Evinize Gelen En Sağlıklı Bilgiler!

Anksiyete Bozukluğu Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Anksiyete, çeşitli durumlar karşısında tepki gösterilen endişe, korku, gerilim ve huzursuzluk halidir.  Kelime kökeni Latince’ye dayanır. Latince’de anxietas “endişe, vesvese, korku, huzursuzluk, kuruntu” anlamına gelmektedir. Korku; mevcut bir tehlike anında ya da olasılığında vücudu uyaran bir alarmdır ve aslında aksiyete; insanların dış ortama uyum çabası gösterirken kendilerini korumak amacıyla istemsiz bir şekilde geliştirdikleri tepkidir. Fakat bu tepkinin doğru zamanda ve doğru yoğunlukta ortaya çıkmaması durumunda anksiyete denetlenemez hale gelir ve anksiyete bozukluğu olarak incelenir.

Anksiyete bozukluğu olan insanların temel sorunu; algılanan tehlikelere karşı verilen tepkilerin aşırı hassas olmasıdır. 

Başlıca Anksiyete Bozukluğu Türleri

anksiyete bozukluğu

  • Yaygın anksiyete bozukluğu (YAB): Yaygın anksiyete bozukluğu olanlar; aşırı, sürekli ve durumla uygun olmayan bir endişe durumuna sahiptirler. Günlük rutin işlerini sürdürmekte güçlük çekerler. Aşırı kaygı genellikle aile, iş, para ve sağlık ile ilgili konulara bağlıdır. Yaygın anksiyete belirtileri, gerçek bir nedeni yokken denetlenemeyen ve aşırı olan endişe hali ve bu durumun farkında olmasına rağmen kişinin kendini sakinleştirmesinin mümkün olmamasıdır. Yaygın anksiyete bozukluğu görülme sıklığı yaşam boyu %5-6 oranındadır.
  • Sosyal anksiyete bozukluğu: Sosyal fobi olarak da adlandırılır. Bu tip anksiyete bozukluğuna sahip kişiler, sosyal hayatlarında reddedilecekleri veya küçük görülecekleri gibi kaygıları yüzünden insanlarla bir arada olmaktan kaçınabilirler.
  • Panik bozukluk: Kişinin, ortada herhangi bir uyaran ya da tehlike yokken yoğun bir korku ve panik hissine kapılmasıdır.
  • Fobiler: Bir şeye karşı duyulan aşırı korkudur.

Anksiyete Bozukluğu Nasıl Oluşur?

anksiyete

Uzmanlar, anksiyete bozukluğunun altında yatan sebeplerden ziyade bu problemin tetiklenmesine sebep olan faktörler hakkında daha net ifadeler kullanılmasının mümkün olduğunu söylüyor.

1. Biyolojik faktörler

Anksiyete bozukluğu olan kişilerin büyük bir çoğunluğunda bu hastalığın söz konusu olmasının nedeni, gen aktarımıyla ilişkilendiriliyor. Fakat bunun için tek bir genden bahsetmek doğru olmaz, anksiyete bozukluğuna daha eğimli olmak için birçok genin bir araya gelmesi gerekir. Bonn Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmaya göre anksiyetenin değişime uğrayan genlerden kaynaklandığı tespit edilmiştir. Söz konusu bozulmuş genler; anne ve babadan alınmaktadır.

Anksiyeteye bozukluğunun gelişiminde rol oynayan “COMT” adlı gen, “met158” ve “val158” adı verilen iki varyasyonla aktarılmaktadır. İnsanların yarısında bulunan bu gen, sadece anne babadan birer kopya almış dörtte birlik kesimi etkiler. Bu grupta yer alan insanlar diğerlerine göre anksiyete bozukluğu yaşamaya daha yatkındırlar.

2. Çevresel / davranışsal etkenler

Anksiyete bozukluğunun meydana gelmesine travmatik bazı çevresel olaylar ve davranışsal etkenler neden olabilir.

