Siyatik Tedavisi

Siyatik Tedavisi

Siyatik sinir; omurilikten başlayarak, kalça ve popoyu etkisi altına alıp her iki bacak boyunca yayılmaktadır. Vücudun en önemli ve en uzun sinirlerinden biri olan bu sinir, bacakların kontrol edilmesini ve hissedilmesini direkt olarak sağlamaktadır. Bundan dolayı bu sinirde bir sıkıntı meydana geldiğinde, siyatik yaşanmaktadır.

Siyatikte yaşanan ağrılar dayanılmaz olsa dahi, daha orta şiddette kendini gösterebilir. Bu ağrı genellikle, sırt, kalçalar ve bacakları etkisi altına almaktadır. Aynı zamanda sırt, kalça ve bacaklarda güçsüzlük ve uyuşma hissi de yaşanabilmektedir. Sinir ya da omurga gibi (sırt ve boyun kemikleri)  bölgelerdeki sinirlerin yaralanması sonucu siyatik bir işaret olarak ortaya çıkmaktadır. Amerikan Ortopedik Cerrahlar Akademisi’ne göre, siyatiğin en sık görüldüğü yaş aralığı 30 ile 50 yaş aralığıdır.

Oluşum Nedenleri

Birçok etmene bağlı olarak gelişebilen siyatik, sırttaki sinirler boyunca omurgayı etkisi altına almaktadır. Düşme gibi yaralanma durumlarında ya da bel kemiği/siyatik sinirlerinde tümör oluşması gibi durumlar sonucunda siyatik meydana gelebilmektedir. Fakat, yaygın olarak siyatik oluşmasına neden olan faktörler aşağıdaki gibidir;

  • Disklerde fıtık oluşumu,
  • Spinal stenoz (omuriliklerdeki geçidin anormal şekilde daralması),
  • Spondilolistezis (bel kayması),
  • Piriformis sendromu (piriformis kasının siyatik sinirini sıkıştırması sonucu oluşan ve kalça, bacak ve uyluk ağrısına neden olan hastalık).

Tanı ve Testler

Siyatiğin belirtileri kişiden kişiye değişiklik göstermektedir, bundan dolayı doktor ilk olarak hastanın tıbbi öyküsünü inceleyecektir. Buna göre doktor hastanın son zamanlarda herhangi bir yaralanma geçirip geçirmediğini öğrenmek isteyecektir. Daha sonra da yaşanılan ağrıların nasıl ve nerede gerçekleştiğini tespit etmeye çalışacaktır.

Bu kontrollerin ardından fiziksel muayene ile kasların dayanıklılığı ve refleksleri test edilmektedir. Bunların yanı sıra doktor, ağrının yerini saptayabilmek için bazı germe hareketleri yaptırabilmektedir.

Diğer tanı ve test yöntemleri ise, bir aydan daha uzun süredir devam eden siyatik şikayetleri ya da kanser gibi önemli hastalıklarla ilişkili siyatik belirtileri baz alınarak uygulanmaktadır. Bunların dışında sinir testleri ve bazı görüntülü tarama testleri yapılmaktadır. Bu görüntülü tarama testleri aşağıdaki gibidir;

Omurilik röntgeni (X-ray): Normalde X-ray ışınları siyatik sinirlerindeki hasarı görüntüleyebilecek özellikte değildir. Fakat omurilik (spinal) röntgen ışınları, disklerdeki fıtıkları ve diğer sinir hasarlarını tespit edebilmektedir.

Manyetik rezonans görüntüleme (EMAR): Bir mıknatıs ve radyo dalgaları kullanılarak sırt bölgesi detaylı şekilde görüntülenir ve incelenir.

Bilgisayarlı tomografi (BT) taraması: Bilgisayarlı tomografide radyasyon kullanılmaktadır ve vücut detaylı şekilde incelenmektedir. Doktor, daha ayrıntılı ve net sinir görüntüsü yakalayabilmek adına, omurga içine özel bir boya enjekte etmektedir. Bu işleme bilgisayarlı tomografi myelogram adı verilmektedir.

Siyatik Tedavisi Nasıl Yapılır?

