Ana sayfa Genel Sağlık Anne ve Çocuk Sağlığı Çocuklarda Romatoid Hastalığı

Çocuklarda Romatoid Hastalığı

268
0
PAYLAŞ

Romatoid  hastalığı, çocuklarda görülen, bazen kalıcı olabilen, eklem iltihabı ile ortaya çıkan bir çeşit kronik eklem rahatsızlığıdır. Hastalık çok değişik şekillerde ortaya çıktığı için, hastalığın teşhisi genelde zordur ve başka hastalıklarla karıştırılma riski fazladır. Yetişkinlerde görülme durumu daha da farklılık gösterir.

Romatoid hastalığının çocuklarda en belirgin özelliği, bir ya da birden daha fazla eklemde en az altı haftadan daha uzun süren ağrılı, iltihaplı şişliklerin oluşmasıdır. Bu şişlik ve ağrının yanında, çocuklarda hareket etmede de kısıtlanma, kızarıklık, ısı farkları görülür. Çocukların 1 – 3 yaş arasında bu hastalığa yakalanma riski daha fazladır. Bu yüzden hastalığın teşhisinde çocuğun 16 yaşın altında olması bir kriterdir.

Romatoid Neden Olur?

Doktorların açıklamalarına göre romatoid hastalığının oluşmasının sebebi, vücudun bağışıklık sisteminin sağlıklı normal bir dokuya zarar vermesi sonucu ortaya çıkan hastalıklar ve nedeni bilinmeyen hastalıklardır. Bazı viral ve bakteriyel enfeksiyonlar da bu hastalığa neden olmaktadır. Aileden gelen genetik yatkınlıklar, bazen yaşanan ağır bir travma da romatoid hastalığının sebebi olabilir. Mesela bir kardeşte varsa diğer kardeşte de olma olasılığı fazladır. Yine de kesin bir sebebi yoktur. Bu hastalıkta vücut kendi eklem hücrelerine karşı harekete geçer. Bunun sonucunda da eklemin içinde bulunan kemik, kıkırdak ve bağ dokuları ile kemik zarının normal dokusunu kaybettirerek, şekil bozuklukları ortaya çıkmaya başlar. Bu şekil bozuklukları da ortaya çıkarken eklemde şişlik, ağrılar ortaya çıkar.

Romatoidin Belirtileri Nelerdir?

Romatoid hastalığının en öncelikli belirtisi önceden de belirttiğimiz gibi, altı haftadan daha uzun süreli görülen şişlikler ve ağrılardır. Hatta bazı çocuklarda bu ağrılar çok fazladır ve çocuk ağrıyan bölgeye dokunulmasına dahi izin vermez. Bunun yanı sıra  çocuklarda görülen, eklemlerde ve lenf bezlerinde şişmeler, eklemleri rahat hareket ettirememe, eklemler üzerinde sıcaklık artışı hissetme, düşmeyen ateş, karaciğer ve dalaklarda büyüme, çeşitli göz problemleri de bu hastalığın belirtileri arasındadır. Bununla birlikte hastalığın ilk altı aylık dönemlerine göre üç farklı görülme çeşidi vardır:

  • Birincisi, sistematik olarak başlayan tiptir. Hasta çocukların genellikle % 20′ si bu şekilde başlar. Kız ve erkek çocuklarında hastalık aynı oranda etkilidir. Hastalığın bu evredeki en önemli belirtisi dengesiz ateş ve karakteristik cilt dökülmeleridir. Ateş aniden inişli çıkışlı olarak  düşebilir, aniden yükselebilir. Bu yükselme genellikle akşam saatlerinde daha sık görülür. Çocuklarda tehlikeli olan bu ateşin kontrol altına alınması için , anti romatizmal ilaçlar kullanılır. Ateşle birlikte ciltte döküntüler olabilir, dalakta ve lenf nodüllerinde  büyüme, bir ya da daha fazla sayıda eklemin etkilenmesi  gibi problemleri  sıklıkla görülebilir. Döküntüler ateş olduğu zamanlarda daha da artış gösterir. Ateş düştüğü zamanlarda kaybolabilir. Bu döküntüler genellikle uyluk kemiğinin iç kesimlerinde, avuç içlerinde, ayak tabanı ve göğüste görülebilir. Ateşli dönemde, eklem ve kas ağrılarında artış görülür. Çocukların en az beş ekleminde şişlikler ortaya çıkar. Lenflerde şişmeler başlar. Bu aşamadaki çocukların % 25′ inde akciğer ve kalpte problemler yaşanabilir. Hasta çocuğun kanındaki lökositler çok yüksek çıkar. Hastalık ilerlediği safhalarda kan değerinde düşme görülebilir.
  • İkincisi, çocukta çok eklemin tutulduğu tiptir. Bu tip artrit çocuklarda  genelde kronik ve ilerleyicidir. Çocuklarda çeşitli eklem bozuklukları ortaya çıkabilir. Hastalık boyun omurlarını, çene ekleminin büyüme merkezini, büyük ve küçük eklemleri tutabilir. Boyun omurları tutulduğundan dolayı çocuklar başlarını öne doğru eğik olarak tutabilirler.
  • Üçüncüsü, başlangıçta beşten az eklemin tutulduğu tiptir. çocukların yaklaşık % 55 – % 60′ ı bu safhadadır. Başlangıçta beşten az eklemde tutulma görülmektedir. İlk altı aylık dönemden sonra daha fazla eklem tutulmaya başlar. Bazen de yıllarca tutulma olmadan çocuklar yaşayabilir. Fakat sonraki zamanlarda bu tutulmaların tekrarlama riski vardır. Hastalarda daha fazla işlev kaybına neden olabilir. Bu çocuk hastalarda en sık tutulan eklem diz eklemi olarak bilinir. Sonra sırası ile ayak bileği, el bilekleri, dirsekler ve kalçalar gelir. Bazı çocukların eklemlerinde sıvı olabilir. Bunun erken dönemde tespit edilmesi gerekir. Tek eklem etkilendiğinde, eklemin  büyük olması dikkat çeker. Bazı çocuklarda, gözlerde etkilendiğinde,  gözde görme kayıpları yaşanabilir. Çünkü hastalık birçok yeri  etkiler. Bu nedenle çocuklarda artrit için ayrıca bir tanı konulmalıdır.

