Ana sayfa Hastalıklar Yaralar Ayak Yaraları

Ayak Yaraları

388
0
PAYLAŞ

Ayaklar, insan vücudunun tüm yükünü taşır ve bunun sonucunda da yıpranmaya maruz kalırlar. Bakıma ihtiyaç duyan ayakların yeterli düzeyde temizliğinin yapılmaması çeşitli ayak yaralarına neden olur. Ayak yaraları genel olarak ileri yaşlarda sıkça görülen önemli sağlık sorunlarından bir tanesidir. Bu sorun ilerleyen yaşlarda ayak kaybına bile sebep olabilir.

Yetişkin bireylerde %1 oranında görülen ayak yaraları, 65 yaşını geçen bireylerde %3 ve %4 oranlarına çıkar. Ayak yaralarının oluşumunda pek çok neden bulunsa da çoğu zaman şeker hastalığından dolayı olur. Şeker hastalığı bulunan kişilerin yaklaşık olarak %15’inde ayak yaralarının oluştuğu görülür ve yaşanan bu durum ayak kayıplarına da yol açar. Şeker hastalığı ile birlikte damarlarıyla bir sorunu olmayan hastalarda ayak bakımı yapılarak ve ilaç tedavisi uygulanarak, ayak yaraları daha hızlı şekilde iyileşir. Ayak yaraları için yapılan ayak bakımı sonrasında 1-2 haftada yaralar iyileşme göstermediği takdirde damarlarda bir sorun olabileceği ihtimali üzerinde durulması gerekir.

Ayak Yaralarının Sebepleri Nelerdir?

Ayak yaralarının oluşumunda etkili olan pek çok neden bulunur. Bu nedenler şunlardır;

1. Diyabete Bağlı Ayak Yaraları

Diyabet sonucunda gelişme gösteren yaraların oluşma sebebi, damarsal sorunlardan kaynaklı olarak sinir hasarının meydana gelmesi ya da kanlanmanın azalmasıdır. Diyabet tanısı konulan bireylerin, tanıdan sonraki bir yıllık süreçleri en riskli dönem olarak görülür. Sinir hasarlarına bağlı olarak gelişen yaralar daha sık görülmeye başlanır. Ayaklardaki duyunun azalmasından dolayı, ayakların üzerine bindirilen yük sonrasında doku hasarı meydana gelir. Duyu hissi azaldıktan sonra ısı, dokunma, basınç ve eklem hareketlerinin algılanması duyumlarının da azalmasına sebep olur. Oluşan periferik damar rahatsızlığı, topuk ve diz arasında bulunan damarları etkisi altına alır. Dokulara yeteri kadar kan gitmemesi nedeniyle doku hasarı gelişme gösterir. Sinirlerde gelişen hasar, ayakta terlemeye engel olarak cildin kuruyarak çatlamasına sebep olur, enfeksiyonun oluşum hızını arttırır. Ayak yaraları uygun olmayan ayakkabılar, travmalar ve basınçlar gibi mekanik strese bağlı olarak gelişmeye başlar. Eklem hareketlerinin azalması, nasırların düzgün şekilde yapılmayan tedavisi, ayak temizliğinin yeteri kadar yapılmaması gibi nedenlerden kaynaklı olarak enfeksiyon oluşabilir. Ayağın tedaviye acil olarak ihtiyacı olup olmadığı aşağıda yer alan durumlara göre belirlenir;

  • Ayakta şişme olması ve kızarma oluşması
  • Ayakta enfeksiyon, renk değişimi ve cildin altında gaz birikmesi
  • Ayak derisinin pembeleşmesi, nabzın olmaması ve kangren varlığının bulunması

Tedavi aşamasında yatak istirahati, kan şekeri kontrolünün yapılması, damardan antibiyotik tedavisinin yapılması ve dokuların cerrahi yol ile tedavisinin yapılması gereklidir. Ayrıca düzenli olarak pansumanların da devam ettirilmesi gerekir.

2. Toplardamar Yetmezliğine Bağlı Olarak Gelişen Ayak Yaraları

Bu tür yaralar venöz yetmezlik olarak da adlandırılır. Oluşan bu yaralar çoğunlukla ayak bileğine yakın bölgelerde gelişim gösterir. Yaranın çevresi kahverengi bir renge dönüşür, bacakta ağrı ve şişlik belirtileri gözlenir. Bu yaralar için doğru tanı konularak, doğru tedavi uygulanırsa yaralar hızlı iyileşme süreci gösterir. Toplardamar yetmezliği gösteren damar, lazer ile ya da cerrahi yöntem ile ortadan kaldırılarak tedavisi yapılır.