  • Çocuklukta uğranan istismar, şiddet görmek veya sevilen birinin ölümü gibi olayların sebep olduğu travmalar
  • Aşırı korumacı veya eleştirel ailede yetişmek
  • Evlilik, kişisel ilişki ve boşanmada yaşanan stres
  • Okulda yaşanan stres
  • İş yerinde yaşanan stres veya mobbing
  • Ekonomik durum konusunda yaşanan stres
  • Doğal afetlerde yaşanan stres
  • Her şeyi kontrol etme isteği, mükemmeliyetçilik, duyguları dışa vuramama, çekingenlik gibi bazı kişilik özellikleri 

3. Tıbbi durumlar

Bazı durumlarda anksiyete belirtileri tıbbi bir sağlık sorununun işaretçisi olabilir. Anksiyetenin belirti olarak ortaya çıkmasına neden olabilecek çeşitli tıbbi durumlar aşağıdaki gibidir:

  • Tiroid problemleri
  • Kalp hastalıkları
  • Diyabet
  • Kronik ağrılar ve huzursuz bacak sendromu
  • Solunum yolu hastalıkları
  • Bazı ilaçların yan etkileri
  • Eroin veya kokain gibi yasa dışı maddelerin kullanılması

Anksiyete Belirtileri Nelerdir?

anksiyete bozukluğu

Anksiyete bozukluğu yaşayan kişiler, kriz halinde içinde bulundukları durumu olduğundan daha kötü ve tehlikeli görme eğiliminde olurlar. Anksiyete krizi anında, panik seviyelerinin yükselmesiyle beraber sanki çok daha kötü bir şey olacakmış duygusuna kapılırlar ve bu his o kadar kuvvetlidir ki sanki hiç geçmeyecekmiş gibi gelir. Anksiyete bozukluğunun söz konusu olabileceğini gösteren fiziksel, ruhsal ve davranışşal belirtiler şunlardır:

1. Anksiyete fiziksel belirtileri

  • Kalp atışlarında hızlanma
  • Hızlı nefes alma verme
  • Kan basıncında artma veya azalma
  • Kaslarda kasılma ve gerginlik: Baş, boyun ve omuz kaslarında ağrı ve spazm, anksiyeteye bağlı olarak bir türlü gevşeyememe hali
  • Ellerde titreme
  • Terleme
  • Ağız kuruluğu
  • Mide ve bağırsak problemleri: Anksiyete mide ilişkisi ve bağırsak problemlerine bağlı olarak hazımsızlık
  • Sık idrara çıkma
  • Ateş basması
  • Uyku düzensizlikleri: Uykuya dalmakta ve sürdürmekte zorluk çekme

 2. Anksiyete ruhsal belirtileri

  • Yoğun panik duygusu
  • Sinirli ve huzursuz hissetme
  • Kaygılandığı konu dışında düşünmede zorluk çekme ve başka bir şey üzerinde yoğunlaşamama
  • Belli durum veya yerlerden korkma
  • Kendisine veya sevdiklerine kötü bir şey olacakmış gibi hissetme
  • Ölüm korkusu
  • İnsanlarla birlikte olmaktan sıkılma
  • İçinde bulunduğu durumla baş edememe hissi
  • Güçsüz hissetme
  • Kaygıyı tetiklediği düşünülen şeylerden kaçınma dürtüsüne sahip olma

 3. Anksiyete davranışsal belirtileri

  • Gergin yüz ifadesi
  • Yerinde duramama
  • Endişeli ses tonu
  • Konuşma bozukluğu
  • Odaklanma zorluğu
  • Başkalarından onay bekleme
  • Kuşkuculuk
  • Ağlama veya gülmede dengesizlik
  • Aşırı halsizlik ve yorgunluk

Kaynaklar:

Kaynak 1

Kaynak 2

Kaynak 3

 

 

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.