Ana sayfa Yaşam Hesaplama Formları Bazal Metabolizma Hızı Hesaplama

Bazal Metabolizma Hızı Hesaplama

200
0
PAYLAŞ

Bedenin dinlendiği anlarda harcadığı enerji miktarı, bazal metabolizma hızı hesaplamaları ile ölçülebilir. Vücudun dinlenme esnasında, temel yaşam fonksiyonlarını devam ettirebilmek için harcadığı enerji, bazal metabolizma olarak adlandırılır. Bazal metabolizmaya bakılarak, bedenin ihtiyaç duyduğu kalori miktarı belirlenebilir. Bazal metabolizmanın hesaplanmasında uyku sırasında bedenin tükettiği kalori oranına bakılır. Bu oran, bir günde harcanan kalorinin %60 ile %75’lik kısmını oluşturur.

Metabolik Hızı Etkileyen Faktörler Nelerdir?

  • Egzersiz : Arttırır
  • Yaş : Azaltır
  • Cinsiyet
  • Hormonlar
    • Tiroid hormonu : Arttırır
    • Erkek cinsiyet hormonu : Arttırır
    • Büyüme hormonu : Arttırır
    • Adrenalin, noradrenalin : Arttırır
  • Proteinlerin spesifik dinamik etkisi : Arttırır
  • İklim, çevre sıcaklığı : Azaltır
  • Ateş : Arttırır
  • Uyku : Azaltır
  • Hamilelik ve laktasyon : Arttırır
  • Hastalık halleri ve enfeksiyonlar : Arttırır

Bu çarpıcı bilgi, insan bedenin enerji tüketiminin sadece aktivitelerle gerçekleşmediğini gösteriyor. Hatta enerji tüketiminde insanın durgun olduğu anlarda tükettiği enerji oranı, aktivitede bulunurken tükettiği enerji oranından daha fazla görünüyor. Yine de burada yanlış bir algı oluşumunu engellemenin gerektiğini belirtelim. Aktivite ile harcanan enerji miktarı, durgun anlara göre çok daha fazladır. Ancak gün içinde durgun anlar, aktivite anlarına göre çok daha fazla olduğundan en çok enerji insanın durgun olduğu anlarda tüketilmiş oluyor.

Bazal Metabolizma Enerjisi Ne Anlama Gelir?

Vücudun dinlenir halde iken, yaşamsal fonksiyonlarına devam edebilmek için ihtiyaç duyduğu enerji bazal metabolizma enerjisidir(BME). Kontrolümüz dışında yaşadığımız olaylarda harcadığımız enerji BME’dir. BME değerinin yüksek olması, gıdalardan alınan enerjinin çok çabuk kullanıldığını, başka bir deyişle metabolizma hızının çok fazla olduğunu gösterir. Bazal metabolizma enerjisinin haricinde, kendi isteğimizle yaptığımız her şey için ayrıca kalori harcamamız gerekir. Bu da kilo verme diyetlerinde özellikle üzerinde durulan bir konudur.

Bazal Metabolizma Hızının Hesaplanması Neden Önemlidir?

Hücrelerimizin yenilenmesi ve onarılması için enerjiye ihtiyacımız vardır. Besinlerden aldığımız enerji ile fizyolojik ihtiyaçlarımızın devamlılığını sağlarız. Solunum, kan dolaşımı, hücrelerin onarılması ve vücut sıcaklığının dengelenmesi gibi temel yaşamsal fonksiyonların devamı için ihtiyaç duyulan enerji bazal metabolizma hızını oluşturur. Bazal metabolizma hızı, günlük harcanan kalori miktarı ile doğrudan ilgilidir.

Bazal metabolizma hızı hesaplamalarında kişinin yaşı, vücut ağırlığı ve uyku düzeni gibi birçok etken incelenir. Cinsiyet, vücuttaki kas oranı, endokrin bezlerinin ne kadar çalıştığı, bazal metabolizma hızını etkileyen faktörlerdendir. Sağlıklı bir diyet listesi oluşturabilmek için, bedenin dinlenir halde harcadığı enerji miktarının belirlenmesi gerekir. Bazal metabolizma hızına ideal kilo oranı belirlenebilir, vücuttaki yağ ve kas oranları dikkate alınarak, kişiye uygun kalori hesabı yapılabilir.

Bazal Metabolizma Enerjisini (BME) Hesaplama

Bazal metabolizma enerjisi hesaplamalarında birden çok yöntem vardır. Bunlardan en çok kullanılanı, Harris Benedict formülü gerçeğe en yakın değerleri verdiği için tercih edilir. Harris Benedict denkleminin dışında, Schofield ve Dünya Sağlık Örgütü bazal metabolizma enerjisi hesaplama formülleri vardır. Formülde çıkan değer ne kadar büyükse, metabolizma da o kadar hızlı çalışıyor demektir.

18 yaşını geçmiş bireyler için kullanılan formüller aşağıda sıralanmıştır.

1. WHO Pratik Formül

BME hesaplamalarında kullanılan en basit formül WHO pratik denklemidir. Kişinin vücut ağırlığı ve cinsiyetine bakılarak hesaplanan yöntem, Harris Benedict formülü kadar sağlıklı değildir.

  • Erkeklerde: Kilo (kg) x 24 x 1 kkal
  • Kadınlarda: Kilo (kg) x 24 x 0,95 kkal

2. Harris Benedict Formülü

1919 yılında bulunan yöntemde gerçeğe en yakın değerler elde edilir. Hesaplamada, cinsiyet, vücut ağırlığı, yaş ve boy uzunluğu olmak üzere 4 kriter bulunur.

  • Erkeklerde: 66,5 + (13,75 x kilo (kg) ) + (5,003 x boy (cm) ) – (6,775 x yaş (yıl) )
  • Kadınlarda: 66,51 + (9,563 x kilo (kg) ) + (1,85 x boy (cm) ) – (4,676 x yaş (yıl) )

3. Schofield Formülü

En çok kullanılan yöntemlerden biri olan Scofield formülünde, cinsiyet ve kilo, yaşla birlikte değişen katsayılar ile çarpılarak hesaplama yapılır.

15 – 18 yaş arası;

  • Erkeklerde: 17,6 x kilo + 656
  • Kadınlarda: 13,3 x kilo + 690

18 – 30 yaş arası;

  • Erkeklerde: 15,0 x kilo + 690
  • Kadınlarda: 14,8 x kilo + 485

30 – 60 yaş arası;

  • Erkeklerde: 11,4 x kilo + 870
  • Kadınlarda: 8,1 x kilo + 842

60 yaş üstü;

  • Erkeklerde: 11,7 x kilo + 585
  • Kadınlarda: 9,0 x kilo + 656

WHO Bazal Metabolizma Hesaplama

WHO tarafından geliştirilen formülde yaş ve cinsiyet dikkate alınır. Diğer formüllere nazaran daha zayıf kalır, fakat sonuçlarındaki tutarlık nedeniyle hala tercih edilen bir yöntemdir.

18 – 30 yaş arası;

  • Erkeklerde: 15,3 x kilo + 679
  • Kadınlarda: 14,7 x kilo + 496

30 – 60 yaş arası;

  • Erkeklerde: 1,6 x kilo + 879
  • Kadınlarda: 8,7 x kilo + 829

60 yaş üstü;

  • Erkeklerde: 13,5 x kilo + 487
  • Kadınlarda: 10,5 x kilo + 596

 

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here