UYKUSUZLUK NEDEN OLUR?

UYKUSUZLUK NEDEN OLUR?

Uykusuzluk, psikiyatrik ve aynı zamanda medikal bir sorun olmakla birlikte sağlıksız uyku alışkanlığı, belirli maddeler ve çeşitli biyolojik faktörlerden etkilenerek ortaya çıkmaktadır. Son zamanlarda yapılan araştırmalara göre araştırmacılar, beynin uyanık kalmak da yaşadığı zorluklardan kaynaklanan birtakım sorunlar üzerine düşünmeye başladılar.

Aslen beynin bir uyku döngüsü ve uyanıklık döngüsü bulunmaktadır. Bir tanesi kapandığında diğeri açılır. Her ikisinin aynı zamanda çalışmaya başlamasıyla birlikte uykusuzluk ortaya çıkar. Uyku alışkanlıkları bozulmaya ve uykusuzluk sorunu yaşanmaya başlar. Bu sorunu çözebilmek için uykusuzluğun altında yatan sebeplerin belirlenmesi gerekmektedir. Böyle bir problem yaşayan insanlar uyumakta zorluk çekecekleri gibi uyanma sorunları da yaşarlar. İş performansında, yaşam kalitesinde ve sağlıksal sorunlar yaşanır. Yetişkin insanların ortalama 7-8 saat gibi bir uykuya ihtiyaçları vardır. Bu durumun bir diğer sebebi de diğer çeşitli hastalıklar olabilmektedir.

Uykusuzluk Neden Olur?

Uykusuzluğun pek çok sebebi vardır. Bunlar;

1.Stres

uykusuzluk-asabi-yapiyor-40971

İş, okul, sağlık veya aile hayatı hakkında yaşanan birtakım endişeler, aklınızı geceleri de aktif tutacaktır. Bu da uykuya dalmanızı zor bir hale getirir. Ek olarak sevdiğiniz birinin hastalığı, ölümü, eşinden boşanması ya da işten çıkarılması derin üzüntülere ve streslere sebep olabileceğinden uykusuzluğa yol açabilir.

2.Sinir

davranışbozukluğu

Gündelik hayat içerisinde yaşanan zorluklar sinirlerinizin gerilmesine neden olabilir. Bunlar travma öncesi stres düzensizlikleri olup, uykusuz kalmanıza neden olabilir. Uyku hakkında endişelenmeniz, uykuya dalmanızı zorlaştıran etmenler arasında yer alabilir.

3.Depresyon

depresyon-hastalik-1

Çeşitli sorunlar sebebiyle depresyonda olan kişilerin yaşadığı sıkıntılar arasında çok fazla uyumak veya az miktarda uyumak da yer alabilir. Uykusuzluk sıklıkla mental sorunlar nedeniyle de ortaya çıkmaktadır.

4.Medikal Şartlar

Baş-Dönmesinin-Nedenleri-Nelerdir-2

Kronik bir ağrınız, nefes alma zorluklarınız veya sık sık idrara çıkma ihtiyacınız oluyor ise, uykusuzluk sorununuz baş gösterebilir. Bu durumların örnekleri ise kanser, kalp sorunları, akciğer hastalıkları, mide rahatsızlıkları, reflü, tiroit aktivitesi, inme, parkinson hastalığı veya alzheimer hastalığını içeren uykusuzluğa neden olabilir.

5.Çevresel Değişimler

Jet_Lag

Geç saatlere kadar çalışanlar, erken mesaiye kalanlar veya sürekli seyahat etmek zorunda kalan kişilerin vücut ritmlerinde bozulmalar meydana gelmekte ve uykuya dalma zorlukları yaşanmaktadır. Bu sizin sirkadiyen ritminizdir. Bu ritm sayesinde biyolojik saatiniz, uyuma-uyanma döngüsüne, metabolizmaya ve vücut sıcaklığına yön vermektedir.

6.Kötü Uyku Alışkanlığı

uyku-duzeni

Düzensiz uyku saatleri, uyumadan önceki uyarıcı aktiviteler, rahatsız yatak seçimi ve yatağı bir yaşam alanına dönüştürme kötü bir uyku düzeninizin olmasına neden olan etmenler arasında sıralanabilir.

7.İlaçlar

ic-kanama

Kullandığınız birtakım ilaçlar uyku düzeninize müdahale eder. Bu ilaçlar arasına anti-depresanlar, kalp ve kan basıncı ilaçları, alerji ilaçları, uyarıcılar ve kortikosteroidler dahil edilebilir. Ayrıca ağrı kesici ilaçlar ile birlikte kilo verdirici ilaçların kullanılması veya kafein tüketimi uykusuz kalmanıza neden olan diğer sebepler arasında sıralanabilir.