3. Atardamar Tıkanıklıklarına Bağlı Olarak Gelişen Ayak Yaraları

Bu soruna bağlı olarak gelişen ayak yaraları en çok topuklarda ve parmaklarda görülür. Ayaktaki yara tam olarak gelişmeden ayak parmaklarında morarma ve siyahlaşma görülebilir. Hastaların ayak yaralarına ağrı, soğukluk ve solukluk gibi belirtiler de eşlik eder. Bu yaralar oluşurken dokulara yeteri miktarda kan gönderilmez ve dokular oksijenden mahrum kalır. Yapılacak olan tedavi ile bölgeye kan akımının arttırılması sağlanır. Bu sebepten dolayı da atardamarlara stent ya da balon uygulaması yapılabilir, cerrahi yöntem uygulanarak kanın akışı arttırılabilir. Uygulanan yöntemler sonucunda da ayak yaralarının daha hızlı şekilde düzelmesi sağlanmış olur.

4. Mantar Enfeksiyonları

Ayaklarda parmaklarında oluşan yaraların en büyük sebebi mantar enfeksiyonudur. Ayaklar yeteri kadar temizlenmezse ve bakımı yapılmazsa, özellikle de ayakların nemli olduğu durumlarda mantar enfeksiyonu daha fazla oluşur.

Mantar enfeksiyonlarında ayaktaki yaralar ile birlikte kaşınma başlar. Bu duruma bağlı olarak tırnaklar mantara bağlı değişime uğrayabilir. Bu değişimlerde en fazla tırnaklardaki sararma ve uzamasında oluşan problemler örnek olarak gösterilebilir. Bu enfeksiyon türlerinden kaynaklı yaraların tedavilerinde öncelikli olarak uzmanlar tarafından ilaç tedavisi başlatılır. Yaralar için doktorlar tavsiye etmeden ve onların kontrolü altında olmadan ilaç alınmaması gereklidir. İlaç kullanımı dışında ayakların sürekli olarak temiz ve kuru olarak tutulmasını da yaraların iyileşmesinde büyük bir önem taşır.

5. Nasır Oluşumundan Kaynaklanan ayak Yaraları

Hemen hemen herkeste nasır oluşabilir. Genel olarak nasır sıkı ayakkabı kullanılması sonucunda meydana gelir. Nasır oluşurken ilk olarak deri kalınlaşması olur. Nasırın ilerleyen aşamalarında da yara oluşumu başlar. Bu durum genelde nasırların temizliğinin iyi yapılmadığı durumlarda görülür. Ardından da nasır iltihap kapar ve kapanması zor yaralara dönüşebilir. Bundan dolayı da kişiler tarafından öncelikli olarak nasır oluşumunun önlenmesi gereklidir. Her zaman için rahat olan ve ayakları sıkmayan ayakkabılar tercih edilmelidir. İkinci olarak da nasırların azalmasını sağlamak için eczanelerden nasır ilaçları alınabilir. Son olarak ise yara halini alan nasırlar göz ardı edilmeyerek tedavisinin mutlaka yapılması gereklidir.

6. Egzama Oluşumundan Kaynaklanan Ayak Yaraları

Egzama, yoğun olarak el parmakları ve el ayası içinde gözlenmekte olan bir tür deri rahatsızlığıdır. Ancak yapılan literatür taramaları sonucunda egzamanın ayak parmakları ile ayak tabanında da görülebildiği ortaya çıkmıştır. Egzama genel olarak metal veya metal benzeri olan yüzeylere karşı alerjisi bulunan eller ve ayaklarda gözlenir. Böyle durumlar karşısında kişinin acil olarak temas etmiş olduğu materyalden acil olarak uzaklaşması gereklidir. Egzamalı olan ayaklar hiç zaman kaybedilmeden tedavi edilmelidir ve yayılımın önüne geçilmelidir. Bu yüzden kişiler şikayetlerini kesinlikle ihmal etmeyerek, uzman bir doktora başvurmalıdır.

Ayak Yaraları Nasıl Önlenir?

  • Ayakların her gün düzenli olarak kontrolünün yapılması gereklidir.
  • Ayaklar ılık su ve sabun ile yıkanarak, kurutulmalıdır. Ardından da nemlendirici sürülmelidir. Gün içinde giyilen ayakkabılar kontrol edilmelidir.
  • Ayaklara uygun ayakkabı tercihi yapılmalıdır.
  • Ayakkabılar içerisinde ayak parmakları rahat etmelidir. Bağcıklı olan ve geniş olan ayakkabılar tercih edilmelidir.
  • Ayaklar ısı ve ısı kaynaklarından uzakta tutulmalıdır.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here