Ana sayfa Genel Sağlık Ruh Sağlığı Bunama ile Alzheimer Arasındaki Farklar

Bunama ile Alzheimer Arasındaki Farklar

71
0
PAYLAŞ
Alzheimer ile Bunama Arasındaki Farklar

Demans türlerinden biri olan Alzheimer, demans hastalıklarının yarısından fazlasını kapladığı için bu iki hastalık genellikle birbirlerini karıştırılır. Unutkanlığa sebep olabilecek çeşitli etmenler olduğu için de her unutkanlık yaşayan kişinin de Alzheimer hastası olması kesin değildir. Şimdi sizlere bu konu ile ilgili bilgiler verecek ve bunama ile Alzheimer arasındaki farklardan bahsedeceğiz.

Demans (Bunama) Nedir?

Genellikle ilerleyen yaşlarda ortaya çıkan ve ağır bir şekilde seyreden, beynin davranış, bilgi ve gündelik hayatı sürdürme hususunda göstermiş olduğu yetersizliğe tekabül eden bu durum oldukça ciddi bir sorundur. Fakat unutulmaması gereken şey her unutkanlık durumunun demans hastalığını işaret etmemesidir. Hafıza ile birlikte alet kullanma ve konuşma gibi becerilerin de etkilenmiş olduğu bu hastalık kişinin günlük yaşamını da önemli ölçüde etkilemesi halinde demans olarak isim alır.

Demans Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Demans yalnızca hafıza problemi olarak karşımıza çıkmaz. Edinilmiş giyinme, yemek yeme ve alet kullanma gibi becerilerin yapılmasında güçlük çekme, dil kullanma ya da konuşanları anlama konusunda sorun yaşama, davranış ve kişilikte meydana gelen değişimler, aritmetik yapamama, yol bulamama, canlı hayaller görme ve içe kapanma gibi durumlar da demans belirtileri olarak karşımıza çıkar. Demans belirtileri beynin küçülmesi ve etkilenmesi sonucunda kendini gösterir ve kimi zaman bir arada kimi zaman ise ayrı ayrı ortaya çıkar.

Yaşlılıkta Unutkanlık Ne Zaman Demans Başlangıcı Olarak Kabul Edilir?

Yaşlanma ile birilikte kişilerde unutkanlık başlar. Bu duruma yaşla ilintili unutkanlık adı verilir ve durumun daha da fazla ilerlememesi halinde herhangi bir hastalık ortaya çıkmaz. Fakat bu tip hastalıkların ilerleyip ilerlemediğinin tespit edilebilmesi için periyodik bir şekilde takip edilmesi gerekir.

Alzheimer hastalığının bir ara aşaması olan hafif kognitif bozukluğun ortaya çıkması halinde hasta kendi hafızasına dair herhangi bir yakınmaya sahip olmasa da genellikle aile üyeleri, hastanın normalde yaptığı işlerde zorlandığını söyler. Fakat bu durum unutkanlık ile ilgili testlerde belirgin bir unutkanlık bozukluğu ortaya koymaz.

Hafif hafıza bozukluğu olarak da bilinen hafif kognitif bozukluğun demansa dönüşüp dönüşmediği merak edilir. Bu sorun ile karşı karşıya kalan kişilerin bazıları demans ile karşı karşıya kalacak olsa da hafif kognitif bozukluğuna sahip olan kişilerin %90’ında demans ortaya çıkmaz. Fakat her on kişiden birinde kendini gösteren bu hastalığın erken teşhisi için hastaların takip altına alınması gerekir.

Demans ve Alzheimer Aynı Şey Mi?

Alzheimer hastalığı bir demans çeşidi olsa da her demans hastalığı Alzheimer değildir. Alzheimer hatalığı haricinde demansa sebep olan birçok durum ve hastalık bulunur. Demans türleri arasında en çok bilinen hastalık olması sebebiyle bu durum karıştırılır. Alzheimer hastası olan bir kişinin ilk olarak en fazla hafızası etkilenir. Zaman içinde giyinememe, yön bulamama, idrar tutamama, davranış bozuklukları ve muhakeme yapamam gibi belirtiler de ortaya çıkar.

Bu hastalık genellikle ileri yaşta kendini gösterir. 65 yaş ve üzeri her 100 kişiden 8’inde görülen bu hastalık 85 yaş ve üzerinde olan her 5 kişiden birinde görülür. Bu hastalığa beyin hücrelerinin vaktinden önce ölmesi sebep olur. Yaş ile birlikte beyindeki hücrelerin ölmesi sonucunda kişilerin Alzheimer olma olasılığı da giderek artar. Bu hastalık ne bulaşıcı ne de bir kanser hastalığıdır.

