Ana sayfa Genel Sağlık ALT Nedir? ALT Yüksekliği ve Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

ALT Nedir? ALT Yüksekliği ve Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

9
0
PAYLAŞ

Karaciğerde bulunan bir enzim olan Alanin Aminotransferaz, kısa adıyla ALT:

  • Kalpte, böbreklerde, kan dolaşımında ve pankreasta bulunur.
  • ALT enziminin, yiyeceklerin enerjiye çevrilmesinde ve metabolizmada oldukça önemli görevleri vardır.
  • ALT değerleri ile alakalı bir sorun olması genellikle karaciğeri ilgilendiren bir probleme işaret eder.
  • ALT yüksekliği ve düşüklüğü, kan testi ile tespit edilebilir.

ALT Normal Değerleri Kaç Olmalıdır?

ALT değerleri cinsiyet faktörüne göre değişkenlik gösterir ve:

  • Erkeklerde litrede 10 ila 40 birim arası,
  • Kadınlarda ise litrede 7 ila 35 birim arası normal olarak değerlendirilir.
  • Farklı laboratuvarlarda yapılan testlerde, laboratuvar koşullarının değişkenlik göstermesi dolayısıyla ölçülen birim aralıklarında farklılık görülebilir.

ALT Testi Neden Yapılır?

kan testi

ALT testi:

  • Karaciğer hasarının olup olmadığının belirlenmesinde
  • Hepatit ve siroz gibi karaciğer hastalıklarının tespitinde
  • Karın ağrısı, bulantı, kusma ve sarılık gibi belirtilerin araştırılmasında
  • Sarılığın kaynağının belirlenmesinde
  • Aşırı alkol kullananlarda meydana gelen karaciğer hasarının belirlenmesinde
  • Karaciğer hastalıklarının tedavisi için izlenecek sürecin belirlenmesinde

ALT Neden Yükselir?

1. Alkol

  • Günde 21 birim, yani yaklaşık 1 bardaktan daha fazla alkol tüketen erkeklerde ve
  • Haftada 14 birimden fazla alkol tüketen kadınlarda ALT yüksekliği meydana gelebilir.

Uzun vadeli alkol tüketimlerinde ALT hormonunun seviyesi daha fazla olacaktır.

2. İlaçlar

Aşağıda yer alan ilaçlar farklı oranlarda ALT yüksekliğine sebep olabilir:

  • Aspirin, İbuprofen, Asetaminofen, Diklofenak, Neproksen ve Fenilbütazon gibi bazı ağrı kesici ilaçlar
  • Fenitoin, Karbazamepin, Valproik Asit ve Fenobarbital gibi nöbet önleyici ve giderici ilaçlar
  • Tetrasiklin, İzoniyezid, Sulfanomid, Trimetoprim, Sülfametoksazol, Nitrofurantoin gibi antibiyotik ilaçlar
  • Niasin ve Sitatin benzeri kolesterol düşürücü ilaçlar
  • Amiodoron, Hidralazin ve Kinidin gibi kalp ve damarlara ilişkin ilaçlar
  • Trisiklik tipi antidepresan ilaçlar

3. Karaciğer sorunları

Aşağıdaki karaciğer rahatsızlıklarına sahip olan kişilerde ALT yüksekliğinin meydana gelmesi olasıdır:

  • Karaciğer yaralanması (siroz)
  • Karaciğer dokularının şişmesi veya iltihap kapması (hepatit)
  • Karaciğer dokularının ölümü
  • Vücutta aşırı miktarda demir bulunması (hemokromatoz)
  • Karaciğer yağlanması
  • Karaciğere erişen kan dolaşımının azalması (karaciğer iskemisi)
  • Mononükleoz
  • Karaciğer tümörü veya kanseri

4. Ağır egzersiz

Yapılan çalışmalar yoğun kas egzersizlerinin:

  • ALT seviyelerinde ciddi derecede yükseliş meydana getirdiğini göstermiştir.
  • Kas yıkımı ve hafif kas yırtılmaları, ALT seviyesinin yükselmesine sebep olan başlıca ağır egzersiz sonuçlarıdır.
  • Bu durumlar dolayısıyla ortaya çıkan ALT yükseliği en azından bir hafta devam eder.

5. Diğer nedenler

Aşağıdaki rahatsızlıklara sahip olan kişilerde de ALT yüksekliği oluşabilir:

  • Glikoprotein denilen bir protein-karbonhidrat bileşeni eksikliği olan Alfa-1 antitripsin eksikliği
  • Bağışıklık sisteminin istenmeyen bir şekilde karaciğer dokularına saldırması ile meydana gelen otoimmün hepatit hastalığı
  • Wilson hastalığı
  • Gluten proteinini sindirememe problemi olan çölyak hastalığı
  • Karaciğer kanseri

 ALT Yüksekliği Belirtileri Nelerdir?

halsizlik

ALT yüksekliği belirtileri:

  • Halsizlik, yorgunluk ve isteksizlik
  • Sarılık
  • İdrar renginde koyulaşma
  • Dışkı renginde açılmış olması
  • Bulantı ve kusma
  • İshal
  • Ateş
  • Karında ve bacaklarda şişlik
  • Karın ağrısı, karın sağ üst bölgesinde dolgunluk hissi ve ağrı

ALT Yüksekliği Nasıl Düşürülür?