Siyatik tanısı konulduktan sonra doktorun uygulayacağı ilk tedavi, siyatik ağrılarını dindirmek yönünde olacaktır. Tedavide dikkat edilecek en önemli etkenlerden biri, günlük aktivitelere devam etmektir. Ayrıca, oturup kalkarken ya da yatarken, siyatik ağrılarını tetikleyecek hareketlerden kaçınmak da, tedaviye yardımcı olacaktır. Bu doğrultuda siyatik tedavisi aşağıda belirtildiği gibi uygulanmaktadır;

1.Evde Tedavi Yöntemleri

Evde uygulanması doktorlar tarafından önerilen tedavi yöntemleri yaygın olarak şu şekildedir;

Soğuk uygulama: Bu tedavide, buz torbalarından hatta dondurucudaki donmuş sebze poşetlerinden dahi yararlanılmaktadır. Buna göre buz torbası ya da dondurulmuş gıda torbası bir havluya sarıldıktan sonra, siyatik ağrılarından etkilenen bölgeye, günde birkaç kere 20 dakika boyunca uygulamak, ağrıların dindirilmesine ve şişkinliğin azalmasına yardımcı olacaktır.

Sıcak uygulama: Sıcak kompres uygulaması için sıcak paket ya da ısıtma yastığı kullanılabilir. İlk birkaç gün buz uygulaması önerilmektedir. İki ya da üç gün sonra ise, sıcak uygulama ile soğuk uygulama değiştirilir.

Germe hareketleri: Sırtın alt kısmına hafif ve yumuşak hareketler ile germe işlemi uygulanması tedaviye yardımcı olabilir. Aslında en etkili germe hareketleri, fizik tedavi uzmanı yardımıyla birebir yapılan egzersizlerdir. Ya da bir uzman yardımı ile yoga gibi hafif ve yumuşak egzersizler yapmak da, siyatik tedavisine yardımcı olmaktadır.

2.İlaç Tedavisi

490486112_XS

Doktor, kasların rahatlaması için birtakım ilaçların kullanılmasını uygun görebilir. Bu ilaçlar aşağıdaki gibidir;

  • Kas gevşetici,
  • Narkotik ağrı kesiciler,
  • Endorfin üretiminin sağlanması için antidepresan ilaçlar,
  • Trisiklik antidepresan ilaçlar,
  • Anti-iltihap ilaçlar,
  • Anti-nöbet ilaçlar.

3.Reçetesiz İlaçlar

iStock_000017414759_Large-sized

Aspirin ve ibuprofen gibi reçetesiz olarak satılan bazı ilaçlar, hem ağrıları dindirmeye hem de şişkinliği azaltmaya yardımcı olabilmektedir. Fakat aşırı miktarda aspirin kullanmanız gerektiğinde birtakım olumsuz durumlar yaşamanız olasıdır. Buna göre, aşırı aspirin alımına bağlı olarak, mide kanaması ve ülser gibi sağlık sorunları yaşanabilmektedir. Bu açıdan, aspirin kullanımında dikkatli davranmak faydalı olacaktır.

4.Egzersiz ve Fizik Tedavi

sciatica

Daha aktif bir yaşam tarzı benimsemek demek vücudun daha fazla miktarda endorfin salgılaması demektir. Endorfin vücudun kendi ürettiği bir ağrı kesicidir. Bundan dolayı, bir doktor ya da fizyoterapistin yardımıyla hazırlanan program ile, yüzme ve sabit bisiklet gibi düşük etkili faaliyetler, siyatik şikayetleri azaltmaya yardımcı olabilmektedir. Ayrıca ağrıların azalması ve dayanıklılığın artması için, aerobik gibi egzersizler de faydalı olacaktır. Böylece daha sonradan yaşanabilecek sırt problemleri riski de azaltılacaktır. Ayrıca bu şekilde kaslar gelişmektedir ve bir fizik tedavi uzmanından yardım alınması daha etkili olacaktır.

5.Enjektör Tedavisi

immunotherapy1

Epidural steroid enjektörler, kortikosteroid ilaçların epidural boşluğa enjekte edilmesiyle uygulanmaktadır. Epidural boşluk, omuriliği saran sıvıdan oluşmaktadır. Yan etkilerinden dolayı bu ilaç sınırlı olarak verilmektedir. Kortikosteroid ilaçlar, sinirlerin iltihaplanmadan dolayı hasar görmesi sonucu ortaya çıkan ağrıların azaltılmasına yardımcı olmaktadır.

