebilir ve bazı durumlarda sırt bölgesine de yayılabilmektedir.

3.Yemeklerden Sonra Ağrı Hissi

t1larg

Pankreas içinde bulunan sindirim enzimlerini etkisi altına alan ve aniden gelişen akut pankreatit, bu enzimlerin olması gereken yerinde yani ince bağırsakta aktifleşmesi yerine, pankreas içinde aktifleşmesine sebep olmaktadır. Bundan dolayı, yemek yenildikten sonra, karın bölgesinde yaşanan ağrılar, sindirim sorunlarının yaşandığına ve pankreatit hastalığına işaret olabilir.

4.Bulantı

woman-hand-over-mouth-hand-on-stomach

Sindirim süreçlerinin bozulmasına sebep olan pankreatit, sindirim enzimlerinin olumsuz etkilenmesine de sebep olmaktadır. Pankreasın işlevinin bozulması nedeniyle, sindirim sistemi sekteye uğrayabilmektedir. Bu durum ise, hazımsızlık gibi sorunlara yol açarak, bulantı yaşanmasına sebep olabilmektedir.

5.Kusma

nocanvas_mide-bulantisi-ve-kusma-fyh68

Akut pankreatit hastalığında yaşanan kusmanın nedeni, sindirimde yaşanan sorunlar ve bundan kaynaklanan mide bulantılarıdır. Kusma durumu bazı kişilerde çok sık yaşanabilirken, bazı kişilerde ise daha nadir şekilde yaşanabilmektedir.

6.Karın Bölgesinde Hassasiyet

Stomach ache

Direkt olarak pankreası etkisi altına alana akut pankreatit, sebep olduğu ağrılar nedeniyle, karın boşluğunda hassasiyet yaşanmasına yol açabilir. Ağrılardan dolayı yorulmuş olan karın kasları, karın bölgesinde, özellikle dokunulduğu zaman hassasiyet yaşanmasına neden olabilmektedir.

Aniden değil de, zaman içerisinde gelişen kronik pankreatit belirtileri aşağıdaki gibidir;

7.Karın Ağrısı

woman-having-stomach-pain

Kronik pankreatit, aniden gelişmek yerine yavaş yavaş ortaya çıkan bir hastalıktır. Bundan dolayı, karın boşluğunun hemen üst kısmında ağrılar yaşanmasına sebep olan kronik pankreatit ağrıları, bazen günlerce devam edebildiği gibi, bazen de yok olup, belli bir süre sonra tekrarlayabilmektedir.

8.Kilo Kaybı

Women and jeans of the greater size

Kilo vermek için hiçbir çaba harcanmamasına rağmen kaybedilen kilolar, başka bir hastalık belirtisi olabileceği gibi, kronik pankreatit hastalığının da bir belirtisi de olabilmektedir. Çünkü kronik hale gelmiş olan pankreatit, sürekli olarak sindirim problemlerinin ve buna bağlı olarak da, iştahsızlık ve bulantı sorunlarının yaşanmasına sebep olmaktadır. Böylece kişide, sürekli olarak kilo kaybı yaşanabilmektedir.

9.Yağlı ve Kokulu Dışkı

White toilet bowl in a bathroom

Sindirim sisteminde problemler yaşanmasına sebep olan kronikleşmiş pankreatit, zamanla dışkıda bazı değişimlerin yaşanmasına yol açabilmektedir. Normalde, sağlıklı bir insanda ince bağırsaklarda gerçekleşmesi gereken sindirim işlemlerinin, pankreatit nedeniyle pankreasta meydana gelmesi sonucu, besinler tam olarak sindirilemez. Çünkü, pankreasta üretilen ve karbonhidrat, yağ ile proteinlerin sindirilmesini sağlayan enzimler, ince bağırsaklara ulaşmaz. Böylece sindirime uğrayamamış olan besinler, yağlı ve kokulu bir dışkı haline dönüşebilir.

Bunların dışında ek olarak, eğer karın ağrıları kalıcı bir hale dönüşmüş ise hemen bir doktora ya da hastaneye gitmekte fayda vardır.

Komplikasyonlar

Pankreatit hastalığı, ilerlemesi halinde bazı diğer sağlık sorunlarının yaşanmasına yol açabilmektedir. Pankreatit hastalığının sebep olduğu komplikasyonlar şöyledir;

Psödokist: Akut pankreatit, pankreas içinde bulunan kist benzeri ceplerde, sıvı ve atıkların birikmesine yol açmaktadır. Bu kist benzeri kistler, zamanla daha da genişler ve büyür. Böylece psödokist adı verilen bu yapılar oluşur. Zamanla psödokistler yırtılarak, iç kanama ve enfeksiyonlar oluşmasına yol açabilir.

Enfeksiyon: Akut pankreatit, pankreasın bakteri ve enfeksiyonlara karşı savunmasız kalmasına sebep olmaktadır. Pankreasta meydana gelen enfeksiyonlar ise, ciddi hasarlara yol açar ve ameliyat ile o kısmın alınması yoluyla temizlenir.

Solunum problemleri: Özellikle akut pankreatit, vücudun kimyasal dengesini değiştirerek, akciğerlerin olumsuz etkilenmesine sebep olmaktadır. Bu durum ise, kandaki oksijen miktarının tehlikeli boyutlarda düşmesine yol açarak, solunum sorunlarının gelişmesine sebep olabilmektedir.

