Ana sayfa Genel Sağlık CK Nedir? CK Yüksekliği ve Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

CK Nedir? CK Yüksekliği ve Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

12
0
PAYLAŞ

Hücrelerdeki yaşamsal faaliyetlerin sürdürülmesine yardımcı olan çok sayıda enzim mevcuttur. CK olarak kısaltılan kreatin kinaz, hücrelerdeki enerji üretiminden sorumlu olan enzimdir. Kandaki kreatin kinaz miktarının belirlenmesiyle kan dokusunda meydana gelmesi muhtemel iltihaplanmalar da tespit edilebilir.

CK Değerleri Kaç Olmalıdır?

kan

Kandaki CK miktarı erkekler ve kadınlarda, yaş faktörüne de bağlı olmak üzere farklılık gösterir.

Erkeklerde:

  • 6-11 yaş arası: 150-499 U/L arasında
  • 12-17 yaş arası: 94-499 U/L arasında
  • 18 yaş ve üzerinde: 52-336 U/L arasında

Kadınlarda:

  • 6-7 yaş arası: 134-391 U/L arasında
  • 8-14 yaş arası: 91-391 U/L arasında
  • 15-17 yaş arası: 53-269 U/L arasında
  • 18 yaş ve üzerinde: 38-176 U/L arasında

CK Testi Neden Yapılır?

Aşağıdaki rahatsızlıklardan şüphelenildiği durumlarda CK  testine ihtiyaç duyulur:

  • Kas hücrelerinin iltihabı
  • Kas hastalıkları
  • Kas travması

Öte yandan aşağıdaki belirtilere rastlanılması halinde de CK testinin yaptırılması gerekebilir:

  • Kas ağrıları
  • Koyu renk idrar

CK Yüksekliği Nedenleri

tüpler

Kandaki CK seviyesinin yüksek olması genel olarak kaslarda bir sorun olduğunu gösterir.Kalp krizi, kalp hasarı, iskelet kası ya da beyne zarar veren durumlar ile karşılaşıldığında CK yüksekliğinden söz edilebilir.

Öte yandan:

  • Tiroit bezinin az çalışması sonucu görülen hipotiroidi
  • Tiroit bezinin çok çalışması sonucu görülen hipertiroidi
  • Kalp kası iltihabı
  • Şok diyetler
  • Kalıtsal kas hastalıkları
  • Aşırı derece yapılan spor
  • Kandaki potasyum seviyesinin düşmesi
  • Akciğer dokusu ölümü
  • İskelet kası iltihabı
  • Alkol kullanımı
  • Beyinde meydana gelen hasar
  • Kalp krizi
  • Bazı ilaçların gösterdiği yan etkiler
  • Böbrek yetmezliği
  • Çölyak hastalığı
  • Tromboz gibi kan akışını engelleyen bir kan pıhtısı
  • Kaslardaki enerji üretimini engelleyen ya da enerji gereksinimlerini arttıran ilaçların kullanımı
  • Kennedy hastalığı gibi çok sık görülmeyen ve genetik olan bir kas-sinir sorunu hastalığı
  • Rabdomiyoliz gibi kas dokusunun hızlı bir şekilde hasara uğradığı hastalıklar
  • Elektrik çarpması, yanma gibi sebeplerden ötürü kasların zarar görmesi

CK Yüksekliği Belirtileri

CK yüksekliğinin doğrudan sebep olduğu şiddetli bir belirti yoktur. Fakat altta yatan sebeplere bağlı olarak birtakım belirtiler ortaya çıkabilir.

CK-MM, CK-MB ve CK-BB olmak üzere üç formda bulunan kreatin kinaz:

  • İskelet kaslarında CK-MM,
  • Kalp kaslarında CK-MB,
  • Beyinde ise CK-BB olarak bulunur.

CK yüksekliği ve halsizlik genel olarak iskelet kaslarında yer alan CK-MM’deki yükseklik sonucunda meydana gelir.

CK yüksekliğinin belirtileri:

  • Hızlı kalp atışı ve aşırı terleme
  • Bilinç kaybı ve konuşma bozukluğu
  • Nefes almada güçlük
  • Göğüs ağrısı
  • Kas ağrısı ve sertliği
  • Vücudun bir kısmında zayıflık, uyuşma ya da felç

CK Yüksekliği Nasıl Düşürülür?

CK yüksekliği probleminin çözüme kavuşturulması için öncelikle üroloji bölümüne gidilir. Burada uygulanan çeşitli testler neticesinde problemin giderilmesine yönelik bir tedavi programı belirlenir.

Bununla birlikte CK değerlerinin düşmesi için uzmanlar tarafından:

  • Bol su içilmesi,
  • Papatya, ısırgan otu, karahindiba kökü, tarçın gibi bitkilerin tüketilmesi,
  • Tuz tüketiminin sınırlandırılması,
  • Protein alımının sınırlandırılması önerilir.

CK Yüksekliği Tedavisi Ne Kadar Sürer?

Tedavi süreci hastanın yaşına, CK yüksekliğine sebep olan sağlık problemine ve bu problemin şiddetine göre değişkenlik gösterir.