Çocuklarda Artrit Tanısı Nasıl Konulur?

Çocuklarda hastalığa tam olarak tanı koymak için bazı temel kriterlerin araştırılması gereklidir. Bu tanıyı koymaya yarayan temel yardımcı bir tetkik yoktur. Bu sebeple öncelikle çocuğun şikayetleri dikkate alınır. Sonra çocuğun yaşının 16 dan küçük olmasına, yaşadığı sıkıntıların en az 6 haftadan daha uzun süreli olmasına, ağrının tek eklemde mi yoksa daha fazla eklemde mi görüldüğünün incelenmesine bakılır. Bunların hepsinden çıkan sonuca göre çocuğa ramotoid teşhisi koyulur. Hastalığın hangi safhada olduğu da belirtilerinden tespit edilir. Buna göre gerekli olan tedavi çocuğa uygulanmaya başlanır.

Çocuklarda Ramatoid Tedavisi Nasıl Yapılır?

Bu hastalığın tedavisi tek bir doktor tarafından yapılamaz. Bir ekip tarafından tedavi yürütülebilir. Bu ekipte fizik tedavi uzmanı, romatizma hastalıkları tedavi uzmanı, diş doktoru, ortopedist doktor, göz doktoru bulunur. Bu doktorlar tedavinin başarılı olması için birlikte hareket etmelidirler. Tedavinin ilk başlangıç aşamasında öncelikle, çeşitli anti romatizmal ilaçlar verilir. Durum gözlenir. Eğer çocukta hastalık hızlı bir şekilde ilerleme gösteriyorsa vakit kaybetmeden direk ikinci aşamaya geçilir. Bu aşamada çocuğa kortizon adı verilen, daha etkili olan ilaç tedavisi uygulanmaya başlanır. Kortizonlu ilaçlar çocuklara verilirken, yetişkinlere göre daha fazla dikkat edilmelidir. Bu çocukların normal diğer çocuklar gibi günlük aktivitelerini davam ettirmeleri , okullarına devam etmeleri önerilir. Fakat bu çocukların  dinlenmeye çok ihtiyaçları vardır. Çünkü bünyenin kendisini toplaması gereklidir. Her gün düzenli olarak fizik tedavi uygulanır. Böylece etkilenen bölgelerin hareket etmesi kolaylaşır. Fizik tedavinin yanında düzenli olarak yapacakları bisiklet binme ve yüzme egzersizleri de etkili olur. Çocuklarda hastalığın görüldüğü bu eklemlerin hareketsiz kalmaması için, rehabilitasyon  ve fizik tedavi programlarına tam olarak uyulmalıdır. Eğer eklemler hareketsiz kalırsa, sonradan açılması çok zor olur ve tutulur.

Eğer bu hastalık zamanında ve düzgün bir şekilde tedavi edilmez  ya da süreç düzgün takip edilmez ise başka hastalıklara da yol açabilir. Doktorlar tarafından verilen tedaviye ek olarak yapılacak tedaviler de vardır. Çocuklara haftada üç kere 1 er saatlik seanslarla direnç egzersizleri yaptırılır. Burada vücudun alt yarısı çalıştırılır. Yapılan gözlemler sonucunda,  8 hafta sonucunda çocukların kas gücünde, hız ve dayanılılıklarında iyileşme gözlenmiştir. Bu tarz egzersizlerin vücutta enflamasyona yol açan ajanları  azalttığı , enflamasyon karşıtı bileşenleri arttırdığı , bu şekilde bağışıklık sistemini güçlendirdiği  bulundu.

Yağ oranı düşük  ve gluten içermeyen bir vejetaryen diyeti de tedaviye yardımcı olmaktadır.

Bazı vakalarda, bazı esansiyel yağ asitlerinin etkili olduğu görülmüştür. Bunlar balık yağında bulunan omega üç yağ asitleri, zerdeçal, zencefil  gibi baharatlar da tedaviye yardımcı olabilir. Ayrıca yukka, dulavrat otu, atkuyruğu, şeytan pençesi, saparna ve aksöğüt kabuğu enflamatuar karşıtı ve analjezik özelliklerinden dolayı faydalı olabilir.

Besin takviyesi arasında  C, E, A  vitaminleri çinko, selenyum, flavonoidler kullanılabilir. Bunlar bol miktarda antioksidon içerir. B vitaminleri ve bor, bakır , magnezyum gibi mineraller de etkilidir.

Yine de tüm bu ek tedaviler doktora danışılarak , doktor kontrolünde ve normal tedavi süreci aksatılmadan yapılmalıdır.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here