Ana sayfa Faydaları Çemenin Faydaları

Çemenin Faydaları

571
0
PAYLAŞ
Çemen otu

Çemen deyince çoğumuzun aklına pastırma gelse de çemen aslında bir ot. Üstelik ülkemizde yetişen yenilebilir yüz binlerce ottan sadece biri. Gerçekten de ülkemiz, yenilebilir bitki çeşitliliği bakımından çok zengin. Tüm dünyada, değişik sektörlerde kabul gören, yararları bilimsel olarak da kanıtlanmış bitkilerin pek çoğu, iklim şartları ve toprak yapısı itibariyle çok özel bir coğrafi konuma sahip olan ülkemizde yetişir. Bunlardan biri de çoğumuzun lezzet hafızasında çok özel bir yere sahip olan çemen otudur. Bu otun, geleneksel mutfak kültürümüz içindeki yerini araştırırken bulduklarımız bizi bir hayli şaşırttı. İçine girdiği her tarifte baskın aromasıyla mutlaka hissedilen çemenin sağlığımız için faydalarını öğrendiğinizde, siz de şaşıracaksınız.

Çemen Nedir?

Çemen çoğumuzun bildiği anlamıyla, pastırmanın etrafını saran baharat karışımıdır. Macun kıvamındaki bu karışım, kurutulmuş çiğ etin etrafına kaplanarak hem çiğ etin pişmesini hem de pastırmanın uzun süre bozulmadan kalmasını sağlar. Toplumların yerleşik hayata geçmesi ve modernleşmesi süreci içinde önemli bir yeri olan, etin kurutularak saklanması yöntemi, Türklerde de sucuk ve pastırma gibi efsane lezzetlerin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Pastırma yapımı dışında da kahvaltılık sos olarak yaygın bir kullanımı vardır. İçindeki baharatlar yöresel olarak ve kişilerin zevkine bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Günümüzde en çok Kayseri ve Yozgat illerinde üretimi yapılan çemen, adını karışıma baskın tadını veren çemen otundan alır.

Zorlu hava şartlarına karşı dayanıklı bir bitki olan çemenin çok sayıda yabani türünün bulunduğu ülkemizde üniversiteler tarafından bunların iyileştirilmesi ve ekonomiye kazandırılması için çalışmalar yürütülüyor, ekim alanları ve ihracat her sene daha da artıyor.

Çemen Nerelerde Kullanılır?

Ekonomik olarak hem tohumları hem de yaprak, meyve ve saplarıyla tüm dünyada gıda sektöründe, lezzet artırmak ve bakterilerden koruyarak ürünlerin raf ömrünü uzatmakta kullanılır. Et ürünlerinin işlenmesinde, şekerleme, dondurma yapımında, kıvam artırıcı olarak da puding ve jölelerde yerini alır. Bazı ülkelerde yapraklarından yemek yapılır. Ülkemizde özellikle Bursa ve çevresinde kullanımı yaygın olan poy isimli baharat karışımının da ana bileşenidir. Çemen aynı zamanda toprak kalitesini yükseltmek için bitkisel gübre ve değerli bir protein kaynağı olarak hayvan yemi olarak da kullanılır.

Çemenin Faydaları Nelerdir?

Yüzyıllardır geleneksel tıp alanında kullanılan çemenin, son yıllarda yapılan araştırmalarla değerinin bilimsel olarak da ortaya konduğunu görüyoruz. Ülkemizde de çeşitli üniversitelerin ziraat fakülteleri tarafından yapılan araştırmalara göre çemen tohumu % 27 oranında protein, % 8 sabit yağ, Vitamin A, B ve C ile kalsiyum, demir ve diğer mineralleri içerir. Çemen tohumunun yağı ise yüksek oranda oleik asit ve linoleik asit ile uçucu yağ, azotlu bileşikler, alkaloitler bulunur. Çemenin tedavi edici etkisi ise  genellikle bileşiminde bulunan steroidal saponinlerden kaynaklanır. Şimdi daha kolay anlaşılabilir olması için çemenin faydalarını maddeler halinde sıralayalım.

1. İştahı Açar

Çemene aynı zamanda acı tadını da veren ve tohumunda bulunan saponin bileşikleri, iştah açıcı olarak etki ederler.

