Ana sayfa Hastalıklar Yaralar Ameliyat Yaraları

Ameliyat Yaraları

276
0
PAYLAŞ

Ameliyat yaraları, ameliyat gerçekleştirildikten sonra iyileşmesi için belirli bir zaman diliminin geçmesi gerekli olan yaralardır. Ameliyat yaralarının kapatılmasının ardından yaranın bulunduğu alan iltihabi eksüda ile dolar. Yaranın etrafında bulunan epiderm hücreleri de bölünmeye başlar.

Ameliyat yaraları kapatıldıktan sonra 48 saat süre geçince derinde yer alan yapılar dış ortamdan tamamıyla ayrılır. Ameliyathanede koyulmuş olan steril kapamalar ameliyat sonucunda oluşan yaraları bu süre içerisinde dış ortamdan korur ve bunlar serum ya da kanla iyice ıslanmadığı müddetçe ve yara muayene edilmedikçe atılmaz.

Ameliyatın gerçekleştirildiği tarihten sonra 4. günde ameliyat yaralarının görülmesi için kapamalar açılır. Kişinin derisi, deri bantları kullanılarak yaklaştırıldığı zaman ameliyat yaralarının iyileşmesi için gerekli olan en uygun ortam elde edilmiş olur. Eğer ameliyat yaraları için dikiş kullanılmışsa bu dikişlerin 4 veya 6. günde alınması gerekir. Bunların yerine de deri bantlarının yapıştırılması uygun olur.

Kasık ve poplitea gibi kıvrımlı yerler ve çaprazlayan insizyonlara gerginlik oluşturmakta olan bazı kesilere koyulan dikişlerin alınması için iki hafta gibi uzun bir süre bekletilmesi gerekebilir. Ameliyat yaralarının dikişleri, dikiş yerlerinde infekte olduğu gibi alınması gereklidir. Eğer ameliyat olan kişiye yapılan kesi normal biçimde bir iyileşme gösteriyorsa hastanın ameliyatın yapıldığı ilk hafta içinde duş alması veya banyo yapmasına izin verilir.

Ameliyat yaralarının doktorlar tarafından belirlenen zamanlar içinde mutlaka kontrol işlemlerinin yapılması gereklidir. Ameliyat yaralarında beklenmedik bir durum ile karşılaşılması durumunda anında yaraya müdahale edilir. Ameliyatın ardından fibroblastlar hızlıca yara içinde çoğalır ve birinci postoperativ haftanın sonrasında yarada yeni oluşan ve bol miktarda kollajen madde gözlenir. Ameliyat yarasının palpe edilmesi sonucunda konnektiv doku bir kabarıklık olarak hissedilir. Hissedilen bu durum da ameliyat yaralarının iyileşme sürecinin normal olarak seyrettiğini gösterir. Ameliyat yaralarında gerilme gücü yavaş olmaktadır ama 3-4 ay içinde bile normali gerçekleşmez.

Ameliyat yarasının haricinde sağlıklı olan hastalarda ameliyat yarası 6-8 haftalık olarak yalnızca küçük gerilmelere maruz bırakılması için izin verilir. Yaşlı olan kişilerde, çok zayıf olan kişilerde ya da kortikosteroid alan kişilerdeki gibi yara iyileşmesi yavaş olarak seyrederse aktivite bu süreç ardına ertelenir. Yaranın iyileşmesinde de dokunun perfüzyonunun yeterlilik sağlaması oldukça önemli bir noktadır.

Ameliyat işlemi sırasında ameliyat yarasına bakteri bulaşırsa, ameliyat yarasının sonradan kapatılması gerekir ya da bunun yerine sekonder iyileşme sürecine bırakmak üzere deri ve deri altı dokunun açık olarak bırakılması gereklidir. Ameliyat yaraları, hasta ameliyathanedeyken gazlar ile gevşekçe kapatılmalıdır ve 4-5 gün kadar hiç dokunulmadan o şekilde bırakılmalıdır. Daha sonra ise yapılan kapama açılmalıdır.

Eğer ameliyat yarası bu aşamada yalnızca seröz sıvı ya da az bir miktarda eksüda ihtiva ederse derinin kenarlarının bir bant yardımıyla birbirlerine yaklaştırılması gerekir. Hastada ameliyat yaraları üzerinde önemli derecede akıntı oluşumu varsa yaranın sekonder iyileşmeye bırakılması gerekir. Bu gibi durumlar yaşandığı zamanlarda ameliyat yaraları kuru ya da nemli kapamalarla örtülür. Bu kapamaların gün içinde 1-2 defa değiştirilmesi gereklidir. Hasta taburcu olacağı zaman ameliyat yaralarına nasıl bakım yapacağını öğrenmesi eğer genel durumu müsaade ediyorsa taburcu muamelesi yapılır.

Ameliyat yarası bulunan hastaların çoğu evde yara bakımı konusunda hemşireye ihtiyaç duymaz. Kişinin beslenme devresi normal ise ve özel olarak beslenme eksiklikleri olmazsa ameliyat yaralarının iyileşme süreci daha hızlı olacaktır. Örneğin C vitamini yetmezliği yaşandığında epitelizasyonun hızı artar.