8.Kafein, Nikotin ve Alkol

kahve-kafein-ve-uykusuz-geceler-bilimfilicom-750x350

Kahve, kola, çay ve diğer kafein içeren içecekler uyarıcı olarak kabul edilirler. Günün erken saatlerinde kafein tüketimi ve daha sonrasında uykusuz kalmanıza neden olabilir. Tütün ürünleri içerisindeki nikotin, uykusuzluğa neden olan etmenler arasındaki bir diğer uyarıcıdır. Alkol ise bir yatıştırıcı olup uyuya dalmanıza yardımcı olabilir. Ancak daha derin uykulara dalmanıza engel olur ve gecenin bir saatinde uyanarak uykusuz kalmanıza neden olabilir.

9.Yeme Alışkanlığı

yemek

Uykuya dalmadan önce hafif bir şeyler yemenizde sıkıntı yoktur. Ancak çok fazla ve ağır şeyler yenmesi fiziksel olarak rahatsız hissetmenize ve uykuya dalmanız da çeşitli sıkıntılar yaşamanıza neden olur. Çoğu insan yemek yeyip uyumaya çalıştıktan sonra mide yanması sorunu ile uykuya dalma zorlukları yaşamaktadır.

10.Sağlıksal Sorunlar

582377_SleepGirl

Eklem iltihabı, sırt ağrısı, sinir, stres, depresyon gibi sorunlar uykusuzluk ile ilişkili durumlardır. Yaş olarak büyük olan erkeklerin prostat bezlerinde kanserojen olmayan bir büyüme gerçekleşir. Bu da daha fazla tuvalet ihtiyacı duymanıza ve uykunuzun sık sık bölünmesine neden olur. Bayanlarda ise menopoz sırasında yaşanan sıcak basmalar uyku düzenini bozucu davranışlar gösterilmesine neden olur.

Uykusuzluk Belirtileri Nelerdir?

Uykusuzluk belirtileri hemen aşağıda sayacağımız etkenlere bağlı olarak kişiden kişiye göre değişiklik gösterebilir.

  • Geceleri uykuya dalma sorunları,
  • Gece boyunca uyanık kalma,
  • Çok erken saatlerde uyanma,
  • Gece uykusu sonrası dinlenmiş hissetmeme,
  • Gün boyunca uykusuzluk ve yorgunluk yaşanması,
  • Sinir, depresyon ve gerginlik,
  • Dikkat ve hatırlama sorunları,
  • Kazalarda artış,
  • Baş ağrısı gerginlikleri,
  • Süregelen uykusuzluk hakkında çeşitli endişelerin yaşanması uykusuzluk durumunun belirtileri arasında yer almaktadır.

Uykusuzluk sorunu yaşayan birinin uykuya dalması yaklaşık olarak 30 dakika sürmektedir. 6 ve daha az saatte uyunması ve bu durumun haftada 3 ve daha fazla kez gerçekleşmesi uykusuzluk sorununun yaşandığının bir diğer işareti olarak göze çarpmaktadır. Uykusuzluk sorunu gündelik hayatınızı zor duruma sokuyor ise bir doktora gitmeli ve tedavi olmalısınız.

Uykusuzluk Risk Faktörleri Nelerdir?

Hayatının belli bir bölümünde uykusuz geceler yaşayan kişiler muhakkak ki çoğunluktadır. Ancak uykusuzluk sorunlarınız aşağıdaki etmenlere bağlı olarak artış göstermektedir.

  • Kadın Olmak: Bayanların uykusuzluk sorunu yaşamaları erkeklere oranla daha fazladır. Menopoz ve menstrual döngü sırasında yaşanan hormonal değişiklikler bu durumda önemli bir rol oynar. Menopoz sırasında oluşan gece terlemeleri, sıcak basmalar, uykunuzu bölebilir. Özellikle hamilelik döneminde uykusuzluk yaşanması muhtemeldir.
  • Mental Sorunlar: Depresyon, sinir ve travma sonrası stres bozuklukları uykunuzu bölen etmenler arasındadır. Erken saatlerde uyanmak klasik bir depresyon belirtisidir.
  • Stres: Stresli bir yaşam şartı geçici bir uykusuzluğa neden olabilir. Sevdiğiniz birinin yaralanması veya ölümü gibi uzun süren bir stres durumu oluşan uykusuzluğun kalıcı ve kronik olmasına neden olabilir.
  • Jetlag: İşi gereği sürekli seyahat etmek zorunda kalan kişilerin jetlag denilen biyolojik saatlerinin bozulması durumunda uykusuzluk oluşması görülen sonuçlar arasında yer almaktadır.