2. Boğaz Ağrısına İyi Gelir

Çemen tohumunun yağında bulunan musilaj maddesi, suyla birleştiğinde koyu kıvamlı ve yapışkan bir hal alır. Bu da boğaz üzerinde bir tabaka oluşturarak yumuşama ve dış etkilerden koruma sağlar. Ayrıca musilaj sayesinde balgam söktürücü etki yaparak öksürük şikayetini azaltır, göğsü yumuşatır.

3. Sindirimi Kolaylaştırır

Çemene acı tadını veren bileşikler sayesinde sindirim sistemini uyararak daha hızlı çalışmasını sağlar.

4. Kanser Tedavisinde Kullanılır

Hepatit B ve Kanser İlişkisi

Hücre yenilenmesinde etkili olan enzimler içeren çemen otu, kanserden korunmakta ve tedavi sırasında yardımcı ürün olarak kullanılabilir. Fakat kanser gibi, tedavisi mutlaka doktor gözetiminde sürdürülmesi gereken hastalıklarda, doktora danışmadan ve onay almadan hiç bir uygulama yapılmamalıdır. Bir şeyin bitkisel olması, kullanımının herkes için uygun olduğu anlamına gelmez.

5. İltihap Giderici

Antienflamatuar etki gösteren bileşikleri sayesinde özellikle mide ve sindirim sistemindeki iltihapların iyileşmesinde yarar sağlar. Son yıllarda ülseratif kolit hastalığının tedavisinde uygulanan diyetlere çemenin de dahil edildiğine daha sık şahit oluyoruz. İç organlardaki iltihaplarda olduğu gibi, vücut yüzeyindeki iltihap durumlarına karşı da fayda sağlar. Yaralanmalardan sonra gelişen mikropların ve bakterilerin sebep olduğu iltihapların iyileştirilmesinde kullanılır.

6. Saçları Besler

Geleneksel tedavi yöntemleri arasında çemen yağının mersin yaprağının suyu ile karıştırılarak saçlara sürülmesi oldukça yaygındır. Bu karışım saçları besler, parlatır ve dökülmesini önler.

7. Yaraların İyileşmesini Hızlandırır

Yaraların iyileştirilmesinde çemeni balmumuyla karıştırarak elde edilen melhem çok iyi sonuçlar verir. Soğuk havaya bağlı olarak ellerde görülen çatlamalarda kullanılır.

Yöresel olarak yaygın bir başka kullanım şekli de çemen tohumlarının incir ile birlikte lapa haline getirilmesidir. Bu lapa, vücuttaki şişliklerin üzerine sarılarak yumuşaması sağlanır. Bunların yanında çemen, damar sertliği ve yüksek kolesterole bağlı olarak ortaya çıkabilecek kalp hastalığı riskini azaltır. Ayrıca bileşimindeki diosgenin, hormon sentezi için önemli bir maddedir. Bu madde sayesinde erkeklik hormonu azlığına bağlı olarak gelişen kellik ve ereksiyon sorunlarına iyi gelir.

Çemen otunun kadınlarda göğüsleri büyüttüğüne dair yaygın bir inanış olmakla birlikte, bunun doğruluğuna ait bilimsel bir veri henüz yok. Burada ancak belli başlı faydalarını sayabildiğimiz çemeni, beslenme programınıza mutlaka dahil etmelisiniz. Bunun için tohumlarını, tohumlarından elde edilen yağını, yaprak ve saplarını kullanabilirsiniz. Baharatçılarda kolaylıkla bulabileceğiniz toz halindeki formunu sıcak ve soğuk yemeklerinize, hamur işlerinize katabilirsiniz. Düzenli olarak günde 1 çay kaşığı kadar çemen tüketerek kısa zaman içinde faydalarını hissetmeye başlayabilirsiniz. Çemenin yukarıda saydığımız faydaları dışında, yine bilimsel olarak kanıtlanmamış olmasına rağmen, geleneksel olarak kullanıldığı yerleri de sıralamak gerekirse;

  • Ateş düşürür,
  • İshali keser,
  • Emziren kadınlarda süt artırır,
  • Kan şekerini düşürür,
  • Kolesterolü düşürür.

Diğer bütün baklagiller gibi çemen otu da uygun bir ortam sağlandığında kolayca çimlenir. İlk okuldayken pamuk arasında filizlendirdiğiniz mercimek ya da kurufasulyeleri hatırlayın. Aynı şekilde filizlenmesini sağladığınız çemen otu tohumlarını yatay bir saksıya, yüzeyden 1-2 cm aşağıda kalacak şekilde ekebilirsiniz. Böylece bu şifa kaynağı her zaman elinizin altında hazır olur.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here