Diyabet: Kronik pankreatit, pankreas içinde bulunan ve insülin üreten hücrelerin hasara uğramasına sebep olmaktadır. Bu durum ise, vücudumuzun kan şekerini kullanma şeklini etkileyen bir hastalık olan diyabet gelişmesine yol açmaktadır.

Böbrek yetmezliği: Daha sık olarak akut pankreatit hastalığı, böbrek yetmezliğine yol açabilmektedir.

Beslenme bozukluğu: Hem akut hem de kronik pankreatit, tüketilen besinlerin sindirilmesi için pankreas tarafından üretilen enzimlerin azalmasına sebep olmaktadır. Bu durum ise, beslenme bozukluğu, ishal ve kilo kaybı yaşanmasına yol açabilmektedir.

Pankreas kanseri: Çok uzun süre boyunca pankreas dokularında bulunmuş olan iltihaplanma, pankreas kanseri riskini artırabilmektedir.

Tanı ve Testler

Akut ve kronik pankreatit tanısı ile teşhisinin konulabilmesi için doktorlar bazı yöntemler kullanmaktadır. Doktorların tanı koyabilmek için kullandıkları yöntemleri şu şekilde sıralayabiliriz;

  • Kan tahlili yardımı ile pankreas enzim seviyelerinin incelenmesi,
  • Gaita (dışkı) testi yardımı ile, kronik pankreatit şiddetinin değerlendirilmesi, sindirim sistemi tarafından, besinlerdeki yağların yeterince absorbe edilip edilmediğinin kontrol edilmesi,
  • Bilgisayarlı tomografi taraması yardımı ile, pankreastaki iltihap oluşumunu belirlenmesi ve safra kesesinin kontrol edilmesi,
  • Ultrason ile karın boşluğunun, pankreasın ve safra kesesinin kontrol edilmesi,
  • Endoskopik ultrason cihazı yardımı ile, pankreas kanallarında ve safra kanallarında tıkanıklık olup olmadığının kontrol edilmesi,
  • Manyetik rezonans görüntüleme yani emar cihazı yardımı ile, safrakesesinde, pankreasta ve safra kanallarında anormallik olup olmadığının kontrol edilmesi.

Tedavi ve İlaçlar

Pankreatit tedavisi genellikle hastanede yatılması suretiyle yapılmaktadır. Buradaki temel amaç, pankreastaki iltihaplanmayı kontrol altına almaktır. Doktorlar bu amaç doğrultusunda, aşağıdaki tedavi yöntemlerini uygularlar;

Perhiz: Hastanede tedavi süreci boyunca hastaya perhiz uygulanmaktadır. Daha sonradan ise, temiz sıvılar ve hafif gıdalar ile perhize devam edilmektedir. Böylece pankreastaki iltihaplanma kontrol altına alınmış olur.

Ağrı kesici ilaçlar: Şiddetli ağrıların yaşanmasına sebep olan pankreatit hastalığında yaşanan ağrılar, ağrı kesici ilaçlar yardımı ile hafifletilebilir.

Damar içi (IV) sıvılar: Vücut, pankreası onarabilmek için, ekstradan sıvı ve enerji harcadığı için, susuz kalabilir. Bu durum karşısında doktor, koldaki damar yoluyla ekstra sıvı takviyesi yapabilir.

Pankreatit hastalığının altında yatan sorunların tedavisi: Bu durumda, pankreatit hastalığının altında yatan sorunlar tespit edildikten sonra ona göre tedaviye başlanır. Buna göre;

Safra kesesi kanallarındaki tıkanıklıkların tedavisi: Bu tedavi yöntemi ile, eğer pankreatite sebep olan bu sorun tedavi edilir.

Safra kesesi ameliyatı: Eğer safra kesesi taşı, pankreatit oluşmasına sebep olmuş ise, doktor safra kesesini ameliyat ile çıkaracaktır.

Pankreas ameliyatı: Eğer hastalık çok ilerlemiş ise, doktor ameliyat ile hastalıklı kısmı temizler.

Alkol tedavisi: Alkolden dolayı pankreatit meydana gelmiş ise, doktor alkol tedavisi uygun görebilir.

Sindirim enzimlerinin desteklenmesi: Böylece sindirim düzenlenmiş olur.

Alternatif Yöntemler

Pankreatit tedavisinde belli başlı bir alternatif yöntem bulunmamaktadır. Fakat bazı alternatif yöntemler, pankreatitten dolayı kaynaklanan ağrıların hafiflemesine yardımcı olabilmektedir. Çünkü ilaçlar bu ağrıları yeterince hafifletmeye yetmemektedir. Ağrıların hafiflemesine yardımcı olabilecek alternatif yöntemler ise;

  • Meditasyon,
  • Rahatlama egzersizleri,
  • Yoga şeklindedir.

Alınacak Önlemler

Pankreatit hastalığından korunmak ya da hastalığı kontrol edebilmek için alınacak olan önlemler şu şekildedir;

  • Alkol tüketimini bırakmak,
  • Yağ oranı düşük olan gıdaları tercih etmek,
  • Sebze, meyve, tam tahıllar ve yağsız proteinler gibi besinleri tercih etmek,
  • Bol miktarda su ve sıvı tüketmek
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