ŞAŞILIK TEDAVİSİ

ŞAŞILIK TEDAVİSİ

Şaşılık, insanlarda oluşan, iki gözün uygun bir hizalama sağlayamama başarısızlığı ve birlikte birtakım olarak hareket edememesidir. Eğer, şaşılığa sahipseniz, bir gözünüz baktığınız nesneye odaklanmış halde olurken, diğer göz, eğer diğer gözün hizasından içe doğru bakıyorsa, Ekzotropya ya da “çarpraz göz” ya da ” çarpraz gözlü” olarak adlandırılır. Eğer diğer göz, dışa doğru bakıyorsa, Ezotropya ya da “akçıl gözbebekli” olarak adlandırılır. Yukarı doğru dönükse hipertropya, aşağı doğru dönükse hipotropya olarak adlandırılır.

Şaşılık belli bir süreli olabileceği gibi, sürekli bir halde de olabilir. Ayrıca, hizalama sorunu her zaman aynı gözü etkileyebilir. Buna tek yönlü şaşılık adı verilir. Bununla birlikte, hizalanamama sorunu iki farklı gözde de oluşabilir. Bu duruma da alternatif şaşılık adı verilir. Doğuştan olarak oluşan ve erken çocukluk dönemlerinde şaşılık sonucu çift görme, beynin, hizasız olan yani göz tembelliği ya da “tembel göz” olarak adlandırılan durumdan görme girişini engellemesidir.

Örnek olarak, ABD’deki çocuklarla ilgili göz doktorluğu ve şaşılık ile ilgili araştırmalara göre, Amerikan nüfusunun yaklaşık olarak yüzde 4’ü, şaşılık ya da diğer tip şaşılık türlerine sahiptirler.

Şaşılık Nedenleri

Her göz, 6 harici göz kasına sahiptir. Bu kaslar, ekstraoküler yani göz dışı kasları olarak adlandırılır. Bu kasların amacı, gözlerin pozisyon ve hareketlerinin kontrolüdür. Normal iki gözlü görüş için, gözlerin pozisyonları, nörolojik olarak kontrolleri ve bu gözlerin kaslarının fonksiyonlarının tam olarak, mükemmel bir şekilde koordine olması gerekmektedir.

Bu ekstraoküler yani göz dışı kaslarına bir dış müdahale ya da bir etki yapıldığında nörolojik ya da anatomik problemler oluşur. Bu yüzden de şaşılık meydana gelir. Problem, kasların kendinden kaynaklanabileceği gibi, sinirlerden ya da iki gözlü olarak görmeyi kontrol eden beyindeki görme merkezlerinden de kaynaklanabilir. Şaşılık oluşumunda genetiğin de rol oynadığını söyleyebiliriz. Eğer siz ya da eşinizde şaşılık durumu mevcutsa, çocuklarınızda şaşılığın gelişme riski oldukça yüksektir.

Bazen de, yakını göremeyen çocuklar, düzeltilmemiş hipermetropluğu düzeltmeye odaklanmayı denerse, bu çocukta, akomodatif esotropi adı verilen bir tür şaşılık gelişir. Bu şaşılık nedeni olarak, gözlerin aşırı odaklanma çabası sonucu çaprazlaştığı söylenebilir. Bu durum,genellikle 2 yaşından önce görünür hal alır. Ancak, çocukluğun ilerleyen dönemlerinde de oluşabilir. Çoğu kez de, akomodatif esotropi, gözlük kullanımı ya da kontakt lensler yardımı ile tam olarak düzeltilir.

Şaşılık Semptom ve İşaretleri

Şaşılığın ana işareti, gözlerde oluşan görülür hizalanamama durumudur. Bir gözün içeriye, dışarıya ya da yukarı veya aşağı yönde ya da eğik bir açıda olmasıdır.

Eğer gözlerde oluşan hizalanamama durumu büyükse ve açıksa, bu şaşılık türüne, “geniş açılı” denir. Bunun nedeni, sorun olmayan, yani düz göz ile sorunlu olan, hizasız gözün görme çizgisinin arasındaki sapma açısından kaynaklanır. Daha az şekilde belirgin olan göz dönüşleri ise, “dar açılı” şaşılık olarak adlandırılır.

Sıklıkla, sürekli olarak geniş açılı olan şaşılık, gözde gerginlik, zorlama ve baş ağrısı gibi semptomlara neden olmaz. Bunun nedeni, beynin, gözü düzeltmek için fiilen gerçekleşen bir girişimi olmamasıdır. Bu nedenle de, eğer geniş açılı şaşılık tedavi edilmezse, genellikle, hizalanamayan gözde şiddetli göz tembelliğine neden olur.

Daha az göze çarpan örneklerle, dar açılı şaşılık ise, daha bozucu görsel semptomlara neden olur. Özellikle de eğer şaşılık aralıklı olarak gidip gelen ve dalgalı bir halde ise. Baş ağrısı ve gözde zorlama gibi semptomlara ek olarak, rahat bir şekilde okuma da zorlanma, okurken yorgunluk ya da düzensiz veya gergin görüş gibi semptomlara da rastlanabilir. Eğer, dar açılı şaşılık sürekli bir yapıda ve tek yanlı ise, ileride hizasız gözde önemli görme tembelliklerine neden olabilir.