Ameliyat Yaralarını ve İzlerini Azaltmanın Yolları

Estetik dikiş adı verilen dikiş atma tekniği sonucunda iz bırakılmadığı, bazen de diğer dikiş şekillerine göre daha fazla iz bırakacağı unutulmaması gerekir. Bu konu ile ilgili olarak da uzman doktorların önerilerinin dikkate alınmalı. Ameliyat işlemi sırasında cerrahi kesik olan yerler mümkün olursa vücut çizgilerinin üzerine getirilmelidir ya da mümkün olduğu kadar paralel olarak vücutta kamufle olma noktasında daha kolay olacak bölgelere yerleştirilmelidir. Ameliyat kesikleri dikilip kapatılma işlemi sırasında cildin içerisinde kalan dikiş malzemeleri tercihi yapılırken en az reaksiyon gösterenler seçilmelidir ve yaranın dudakları arasındaki gerilimin azaltılması gerekir. Cilt dikişinin yapıldığı sırada cilt gerginliğini sağlam şekilde taşıyacak fakat mümkün olan en küçük çapta dikiş malzemesi kullanılmalıdır. Eğer vücutta erime yapmayan dikiş kullanılırsa mümkün olan en kısa zaman içinde dikişlerin alınması gerekir.

Gereğinden erken bir zamanda alınacak olan dikişler ameliyat yaralarının açılmasına sebebiyet verir. Bunun sonucunda da yaraların iyileşmesi daha kötü geçer ve vücut üzerinde daha fazla iz kalır.

Ameliyat Yarası Bakımı ve Pansumanı Nasıl Yapılır?

  • Ameliyat yarasının yerine, durumuna ve genişliğine bağlı olarak dikiş işlemi sonrasında 48 ya da 72 saat kadar yaranın ıslatılmamasına özen gösterilmelidir. Cildin en üst tabakasının iyileşmesi bu süreçte tamamlanır.
  • Ameliyat yarası yerinde gerginliği arttıracak spor yapmaktan ve ağırlık kaldırmaktan kaçınılması gerekir.
  • Doktor tarafından belirtilmiş olan ölçülerde, istirahat edilmeli ve kısmi olarak hareket yasaklarına uyulmalıdır.
  • Diyabet gibi ameliyat yaralarının iyileşmesini bozan hastalıkları bulunan kişiler, kan şekerlerinin düzeylerine daha çok dikkat ederek kontrol altında tutmaları gereklidir.
  • Kirli ve akıntılı yaraların bazılarının, bol su ile beraber sabunlu suyla ya da basınçlı suyla yıkanması gerekebilir. Bu ve benzeri yaralarda erken dönem için dikiş atılmaz. Açık bırakılmış olan ameliyat yaralarında kendi kendilerine kapanma ya da daha sonrasında cerrahi yöntem ile kapatma planlanır. Yaralar için doktor tarafından önerilen pansumana uyulması ve yaptırılması gereklidir.
  • İltihaplı olan veya riskli görülen bazı kesiler için doktor önerisi ile antibiyotik tedavisi uygulanabilir. Temiz olan ve basit olan yaralarda gereksiz olarak yapılacak antibiyotik kullanımlarından kaçılması gereklidir.
  • Temiz ve kuru kesilerin olduğu yerlerde uygun kremler kullanılarak, kesi bölgesinin minimal düzeyde nemli kalması sağlanmalıdır.
  • İçinde iyot yer alan Batikon ve benzeri pansuman malzemeleri kullanıldığında yaraların iyileşmesi gecikir. Yaraların iyileşmesini geciktirdiği için kullanılmamalıdır.
  • Kesi yerleri sürekli olarak temiz ve kuru tutulması gereken yerlerdir. Kullanılacak olan kremlerin bol miktarlarda kullanılması ve vücudun ememeyeceği şekilde kullanılması gibi durumlarda ameliyat yaralarının üstünde çamura benzer bir tabaka oluşur. Bu çamura benzer tabaka enfeksiyon gelişimine neden olur. Bu yüzden kullanılacak olan bu ve benzeri maddeler bilinçsiz olarak ve uzman doktorlardan öneri alınmadığı sürece kullanılmaması gereklidir.
  • Alkol ya da peroksit gibi ürünler kesi yerleri için tercih edilmemelidir. Çünkü bunlar derinin tahriş olmasına neden olur ve iyileşme sürecini aksatır.
  • Ameliyat yarasının durumuna bağlı olarak yapılan pansumanlara devam edilmesi gerekir.
  • Güneşe maruz kalmış olan bölgelerde bulunan kesiler için güneşten koruyan kremler kullanılması gerekir. Yaklaşık olarak 2 yıla kadar krem kullanımı önerilir.
  • Kesi yerlerinin üst tabakasının iyileşme sürecine bağlı olarak iz azaltıcı krem kullanımına 3 ya da 4. haftada başlanabilir. 6 ay veya 2 yıl arasında da bu kremler için kullanım devam ettirilebilir.
  • Daha önce ameliyat yaralarının izleri kabarık olarak iyileşme gösteren hastalarda daha sık takip ve bası giysisi gibi ek tedavi seçenekleri kullanımı her zaman için göz önünde bulundurulması gereklidir.

Ameliyat Yaraları İçin Beslenme Nasıl Olmalıdır?

  • Hastalar tarafından sigara içilmesi durumunda ameliyat yaralarının iyileşme süreci sekteye uğrar. Bu yüzden ameliyat yarası olan kişilerin sigara içmemeleri en ideal olanıdır.
  • Hastalar alkol ile birlikte kafeinli olan tüm içeceklerden uzak durmalıdır.
  • C vitamininin alınması ve yapılacak olan proteinli diyetler ameliyat yaralarının iyileşme sürecini hızlandırır.
  • Vücut asla susuz bırakılmamalıdır. Ameliyat yarası olanlar bir günde ne kadar su içeceklerine idrar renklerine göre karar verebilirler. Koyu renkli idrar çıkımı oluyorsa susuz kalındığının belirtisidir. Renksiz olarak ve çok açık bir renk idrar çıkışı sağlanıncaya kadar su içilmesi tavsiye edilir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here