6.Cerrahi İşlem

surgery

Siyatikte ameliyat tedavisi nadiren gelişebilen bir sağlık sorunu olan, idrar ve dışkı tutamama durumunda yapılmaktadır. Ameliyatta iki farklı tür cerrahi işlem yaygın olarak kullanılmaktadır. Bunlar; diskektomi ve mikrodiskektomi şeklindedir. Diskektomi yönteminde, siyatik siniri üzerinde baskı oluşturan diskin hasar gören kısmı çıkarılmaktadır. Mikrodiskektomi yönteminde ise, doktor bir mikroskop altında, hastanın vücuda küçük bir kesik açarak, buradan hasar gören diski çıkarmaktadır.

Belirtiler

Siyatikte yaşanan belirtiler oldukça çeşitlidir. Eğer, sırtın alt kısmından kalçalara ve bacakların alt bölümüne ağrılar yayılıyor ise, bu tipik bir siyatik belirtisi olabilir. Siyatik sinirinin hasara uğraması sonucu ortaya çıkan siyatiğin belirtileri genellikle ağrılarla birlikte gelişmektedir. Hastalığın diğer belirtileri ise şöyledir;

  • Hareket ettikçe daha da kötüye giden ağrılar,
  • Güçsüzlük ve uyuşma hissi – bu belirti genellikle siyatik siniri boyunca bacaklarda ve ayaklarda hissedilmektedir. Bu durum şiddetlendiğinde ise his ve hareket kaybı yaşanabilir.
  • Karıncalanma ve uyuşma – ayak parmaklarında ya da ayaklarda sızlama şeklindedir.
  • İnkontinans (idrar tutamama) – idrar torbası ya da bağırsakların kontrol edilmesinde güçlük yaşanmasıdır. Bu belirti oldukça nadir olarak gözlenen kauda ekuina sendromu (KES) ile alakalıdır ve acil tıbbi müdahale gerektirmektedir.

Acil tıbbi müdahale gerektiren belirtileri ise şu şekildedir;

  • Ciddi yaralanma ya da kaza sonucu meydana gelen ağrı,
  • Aniden sırtın alt bölgesinde ve bacaklarda hissedilen dayanılmaz ağrı ile birlikte her iki bacakta uyuşma ve güçsüzlüğün yaşanması,
  • Kauda ekuina sendromu (KES) adı verilen, idrar ve dışkı tutamama durumunun yaşanması.

Risk Faktörleri

Belli başlı hareketler ve faktörler, siyatik oluşmasına neden olabilmektedir. Bu doğrultuda siyatik oluşmasına yol açan faktörler aşağıdaki gibidir;

  • Yaş: Vücut yaş aldıkça, kırılmaya ve hasar görmeye daha yatkın hale gelmektedir.
  • Hareketsizlik: Ağır yük taşıma ve kaldırma, uzun süre boyunca oturma gerektiren işler gibi bazı meslek grubunda çalışan insanlarda, siyatik riski daha yüksektir.
  • Diyabet hastaları: Diyabet sinir hasarına yol açabildiği için siyatik riskini artırmaktadır.
  • Sigara kullanımı: Sigara kullanmak, omurilik disklerinin dış katmanlarının bozulmasına neden olabilmektedir.

Alternatif Tedavi Yöntemleri

Siyatikte alternatif tedavi yöntemleri aşağıda verildiği gibidir;

  • Akupunktur tedavisi,
  • Kayropraktik bakım – bir kayropraktik omuriliğe manipüle edilir ve böylece maksimum omurga hareketi amaçlanır.
  • Hipnoz yöntemi,
  • Masaj.

Alınacak Önlemler

Aşağıda belirtilerin durumlar ve uygulamalar, siyatik oluşmasını önlemeye yardımcı olabilmektedir;

  • Sık sık egzersiz yapmak – sırt kaslarını ve karın kaslarının esnekliğini sağlar ve sağlıklarını korumaya yardımcı olur.
  • Duruş şekline dikkat etmek – özellikle sandalyede otururken sırt desteğini doğru şekilde uygulamaya dikkat etmek, oturulduğunda ayakların yere ve kolların bir desteğe dayandığına dikkat etmek ve bu şekilde oturmaya çalışmak.
  • Ağır taşımaktan kaçınmak,
  • Yerden bir cisim kaldırırken dizleri kırıp, sırtı düz tutarak kaldırmak.
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