Aile geçmişinde Alzheimer hastası olan bir kişinin bu hastalığa yakalanma olasılığı daha fazla olsa da bu durum detaylı bir şekilde araştırılmaya devam ediyor. Kalıtıma ilave olarak çeşitli olarak farklı faktörlerin de bu duruma sebep olduğu düşünülse de bu durum araştırılmaya devam ediyor.

Demans Hastalığı Risk Faktörleri

Aile geçmişinde demansı olan, beyin damar hastalıklarına yol açan şeker hastalığı, yüksek kolesterol ya da yüksek tansiyon gibi sorunlar, düşük eğitim seviyesi, sık sık kafa travması geçirmek ve 80 ya da daha ileri yaşta olmak demans için risk faktörü içerir.

Demans Teşhisi Nasıl Koyulur?

Demans teşhisinde ilk olarak hasta ve hastayı yakından gözlemleyen bir kişi ile görüşme yapılır. Hastanın hayatında gerçekleşen değişiklikler ve hastanın unuttukları üzerine konuşulur. Çeşitli testlerin, şekil kopyalama becerisi ve aritmetik gibi birçok beyin işlevinin kontrol edilmesinin ardından teşhise geçilir.

Bu testler nöropsikolojik testler olarak da bilinir. Unutkanlığa sebep olabilecek B12 vitamin ve tiroid hormon düzeyleri de ayrıca kontrol edilir. Demansa kanaat getirilmesi ya da endişe verici bir durum olması halinde MR çekilir.

Beyinde bir küçülme olup olmadığı, varsa bunun beynin hangi bölümünde gerçekleştiği incelenir. Ayrıca PET adı verilen ve beyin çalışmalarını takip eden bir tetkik kullanılır. Bu tetkikler sayesinde beyin işlevlerinin nerede azaldığı tespit edilir.

Demans Tedavisi Nasıl Yapılır?

Çeşitli sebeplerden kaynaklı olarak ortaya çıkan demans çeşitleri bulunur. Tiroid hormonunun az salgılanması sebebiyle oluşan ya da beyinde sıvı birikmesi sebebiyle kendini gösteren unutkanlıklar ile birlikte B12 eksikliği sebebiyle kendini gösteren unutkanlıklar da bulunur.

Bu tür durumların düzeltilmesi mümkün olsa da Alzheimer için henüz bir tedavi bulunmuş değildir. Alzheimer tedavisinde yalnızca süreç yavaşlatılır. Örneğin, hastalara verilen ilaçlar, sinir hücreleri arasında gerçekleşen iletime yardımcı olarak hücrelerin ölümünü yavaşlatır. Süreci geri çevirmek ya da durdurmak ise ne yazık ki mümkün olmaz.

Hasta Yakınlarının Yapması Gerekenler

Hasta yakınları, sevdikleri kişilerin normalde kolay bir şekilde yapabildikleri şeyleri artık yapamaması, davranışlarının değişmesini görünce oldukça üzülürler. Bu süreçte ortaya çıkan semptomlar, hastanın bakımını da zorlaştırır. Bu tür durumlarla başa çıkabilmek anksiyete ve depresyona yol açabilir. Öfke patlamaları ve kızgınlıkların ardından suçluluk duygusu yıkıcı olur. Fakat bu noktada aklınızdan çıkarmamanız gereken bir şey varsa, o da hastaların göstermiş olduğu davranışları bilerek yapmıyor olduğudur.

Bu tür hastaların bakımında hasta ile ilgili baştan aşağıya yeni bir düzen gerekebilir. Hasta yakınlarının alışkanlıklarını ertelemek zorunda kalması aile içi çatışmalara yol açabilir. Bu zorlu günlerde aile içi görev dağılımını yapılması ve diğer yakınlardan destek alınması şart olur.

Yemek yeme, giyinme ve banyo yapma gibi günlük rutinler, demans hastaları için oldukça zordur. Bu noktada hastaya yardım etmeniz fakat mümkün olduğu sürece hastanın yapması gereken şeyleri sizin yapmamanız gerekir.

Demans hastaları genellikle tuvalete ne zaman gideceğini ya da tuvaleti nasıl kullanacağını bilmez. Bu sebeple tuvaletin yerini belirten işaretler ve büyük harfli yazılar koyulması gerekir. Bazı demans hastaları bağırsak ve mesane kontrolünde zorluklar yaşar.

Demans hastaları ile konuşulurken basit ve kısa cümleler kurulması gerekir. Kişinin doğrudan yüzüne bakmalı ve ona cevap verebilmesi için yanıt vermesi gerekir. Hastanın kelime bulmakta zorluk çekmesi halinde ona yardımcı olun.

Kafa karışıklığının giderilmesi için hastaya nerede bulunduğu ve zaman konusunda bilgi verilmesi de gerekebilir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here