Uykusuzluk Komplikasyonları Nelerdir?

Sağlıklı bir diyet ve düzenli egzersizler gibi uyku da sağlığınız için önemli bir faktördür. Uykusuzluk sorunu yaşamanız, mental ve fiziksel olarak sizleri etkileyebilir. İyi bir uyku düzenine sahip olan kişilerin, uyku düzeni yaşayan insanlara göre yaşam kalitelerinin daha iyi olduğu yapılan araştırmalar sonucu ortaya çıkmıştır. Uykusuzluk komplikasyonları ise;

  • İşte veya okulda düşük bir performans,
  • Araba sürerken veya kaza riskinde yavaş bir reaksiyon gösterme,
  • Depresyon ve sinir gibi psikolojik sorunlar,
  • Aşırı kilolu olma veya obezite,
  • Yüksek kan basıncı, kalp hastalıkları veya diyabet gibi uzun dönemli hastalıkların riskinin artışı,
  • Uyuşturucu madde kullanımı uykusuzluk komplikasyonları arasında yer alan etmenlerdendir.

Uykusuzluk Teşhisi Nasıl Yapılır?

Uykusuzluk sorunu için gittiğiniz bir hastanede, doktorunuz size bir takım sorular soracaktır. Soracağı bu soruların neticesinde uykusuzluk sorunu yaşayıp yaşamadığınızı anlamaya çalışacaktır. Eğer uykusuzluk sorunu yaşıyorsanız bu durumun altında yatan sebeplere göre belirli bir çözüm yolu tavsiye edecektir.

Doktorunuz tarafında uyku saatlerinizi birkaç hafta boyunca düzenli ve günlük olarak yazmanız istenecektir. Ayrıca uykusuzluğa neden olan sebepleri algılayabilmek için birtakım fiziksel sınavlarında yapılması muhtemeldir. Tiroid probleminizin olup olmadığını öğrenmek için bir kan testi veya uykusuzluğa neden olan diğer sorunlar için başka diğer testler de yapılacaktır.

Eğer yapılan tüm incelemelere rağmen uykusuzluk sorunu altında yatan etmenler tespit edilemediyse, hazırlanmış uyku merkezlerinde bir gece geçirmeniz istenecek olup, bu sırada uyku saatleriniz takip edilerek daha net bir sonuç alınması işlemleri yapılacaktır.

Uykusuzluk Tedavisi Nasıl Yapılır?

Uyku çevrenizi değiştirmeniz ve yeni bir uyku davranışı geliştirmeniz için davranışsal tedavi yöntemi kullanılmaktadır. İyi bir uyku düzenine sahip olabilmeniz için yapılan işlemler aşağıdaki gibidir.

  • Düzenli bir uyku saatine sahip olmak, uyku öncesi aktivitelerden uzak durmak ve rahat bir uyku çevresine sahip olmak iyi bir uyku alışkanlığı kazanmanız için yapılan ilk tedavi işlemlerinden biridir.
  • Kas rahatlığınızı artırmak ve nefes alma egzersizleri gibi yapılan birtakım işlemler uyku öncesi sinirlerinizi rahatlatacak ve kalp atış hızınızı, kas gerilmelerinizi, ruh halinizi ve nefes alıp verişlerinizi kontrol edecek önlemler olup, rahatlama teknikleri arasında yer almaktadır.
  • Bilişsel davranış terapisi ile negatif düşünce ve endişelerden uzak kalmanızı sağlayarak, yanılsamalara düşmeden rahat bir uyku uyumanızı sağlamaktadır.
  • Hafif terapi yöntemi, uyuma saatinizi ve uyanma saatinizi biraz geriye almanız anlamına gelen bir tedavi yöntemi olup, sabahın ilk ışıkları ile uyanmanız ve günün belli bir kısmını dışarıda geçirmenizi esas alan bir tedavi yöntemidir.
  • Yatakta harcadığınız zamanı azaltmak, kısmi uyku yoksunluğu yaşamanıza neden olur ancak bir sonraki gece daha yorgun olmanız ile birlikte daha çabuk uykuya dalarak uyku düzeninizin giderek düzelmesi ile sonuçlanır.

Ayrıca uykusuzluk sorunu yaşayanlar için bir takım ilaçlar ancak doktor tavsiyesinde kullanılmalıdır. Bilinçsiz olarak alınan ilaçlar uyku düzeninize daha da zarar verebilir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