Hem geniş açılı, hem de dar açılı şaşılık, bireyde psikolojik hasarlara neden olabileceği gibi, çocukların ya da yetişkinlerin özgüven, özsaygınlıklarında da bazı durumlar yaratabilir. Bu durumlar, diğer insanlarla normal göz kontağı kuramama, sıklıkla utanç duyma ve sakarlık gibi sebeplerden kaynaklanabilir.

Yeni doğan bebeklerde, görüş gelişiminin tamamlanmamasından dolayı aralıklı şaşılık oluşur. Ancak, bu durum çoğunlukla bebek büyüdükçe ve dolayısıyla görsel sistemi geliştikçe ortadan kalkar. Bununla birlikte, çocuk büyüse de bazı şaşılık türleri ortadan kalkmaz.

Rutin bir şekilde çocukların göz muayeneleri yapılması, şaşılığın ortaya çıkarılması için en iyi yoldur. Genel olarak, erken şaşılık, çocuğun göz muayenesi ile teşhis edilebilir ve tedavi edilir. Böylece problem başarılı bir şekilde çözümlenir. Ancak, eğer tedavi edilmezse, çocukta çift görme gelişebilir. Böylece sınıftaki öğrenimi ve okuma sorunlarına neden olan görme tembelliği ya da görsel semptomlar oluşabilir.

Şaşılık Tedavisi Nasıl Yapılır?

1.Şaşılık Cerrahisi

yuzyilgoz

Karşılaşılan problemlerin çoğunda, gözdeki sürekli sapma için tek etkin tedavi yöntemi, şaşılık cerrahisidir. Eğer göz doktorunuz, siz de ya da çocuğunuzda şaşılık problemine rastlarsa, size, şaşılık cerrahisinde uzmanlaşmış olan oftalmolojist yani göz hastalıkları uzmanına yönlendirebilir.

Başarılı olarak geçebilecek şaşılık cerrahisi, birçok farklı faktöre bağlıdır. Bu faktörlere örnek olarak, dönüş yönü ve gözün dönüş büyüklüğü verilebilir. Bazı durumlarda ise, birden fazla göz ameliyatı gerekebilir. Bu tarz bilgileri ve daha fazlasını şaşılık cerrahı,  ameliyat öncesi muayenesi sırasında verebilir.

Şaşılık cerrahisi ile, uzun süredir şaşılığa sahip olan yetişkinlerde etkin bir şekilde gözlerin hizalanması sağlanabilir. Ancak, yetişkinlerdeki şaşılık örneklerinin birçoğunda, problemli olan göz diğeri ile uygun bir şekilde hizalanmış olsa bile, bundan sonra önemli bir derecede görme tembelliği kalabilir. Bu yüzden, şaşılığın erken tedavisi oldukça önem arz etmektedir.

Erken şaşılık, cerrahi müdahale ile tedavi edilir. Muhtemelen, ameliyat sonrası, problemli gözde normal görme aktiviteleri gelişecektir. Böylece, iki göz birtakım gibi hareket ederek tam fonksiyonlu olarak çalışacaktır.

2.Cerrahi Olmayan, Diğer Şaşılık Tedavileri

dd7713ea597b6494695e23d321960f52

Aralıklı olarak ya da dar açılı şaşılığın bazı örneklerinde, göz hizalamanın cerrahi müdahale dışı olarak bazı seçenekleri de bulunmaktadır. Bunlar görüş terapisidir.

Örneğin, yakınsama yetersizliği, aralıklı ekzotropyanın özel bir türüdür. Bu türde, uzaktaki bir nesneye bakarken gözler genellikle hizalıdır. Ancak, yakındaki bir nesneye bakarken, düzgün bir hizalama yapamama ya da yakındaki nesneye odaklanamama sorunları oluşur. Örnek olarak, okurken, diğer gözün dışarı doğru kayması verilebilir. Yakınsama yetersizliği, rahat bir şekilde okuma yapmayı engelleyebilir. Gözde zorlama, bulanık görme, çift görme ve baş ağrısına neden olur.

Ayrıca, yakınsama yetersizliğinin dikkat sorunlarına neden olabilir ve çocuklarda akademik performansı etkileyebilir. Erken yaşlardaki ekzotropyalı çocuklar hakkında yapılan son araştırmalara göre, bu yaşlardaki çocuklarda dikkat eksikliği hiperaktivite bozuklukluğu gelişimi ve öğrenme güçlüğü gibi problemler yarattığı ortaya konmuştur.

Şaşılığın bazı tipleri de, miyop riskini arttırmaktadır. Yine 2010 yılında yapılan araştırmalara göre, aralıklı ekzotropya görülen 135 çocuğun % 90’dan fazlasında, bu çocukların 20’li yaşlara geldiklerinde miyop oluşumu görüldüğü ortaya çıkarılmıştır.

İşin iyi tarafı, cerrahi olmayan görsel terapi, yakınsama yetersizliği için etkili bir tedavi yöntemi olabilir. Bu konuda yapılan yayımlara göre, semtomatik yakınsama yetersizliğine sahip 221 çocuğun % 73’ü, 12 haftalık görsel terapi programı ile başarılı bir şekilde tedavi olabilmiştir.

Bazen de, şaşılık cerrahisi, görme tembelliğini tedavi amaçlı yapılmış bir cerrahi müdahale sonrası bir süre için, görsel terapi programı önermektedir. Bunun nedeni, ameliyattan sonra, kalan küçük çift görme problemlerini gidermek olabilir. Bu tedavi tanımlaması için, görsel terapi yerine ortoptik terimi kullanılabilir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