ALT yüksekliği tedavisinde aşağıda verilen yollar izlenebilir.

1. Alkolü tüketimi sınırlandırılmalıdır

  • Alkol tüketimi günde bir bardaktan fazla olmamalıdır.
  • Karaciğer sorunu olanların ise alkolden tamamen uzak durmaları önerilir.
  • Alkolün az miktarda tüketilmesi bile pankreas ve karaciğerde hasar oluşmasına sebep olur.

2. Kahve tüketimine belirli bir oranda ağırlık verilmelidir

  • Kahve tüketiminin günde bir bardaktan fazla olması karaciğer hastalığına yakalanma riskini azaltır.
  • Günde bir bardak kahve tüketimi karaciğer enzimlerinin daha iyi şekilde dolaşmasını sağladığı gibi antioksidan etkisi sayesinde karaciğerdeki toksiklerin dışarı atılmasını sağlar.

3. Beslenme önerileri dikkate alınmalıdır

  • Özellikle karaciğer fonksiyonlarını düzenleyen ve aktioksidan etkisine sahip olan yeşil çay tüketilebilir.
  • Tüketilen besinlerin organik olmasına, herhangi bir katkı maddesi içermemesine dikkat edilmelidir.
  • Doymuş ve trans yağdan, basit şekerden ve paketlenmiş abur cubur ürünlerinden uzak durulmalıdır.
  • Lifli ürünler ile meyve ve sebze tüketimine önem verilmelidir.

4. Düzenli bir şekilde egzersiz yapılmalıdır

  • Hafif ve orta zorlukta düzenli olarak yapılan egzersizler ALT seviyesini düşürür.
  • Yapılan egzersizler sayesinde vücut fazla kilolardan kurtulur ve karaciğere binen yük azalır.
  • Ayrıca egzersizler terlemeyi sağlayarak vücutta bulunan toksinlerin atılmasına yardımcı olur.

5. Yaşam tarzına dikkat edilmelidir

  • Fazla kilolardan kurtulmak hayat kalitesini artırır ve bu sayede daha sağlıklı olmayı mümkün kılar.
  • Sigaranın karaciğer zarar vermesi sebebiyle sigara kullanımını sonlandırmak enzimlerin düzene girmesi adına faydalı bir hareket olacaktır.
  • Bunun yanı sıra çevresel etken sebebiyle vücuda giren toksinlerden ve hava kirliliğinden korunmak da hayat kalitesi artırır.

6. İlaç tedavilerinin ALT değerleri üzerindeki etkilerine dikkat edilmelidir

  • ALT yüksekliği kullanılan ilaçlardan kaynaklanıyorsa, doktor kontrolünde alternatif tedavi yöntemlerine yönelmek gerekebilir.

ALT Neden Düşük Çıkar?

ALT değerinin düşük olması, yüksek olmasına göre çok daha az tehlikeli bir durumdur. Bununla birlikte ALT değerinin neden düşük olduğunun bilinmesi ve kontrol altında tutulması da önemlidir.

ALT düşüklüğü sebepleri:

  • İlerlemiş kronik böbrek yetmezliği
  • Beslenme bozuklukları
  • Metronidazol kullanımı
  • B6 vitamini eksikliği
  • Antibiyotiklerin yan etkileri
  • Karaciğer üzerinde birikmiş olan fazla demirin sebep olduğu Hemokromatozis hastalığı
  • Kanda bulunan safranın artış göstermesi ile oluşan gilbert sendromu

ALT Düşüklüğü Belirtileri Nelerdir?

sarılık

ALT düşüklüğü belirtileri:

  • Ciltte ve gözlerde sarılık
  • Yorgunluk
  • Güçsüzlük
  • Kadınlarda adet görememe

ALT Düşüklüğü Nasıl Artırılır?

ALT düşüklüğü tedavisi için öncelikle hastanelerin dahiliye bölümüne başvurulması gerekir.

ALT düşüklüğü, yüksekliği kadar ciddi etkiler içermese de zaman zaman ciddi komplikasyonların meydana gelmesi olasıdır. Bu sebepten ötürü ALT seviyesindeki düşüklük de ciddiye alınmalı, gerekli tetkik ve tedavilerin uygulanması önemsenmelidir.

ALT düşüklüğünün altında yatan sebep böbrek yetmezliği gibi hastalıklar ise bu hastalıkların tedavisine yönelik ve plana göre hareket edilir. Kullanılan antibiyotiklerin yan etkilerine bağlı bir şekilde ALT düşüklüğü meydana gelmişse reçete edilen ilaçların doktor kontrolünde değişikliğine gidilirken beslenme bozukluğu söz konusu ise,

Aşağıdaki besinlerin tüketilmesi önerilir:

  • Dana, hindi, tavuk, sığır eti
  • Balık
  • Armut, elma, havuç ve çilek gibi meyve ve sebzeler
  • Süt ve süt ürünleri ile bıldırcın yumurtası
  • Karaciğer dostu enginar ve kereviz gibi sebzeler
  • Sarımsak
  • Karaciğerin temizlenmesine yardımcı olmak için günde en az 2 litre su
  • B6 yönünden zengin fasulye, avokado, fıstık gibi besinler

Faydalandığımız Kaynaklar:

ALT Nedir? ALT Düşüklüğü, Yüksekliği, Normal Değeri

Kaynak2

Kaynak3

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here