Selenyum Eksikliği Nelere Yol Açar?

Selenyum Eksikliği Nelere Yol Açar?

Selenyum Nedir?

Selenyum periyodik cetvelin sağında ametal grupta yer alan bir elementtir. Sembolü “Se” olan selenyumun atom numarası yani içerdiği proton sayısı 34’tür. Periyodik cetvelde oksijen ve kükürtle aynı grupta yer alır, yani 6A grubundadır. Selenyum 1817 yılında ünlü İsveçli kimyager Jons Berzelius tarafından keşfedilmiştir. Selenyum yalnızca kimya biliminde önemli değildir, vücut için de diğer tüm elementler gibi önemli bir elementtir.

Selenyum Eksikliğinde Neler Olur?

1. Cilt sorunları

cildinizin_guzelligi_mutfaginizda_gizli13744035130_h1052537

Selenyum eksikliği ciltte pul pul dökülmelere ve cildin solgunlaşmasına yol açar.

2. Tırnak Sorunları

tirnak-bakimi

Selenyum eksikliği ayrıca tırnak yapısının değişmesine, tırnak soyulmalarına ve kırılmalarına yol açar.

3. İç Organ Hastalıkları

akhisar_hastanesi_ic_hastaliklari

Selenyum eksikliği karaciğer bozulmasına, kas zayıflamasına, tiroit hormonlarında azalmaya, bağışıklık sisteminin bozulmasına, vücut direncinin azalmasına yol açabilir. Eğer selenyum eksikliğinden şüpheleniyorsanız mutlaka uzman bir hekime başvurun. Hekim gerekli tahlilleri yapacak ve biyokimyasal olarak vücudunuzdaki selenyumun gereken değerler arasında olup olmadığının teşhisini koyacaktır.

Selenyumun Vücuttaki Etkileri Nelerdir?

Selenyum çeşitli kalp hastalıklarıyla savaşırken kullanılabilen bir elementtir. Kanser tedavisindeki kemoterapinin yan etkilerini ortadan kaldırmak için kullanılır. Bu nedenle kanseri önlediğiyle karıştırılır. Selenyum veya başka hiçbir element kanseri tek başına önlemez. Eğer vücutta eksikliği varsa o eksikliği gidermek veya eksikliği giderici tedavilerin yanında destekleyici olarak kullanılır. Selenyum vücutta metabolizmanın düzenlenmesine yardımcı olur ve tiroid bezinin faaliyetlerinin düzenlenmesinde etkilidir. Selenyum E vitamini ile birlikte bir antioksidan olarak görev yapar. Peki her yerde sürekli karşımıza çıkan bu antioksidan nedir hiç araştırdınız mı? Vücutta çeşitli tepkimeler sonucu serbest radikaller ortaya çıkar. Serbest radikaller de serbest elektronları olan atomlar demektir. Tepkimeler sonucu oluşan bileşikler atomların elektronlarının ortaklaşa kullanılması ve elektron paylaşımı sonucu ortaya çıkar. Serbest radikaller eğer çeşitli molekül veya atomlarla birleşmezse her yere saldırırlar. Bu saldırmalar sonucu vücuttaki önemli bölümlere zarar verebilirler. İşte antioksidan maddeler serbest radikalleri tutmaya yarar.

Glutatyon adında vücutta önemli bir antioksidan görevi gören enzim vardır. Selenyum bu enzimin aktifleştirilmesinde rol oynar. Serbest radikallerin zararlı etkilerini önlemek için önemli olan bu enzimin aktifleştirilmesi önemlidir. Selenyum vücutta önemli rol oynar fakat vücutta azlında çok az oranlarda bulunur. Eğer gerekli testleri yaptırdıysanız ve selenyum oranınız normal değerler arasında çıktıysa ek olarak selenyum almanıza gerek kalmaz. Fazla selenyum alıp daha iyi olacağım gibi bir hataya düşmeyin. Çünkü her şeyin olduğu gibi selenyumun da fazlası zarar. Fazla selenyum vücutta çok önemli yan etkilere yol açabilir. Her şey kararında, dengeli olmalıdır. Sağlıklı bir vücut biyokimyasal olarak selenyum oranını dengede tutar. Eğer selenyum ihtiyacınız olursa doktor tavsiyesi ve dozuyla selenyum alın.

Selenyum içeren besinler nelerdir?

selenyum-iceren-yiyecekler

Bitkisel besinlerde selenyum bulunur. Fakat bitkilerde bulunan bu selenyum, bitkinin yetiştiği toprakta bulunan selenyum oranıyla doğrudan ilişkilidir. Topraktaki selenyum oranı düşükse bitkideki de düşük olacaktır. Selenyum içeren besinler aşağıdaki listedeki gibidir:

  • Brezilya kestanesi: Brezilya kestanesi selenyum içeriği bakımından zengin bir yiyecektir. Öyle ki tek bir brezilya kestanesi günlük selenyum oranının tamamından fazlasını karşılar.
  • Ay çekirdeği: Yüz gram kavrulmuş ay çekirdeği günlük selenyum ihtiyacının tamamını karşılar. Ay çekirdeği kalorili bir yiyecek olduğu için fazlasının zararlı olduğu yine unutulmamalı.
  • Balıklar: Ton balığı, sardalye, somon gibi balıklar selenyum ihtiyacınızı karşılayabileceğiniz et türleridir. Yüz gram yağı süzülmüş diyet konserve ton balığı günlük selenyum ihtiyacının tamamından fazlasını karşılar.
  • Kırmızı et: Sığır eti, ciğer, kuzu eti gibi kırmızı etler de selenyum ihtiyacının karşılandığı besinlerdir. Fakat kolesterol oranları nedeniyle herkesin yemesi uygun olmayabilir.

