SARILIK NEDEN OLUR?

SARILIK NEDEN OLUR?

Sarılık hastalığı isminden de anlaşılacağı üzere cilt üzerinde sarı lekelerin oluşması ve göz akında beyaz bir kısmın meydana gelmesi olarak ifade edilebilir. Bu durumun sebebi ise bilirubin denilen bir maddenin kandaki miktarının çok fazla olmasıdır. Ayrıca kan sarı renkte akabilir. Cilt ve göz akının rengi ise kanda bulunan bilirubin miktarına göre değişiklik göstermekle birlikte, orta seviyedeki durumlarda sarı renk, daha yüksek seviyedeki durumlarda ise kahverengi bir renk oluşumu gözlenir.

Bilirubin ise, hemoglobin üzerinden ayrılan demir elementlerinin kanda bıraktığı bir atıktır. Eritrositlerin yani hemoglobin taşıyan ve vücudun diğer organlarına oksijen taşıyan hücreler, bozulması sonucu serbest kalırlar. Aşırı miktarda eritrosit bozulması, bilirubin miktarını da arttıracak ve sonuç olarak kandaki bilirubin miktarı artacaktır. Artan bilirubin miktarı ile çevre dokular arasından birtakım sızıntılar gerçekleşecek ve sarımsı bir madde oluşacaktır. İlerleyen durumda kan dolaşım sistemi ile yayılan bu sarı madde, sarılık sebebi olarak ortaya çıkacaktır.

Sarılık Neden Olur?

Bu durumun asıl sebebi dokuların bilirubin bakımından aşırı doymuş hale gelmesi veya akciğerin bilirubin salgılamasının engellenmesi ile oluşan düzensizliklerdir. Sarılık sebepleri alt kısımda çok daha ayrıntılı bir şekilde yer alacaktır.

1.Akciğer İltihabı

akciğer

Nefes alıp verme işleminde sorumlu olan akciğerde meydana gelen bir akut iltihapta, bilirubin bileşim ve salgılama yeteneği hasar görür. Bu durum bilirubin miktarının sürekli artmasına neden olur ve sarılık ile sonuçlanan olumsuz bir rahatsızlık ortaya çıkar.

2.Safra Kanalı İltihabı

safrakesesikanseri

Safra salgısının önlenmesi ve bilirubinin kaldırılması da sarılık hastalığına neden olan etmenler arasında yer almaktadır. Ayrıca akciğerin bilirubin salgısı engellendiğinde safra kanalında tıkanma meydana gelir, iltihap oluşur ve bu durumda aynı şekilde sarılık ile sonuçlanır.

3.Karaciğer Sorunları

Bu durum genellikle karaciğerin, bilirubini tam olarak metabolize edememesi sonucu oluşur. Örnek olarak aşırı alkol kullanımı ile alakalı hepatit oluşumu, siroz oluşması, uyuşturucu gibi zararlı maddelerin kullanılması, diğer toksinler ve kanser olarak sıralanabilir.

4.Kilo Kaybı

hizli-kilo-verme

Sarılık hastalığına yakalanan kişilerin bağışıklık sistemlerinde çeşitli zedelenmeler meydana gelir. Oluşan bu kayıplar sonucu belirgin bir halsizlik durumu ortaya çıkar ve hızlı bir şekilde kilo kaybı meydana gelir. Bu durum da olası sarılık belirtileri arasında yer almaktadır.

5.Diğer Sebepler

alkol-alm

Yetişkinlerde sarılığa sebep olan diğer etmenler ise aşırı alkol kullanımı, akciğer ve karaciğer enfeksiyonları, siroz, safra kesesi taşları, pankreas kanseri, akciğerde parazit oluşması, kan düzensizlikleri, anemi ve birtakım ilaçların aşırı miktarlarda kullanımı bu hastalığa sebep olan etmenler arasında yer almaktadır.

Sarılık Belirtileri Nelerdir?

Bu hastalığın en önemli belirtisi cilt ve göz akında sarı bir leke oluşmasıdır. İlk olarak kafada başlayan bir durum olup, vücudun tüm organlarına yayılır. En ciddi durumlarda ise gözlerin beyaz kısmı kahverengi bir renge bürünür. Sarılık hastalığında oluşabilecek diğer belirtiler ise;

  • Yorgunluk ve halsizlik durumu,
  • Çeşitli mide ağrıları,
  • Kilo kaybı,
  • Kusma ve yüksek ateş oluşumu,
  • Dışkı renginde değişme ve koyulaşma,
  • Koyu renkli idrar atımının oluşması,
  • Kaşıntı ve kızarıklık oluşumu sarılık hastalığının belirtileri arasında yer almaktadır.

Sarılık Teşhisi Nasıl Yapılır?

Sarılık hastalığınız bulunmakta ise hastalığın ne kadar ciddi olduğunu ve altında yatan sebepleri öğrenebilmek için birtakım başlangıç testlerine tabi tutulursunuz. Bu testler ile hastalığın hangi aşamada olduğu ve tedavi işleminde izlenecek adımlar doktorunuz tarafından dikkatli bir şekilde belirlenmeye çalışılır.

İlk olarak doktorunuz medikal geçmişinizi inceleyecektir. Bunun için aşağıda yer alan bir takım işlemlerden geçmeniz gerekir.

