Ana sayfa Genel Sağlık Anne ve Çocuk Sağlığı Çocuklarda Cümle Kuramama Problemi Nasıl Geçer?

Çocuklarda Cümle Kuramama Problemi Nasıl Geçer?

18
0
PAYLAŞ

Ebeveynlerin çocuklarının gelişiminde heyecanla bekledikleri anlardan biri de ilk kelimelerini söyleyip, konuşmaya başladıkları zamanlardır. Konuşma dışarıdan duyulan sesleri, nesneler ve olgular ile eşleştirerek öğrenilir. Her çocuğun konuşma yetisi ve zamanı farklılık gösterir. Buna rağmen çocukların konuşma periyotları ile ilgili ortalama bir sistem oluşturulmuştur. Bu yazımızda çocukların cümle kuramama problemleri konusunu detaylı bir şekilde inceleyerek, problemin üstesinden nasıl gelinebileceğini anlattık.

Çocuklarda Dil Gelişimi Nasıl Olur?

Bebekler ilk üç aylarında agulama denilen sesleri çıkarır. Üç ay ile altı ay arasında çevresinden gelen seslerin yönünü arar. On ikinci aya yaklaşırken ‘mama’, ‘baba’ gibi tekrarlayan heceli kelimeleri söyleyebilirler. Bu aylarda konuşmaları anlamsız olsa da çevreleri ile iletişim kurmaya çalışırlar. On sekizinci aya kadar kelimeleri öğrenmeye devam ederler. Konuşurken anlamlı kelimeler kullanırlar. On sekizinci aydan sonra iki kelimelik, yirmi dördüncü aydan sonra ise üç kelimelik cümleleri kurabilirler.

Bundan sonra üç yaşına kadar yakın tanıdıkları ile cümle kurarak konuşabilirler. Konuşmaları yetişkin konuşmalarına yaklaşmıştır. Dört yaşına gelmeden ise rahatlıkla beş altı kelimelik cümleler ile konuşabilirler. Kendilerini tanıtırlar, sohbet edebilirler. Altı yaşına kadar olan süreçte kelime hazineleri artar. Masal anlatabilirler, grup konuşmalarına eşlik edebilirler.

Çocuklarda Dil Gelişimi Geriliğinin Nedenleri Nelerdir?

İnsan hayatında dil gelişiminin en hızlı olduğu dönem bebeklik ve çocukluk çağlarıdır. Bu yüzden konuşma ile ilgili yaşanan problemlere en yoğun bu dönemde rastlanır. Dil gelişiminde geriliğin birçok nedeni vardır.

1. Zeka Geriliği

Zeka geriliği, akıcı ve anlamlı cümle kurarak konuşmanın önündeki engellerden biridir.

2. Psikolojik Etkenler

Kardeş kıskançlığı, anne baba ayrılığı, çocuğun alıştığı ortamdan uzaklaşması, evcil hayvan ya da sevdiği birinin kaybı gibi nedenler de çocukta konuşma gelişimini olumsuz etkiler.

3. Cümle Kurmaya Teşvik Edilmemesi

Bebekler bir dönem bütün isteklerini işaretler ile anlatırlar. Bu süreçte çocuk konuşmaya teşvik edilemez ise cümle kurmakta da gecikme yaşanabilir.

4. İşitme Zorluğu

İşitme zorluğu yaşayan çocuk dış dünyadan gelen sesleri algılayıp yorumlayamaz. Benzer sesleri çıkartmakta zorlanabilir.

5. Uzun Süre Ekran Karşısında Olmak

Çocuklarda anlamlı konuşmanın önündeki engellerden biri de uzun süre ekran karşısında vakit geçirmeleridir. Uzmanlar iki yaşından önce çocukların televizyon, tablet ve akıllı telefonlarla vakit geçirmesini önermez. İki yaşından sonra ise bu sürenin iki saati geçmemesini önerirler.

6. İlgi Eksikliği

Kendisi ile yeteri kadar ilgilenilmeyen, diyaloğa girilmeyen çocukların da cümle kurmakta geç kaldığı fark edilmiştir.

7. Gelişim Bozuklukları

Otizm gibi gelişim bozuklukları çocukların konuşma becerilerinde geri kalmasına sebep olduğu için, çocuk cümle kurmakta zorlanacaktır.

Cümle Kuramama Problemi Nasıl Çözülür?

Öncelikle çocuğun dil gelişiminde geldiği nokta ve niçin cümle kuramadığı detaylı olarak analiz edilir. Başvurulacak uzman çocuk psikiyatristi olmalıdır. Çocuğun cümle kurmak ile ilgili yaşadığı problemin nedenleri ortaya çıkarılınca izlenecek yöntem de belirlenir. Örneğin çocukta cümle kuramama problemi zeka geriliğine bağlı ise, bu duruma göre bir çalışma programı oluşturulur. Psikiyatristin görüşüne göre çocuk konuşma terapisine yönlendirilebilir. Bu noktada aileye düşen birtakım görevler vardır. Bunları şöyle sıralayabiliriz:

  • Çocuğa yeteri kadar sevgi ve ilgi göstermek.
  • Bol bol hikaye ve masal anlatmak.
  • Resimli kitaplar ile nesne, durum ve olayları eşleştirmek.
  • Yaşıtları ile oyun oynamasını sağlamak. Gerekirse kreş ya da oyun gruplarına götürmek.
  • Televizyon, tablet ve akıllı telefon ile geçirdiği zamanı kısıtlamak, hatta bunlar ile oyalanmasını engellemek.
  • İşaretle anlatma eğiliminde ise zorlayıcı olmadan konuşmaya yönlendirmek.
  • Çocuğa sinirlenmeden, sabırlı yaklaşmak.
  • Çocukla mümkün olduğu kadar çok konuşmak.
  • Kalabalık içinde, rencide etmeden konuşmaya teşvik etmek.
  • Çocuğun kelime olarak anlattığı olaylar ya da durumlar ile ilgili kısa ve anlaşılır cümleler kurmak.
  • Anlattıklarını ilgi ile dinlemek.
  • Aşağılamamak, dalga geçmemek.

Konuşma terapisti ise çocuk dil gelişiminde hangi noktada kaldıysa bir ileriye taşıma konusunda yardımcı olur. Kelimeleri doğru kullanan ancak bunları bir cümle içerisinde anlamlı halde toparlayamayan çocukların cümle kurma yetilerini geliştirmeye çalışır. Çocuğun konuşma, anlatma ve anlama becerilerini geliştirecek çalışmalar yapar.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here