Eğer selenyum ihtiyacınız varsa bir doktor ve diyetisyen yardımıyla ortak bir diyet programı hazırlayabilirsiniz. Mutlaka doktorunuza danışmayı unutmayın.

Selenyumun Fazla Alınması Zararlı Mı?

selenyumun-faydalari_646x340

Yiyecekler dolayısıyla genellikle toksik (zehirli dozda) selenyum almak pek mümkün değildir. Çünkü selenyum yiyeceklerde ve vücudumuzda çok fazla bulunan bir element değildir. Vücudumuzdaki oranı miligramlarla ölçülür. Fakat eğer selenyum hapları kullanıyorsanız ve bilinçsiz bir şekilde doktor kontrolü olmadan bu hapları kullanıyorsanız selenyum vücudunuz için zehirli etki yapar. Selenyumun fazlası cilt kanserine yol açabilir. Selenyum zehirlenmesinin belirtileri: saç dökülmesi, tırnaklarda beyaz noktalar, kronik yorgunluk olabilir.

Selenyum Nerelerde Kullanılır?

Kimyasal katalizör: Selenyum çok önemli bir kimyasal katalizördür. Katalizör, reaksiyonları yani tepkimeleri hızlandıran madde demektir. Katalizörler tepkimenin aktivasyon enerjisini düşürerek daha çabuk gerçekleşmesini sağlarlar. Aktivasyon enerjisi bir tepkimenin oluşması için gereken minimum enerji ihtiyacıdır. Bir tepkime oluşması için atomlar çarpışır. Katalizörler de atomları sırtlayarak taşır ve çarpışma oranlarını artırır. Böylece tepkimeler hızlanır. Eğer katalizörler olmasaydı tepkimeler gerçekten çok uzun sürede gerçekleşirdi. Tepkimeleri bir milyon kez kadar hızlandıran katalizörler mevcuttur. Bir katalizör tepkimeyi on, bin, yüz kez hızlandırabilir. Yani mesela on günde olacak bir tepkime bir katalizör sayesinde bir günde yapılabilir. Katalizörler yaşam için çok önemli bileşiklerdir. Buradaki önemli nokta her katalizör her tepkimeyi hızlandırmaz. Belirli tepkimeler için belirli katalizörler vardır. Her tepkimenin de katalizörü yoktur. Vücut içinde katalizörler dışarıya göre daha iyi çalışır. Çünkü vücutta pH yani asitlik oranı, su oranı, alkol oranı vs gibi oranlar dengededir. Bu denge kolay kolay bozulmayacağı için katalizörler bu oranlara göre uygun çalışır. Dışarıda bu dengeyi tutturmak çok kolay değildir. Vücudumuzda da selenyum kimyasal katalizör olarak kullanılır. Aynı zamanda sanayi ve kimya/biyokimya laboratuvarlarında da bu amaçla kullanılırlar.

Cam yapımı: Selenyum ticari olarak cam yapımında sıklıkla kullanılan bir elementtir. Cam üretiminde demirin etkisiyle cam yeşilimsi bir renk alır. Selenyum camın yeşilimsi renk almasını önleyerek camın renginin şeffaflaştırılmasına yardımcı olur. Böylece cam renksiz ve şeffaf bir görünüm alır. Bazen cama koyu kırmızı renk vermek amacıyla selenyumun fazlası katılır ve böylece cam koyu kırmızı bir renk almış olur.

Güneş panelleri: Selenyum sayesinde ışık enerjisi kullanılabilir bir elektrik enerjisine dönüştürülebilir. Bu amaçla selenyumun bu dönüştürme kapasitesinden yararlanılarak selenyum Güneş panellerinde elektrik çevrim ihtiyacını karşılamak için kullanılır.

Seramik yapımı: Selenyum seramik ve pirinç yapımında da sıklıkla karşımıza çıkan bir elementtir. Baskı ve kopyalama sanayinde önemli rol oynar.

Vitamin hapları: Selenyum çeşitli mineral ve vitamin bileşenleri için önemli bir elementtir. Selenyum farklı sağlık sorunlarının tedavisinde kullanılır. Genellikle astım, yaralanmalar, yanıklar, besin emilim bozuklukları, kemoterapinin yan etkilerini ortadan kaldırmak, genetik olarak ortaya çıkan hastalıklardaki selenyum ihtiyacını gidermek için kullanılan bir elementtir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