  • Sarılıktan önce herhangi bir grip benzeri hastalık geçirip geçirmediğiniz sorulur. Bu durum hepatit durumunu belirlemek içindir.
  • Mide ağrısı, kaşınan bir cilt veya kilo kaybı yaşayıp yaşamadığınız sorularak, sarılığın diğer belirtileri ile hastalığın teşhisi kolaylaştırılır.
  • İşiniz gereği sürekli seyahat etmek zorunda kalıyorsanız, sıtma ve hepatit A’nın yaygın olduğu yerlere gidip gitmediğiniz sorulacaktır.
  • Dışkınızda veya idrarınızda herhangi bir renk değişimi olup olmadığı sorulacaktır.
  • Alkol bağımlılığınızın bulunup bulunmadığına dair sorular ve alkol geçmişiniz sarılık teşhisi için büyük bir önem arz eder.
  • Şu anda veya geçmiş bir zamanda herhangi bir uyuşturucu bağımlılığı olup olmama durumu sorulacak bir diğer soru olarak ön plana çıkmaktadır.
  • İşiniz gereği herhangi bir zararlı maddeye maruz kalıp kalmamanız hastalığın tespit edilmesi için oldukça önemlidir.

Bunların dışında bir de fiziksel bir teste tabi tutulursunuz. Buradaki amaç hastalığın altında yatan etmenleri belirlemektir. Örnek olarak bacaklarda, bileklerde ve ayaklarda şişlik olması sirozun bir belirtisidir veya akciğerde belirgin bir şekilde şişlik olması da hepatit belirtisi olarak ön plana çıkmaktadır.

  • İdrar Testi: Ürobilinojen denilen bir maddenin miktarını belirlemek için bir idrar testi yapılır. Bu madde, bakterilerin sindirim sistemi içerisindeki bilirubin salgısını bozduğu zaman üretilir. İdrardan alınan bir örnek ile bu maddenin miktarının ölçümü yapılır. Ürobilinojen fazlalığı durumunda sarılık öncesi belirtiler, az olması durumunda ise sarılık sonrası belirtiler arasında yer aldığı belirlenmektedir.
  • Kan Testi: Yapılan birtakım kan testleri ile akciğerde bulunan birtakım rahatsızlıklar belirlenmeye çalışılır. Bunlar hepatit, siroz ve alkolik akciğer rahatsızlıklarıdır. Akciğer hasar gördüğü zaman kana enzim salgısı başlatılır. Aynı zamanda akciğer vücudu sağlıklı tutmaya çalıştığında protein seviyesi düşüşe geçer. Yapılan bu test ile sıtma ve hepatit C enfeksiyonları teşhisi yapılmaya çalışılarak sarılığı tetikleyen unsurlar belirlenir.
  • Görüntüleme Testleri: Sarılık şüphesi bulunmakta ise akciğer ve safra kesesi sistemlerindeki anormallikleri belirlemek için birtakım görüntüleme testleri yapılır. Bunlar ultrason, tomografi ve MR testleridir.
  • Akciğer Biyopsisi: Siroz veya akciğer kanserine bağlı olarak oluşan sarılığın, akciğer dokularına ne kadar zarar verdiğini ölçmek için bir akciğer biyopsisi işlemi yapılır. Lokal anestezi ile gerçekleştirilen bir işlem olup, akciğer hücrelerinden bir örnek alınır. Laboratuvar ortamında alınan örnekler incelenir ve sonuç belirlenir.

Sarılık Tedavisi Nasıl Yapılır?

Bu hastalığın tedavisi, hastalığın oluşumunda altında yatan etmenlere göre ve hastalığın bulunduğu safhaya göre değişiklik göstermektedir. Hastalığın teşhisi sırasında belirlenen hastalığın aşamasına göre doktorunuz tarafından bir takım tedavi yöntemleri geliştirilir. Örnek olarak;

  • Anemiye bağlı olarak ortaya çıkan bir sarılıkta, tedavi işlemi demir seviyesini arttırmak amacıyla yapılan takviyeler ile gerçekleştirilir. Demir bakımından zengin besinlerin tüketilmesi önerilir.
  • Hepatit ile ortaya çıkan sarılık hastalığında ise antivirüs ilaçları ve steroid ilaçları verilir.
  • Oluşan çeşitli tıkanmalarda ise tedavi yöntemi ise ameliyat ile tıkanıklığın açılması yönündedir.
  • Son olarak da ilaçlardan kaynaklı olarak oluşan sarılık belirtilerinde yine aynı şekilde bu durumu ortadan kaldıracak birtakım ilaç takviyeleri ile hastalık ortadan kaldırılır.

Sarılık ile baş etmenin en önemli yolu bir doktora giderek erken teşhis ile birlikte hastalığın tedavi yollarının belirlenmesi ve tedavi işleminin gerçekleşmesidir. Sonuç olarak belirlenen tedavi yöntemi ile en kısa sürede iyileşmenin sağlanması ön koşuldur. Doktorun verdiği ilaçların dışında herhangi bir takviye reçetesiz ilaç alımından uzak durulması gerekilmektedir. Aksi takdirde çeşitli yan etkiler oluşarak hastalığın çeşitli yan etkilere maruz kalma durumu gerçekleşebilir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