Tedavi sırasında:

  • Kolesterol seviyesinin düşmesine etki edecek gıdalar tüketilmesi,
  • Alkolden ve lifli yiyeceklerden uzak durulması,
  • Düzenli olarak egzersiz yapılması tedavi sürecinin hızlanmasına yardımcı olur.

CK Düşüklüğü Nedenleri

doktor

Kandaki kreatin seviyesinin düşmesi olarak tanımlanan CK düşüklüğüne aşağıdaki durumlar sebep olabilir:

  • Hamileliğin ilk zamanlarında meydana gelen hormonal değişimler
  • Eklem iltihabı
  • Alkol kullanımı
  • Kortizon kullanımı
  • Meme kanseri
  • Çoklu organ yetmezliği
  • Romatizma hastalığının bazı türleri

CK Düşüklüğü Belirtileri

CK düşüklüğü, çok belirgin olmasa da bazı belirtiler ile kendini gösterebilir. Bu belirtiler, CK düşüklüğünün sebep olan problemlere bağlı olarak ortaya çıkar. Dolayısıyla görülen belirtiler bir hastalığı işaret ediyor olabilir.

CK düşüklüğü belirtileri:

  • Halsizlik ve güçsüzlük
  • Yorgunluk hissi
  • Sık sık bayılma
  • Kas problemleri
  • Karaciğer problemleri

CK Düşüklüğü Nasıl Yükseltilir?

Kandaki CK değerinin düşük olduğunun tespit edilmesi halinde, çeşitli testler aracılığıyla bu duruma sebep olan sağlık problemi belirlenir ve bu probleme yönelik bir tedavi programı planlanır.

Bununla birlikte tedavi sürecinde doktor kontrolünde:

  • Et, bal, süt ve süt ürünleri gibi protein ağırlıklı besinler tüketilmelidir. Her gün yürüyüş, haftada beş gün ise orta tempoda egzersiz yapılmalıdır. Kas kütlesinin artırmak CK düşüklüğünün önüne geçmek açısından oldukça önemlidir. Bu sebeple kas kütlesini artıracak sporlar yapılmalı ve yine bu yönde fayda sağlayacak gıdalar tüketilmelidir.
  • Sigara ve alkol kullanımından kesinlikle uzak durulmalıdır.

CK Düşüklüğü Tedavisi Ne Kadar Sürer?

CK düşüklüğü çoğunlukla ciddi bir hastalık olarak görülmemekle birlikte bazı durumlarda tehlikeli bir gösterge olabilir. CK düşüklüğü tedavisi genel olarak fizik tedavi ve karaciğer sağlığına dikkat edilmesi yoluyla gerçekleşir. Dolayısıyla genel olarak CK düşüklüğü tedavisi hastanın hastalık derecesine de bağlı olmak üzere uzun bir süreç olma ihtimalinin bulunduğu söylenebilir.

Gebelikte CK Yüksekliği ve Düşüklüğü

hamile

Özellikle hamileliğin ilk zamanlarında CK değerlerinin düzensizliğine sık rastlanır.

Sebebi:

  • Hamilelik döneminin başlamasıyla birlikte böbreklerdeki kan akışında ve glomerüler filtrasyon hızında %50’lik bir artış görülmesidir. Bu durum, hamileliğe bağlı olarak böbrek fonksiyonlarının hızlanmasıyla açıklanır.  Buna bağlı olarak idrarla atılan atık maddeler kanda azalır.

Hamilelik boyunca kandaki kreatin düzeyi referans aralıkları aşağıdaki tabloda verildiği gibidir. Değerler bu aralık dışında olursa muhakkak uzman bir doktora danışılmalıdır.

Mg/dl cinsinden:

  • Hamile olmayan kadınlarda: 0.5-0.9 Mg/dl,
  • Hamileliğin ilk 3 ayında: 0.4-0.7 Mg/dl,
  • Hamileliğin ikinci 3 ayında: 0.4-0.8 Mg/dl,
  • Son 3 ayında ise: 0.4-0.9 Mg/dl arasında olmalıdır.

µmol/L cinsinden:

  • Hamile olmayan kadınlarda: 44-80 µmol/L,
  • Hamileliğin ilk 3 ayında: 35-62 µmol/L,
  • Hamileliğin ikinci 3 ayında: 35-71 µmol/L,
  • Son 3 ayında ise: 35-80 µmol/L arasında olmalıdır.

Bebeklerde CK Yüksekliği ve Düşüklüğü

Bebekler için en uygun CK değerleri 200 – 230 µmol/L arasıdır. Bebeklerde CK yüksekliği ve düşüklüğü tıpkı yetişkinlerde olduğu gibi kasların düzgün bir şekilde çalışmadığını ve bu duruma sebep olan birtakım sağlık problemlerinin söz konusu olabileceğini ifade eder.

 CK değerlerinin uygun aralıkta olmaması:

  • Doğuştan meydana gelebileceği gibi bazı iğneler ve aşılar ile grip, nezle gibi hastalıklara bağlı olarak söz konusu olabilir. Dolayısıyla nedenler doğru bir şekilde belirlenerek de nedenin ortadan kaldırılmasına yönelik bir tedavi süreci izlenmelidir.

Faydalandığımız Kaynaklar:

Kaynak1

Kaynak2

Kaynak3

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here