Ana sayfa Genel Sağlık Epitel Hücre Nedir? Yassı Epitel, İdrarda Gözükmesi

Epitel Hücre Nedir? Yassı Epitel, İdrarda Gözükmesi

24
0
PAYLAŞ

İnsan vücudunda en yaygın olarak bulunan ve vücuttaki dokuları oluşturan epitel hücreler şekil boyut olarak birbirlerinden farklıdır. Vücudun tüm iç ve dış yüzeylerine kaplayan bu hücreler; yüksek prizmatik epitel, kübik epitel ve alçak yassı epitel olmak üzere çeşitli şekillerde bulunabilirler.

Epitel Hücre Nedir?

epitel

Vücuttaki dokuları oluşturan hücrelerdir. Bu hücrelerin bir araya gelmesiyle birlikte epitel doku oluşur. Epitel doku vücudun iç ve dış yüzeylerini örter. Aynı zamanda bazı bezlerin yapısında da epitel hücreler bulunur. Kalp ve damarlar, kalp zarı, akciğer zarı epitel hücrelerle örülüdür. İdrarda da mevcut olan epitel hücreler bulundukları organa göre çeşitli görevler üstlenirler. Sindirim kanalında yer alan epitel hücreler sindirim yolunun iç yüzeyini kaplar ve vücuda alınan besinlerin emilmesi için uygun ortam hazırlar.

İdrarda Epitel Hücre Görülmesi

Böbrek, idrar yolu ve idrar torbasının iç yüzeyini epitel hücreler kaplar. Bu hücrelerin birleşimiyle oluşan epitel dokulardan hücrelerin dökülmesiyle birlikte idrarda epitel hücre görülür. Bu durumun bir sağlık sorunundan dolayı ortaya çıkıp çıkmadığının tespit edilmesi için idrar tahlili yapılması gerekir. İdrar tahlilinde epitel hücrelerinin sayısı ve şekilleri ortaya çıkar. Özellikle yassı epitel ile transisyonel epitel hücrelerinin idrarda görülmesi normal kabul edilir. İdrarda görülmesi normal olarak kabul edilen epitel hücre sayısı en fazla 15-20’dir. Bu miktarın üzerindeki seviye için bir sağlık sorununun varlığından söz edilebilir. İdrarda konumuna göre 3 farklı türde epitel hücre görülür. Bunlar ise şu şekildedir:

  • Yassı epitel hücre: İdrarda en çok rastlanan epitel hücre türüdür. Oldukça büyük boyutludur ve idrar tahlilinde mikroskopta görülen en büyük hücre türüdür. Bazı hücrelerde çift çekirdeğe rastlansa da genellikle tek hücrelidir ve iri sitoplazmalıdır.
  • Böbrek epiteli: Yuvarlak, çok köşeli ve küçük bir epitel hücre türüdür. Protein miktarının fazla olduğu idrarda daha çok bu epitel hücre türüne rastlanır.
  • Değişici epitel hücre: Böbrek pelvisinden üretra çıkışına kadar olan üriner sistemin iç yüzeyi bu epitel hücreyle kaplıdır.

İdrar aracılığıyla sağlıklı bir insanın vücudunda işlevini yitirip görevini tamamlamış olan hücreler dışarı atılır. Bu yüzden idrarda transitioanl ve renal epitel hücrelerin görülmesi normal karşılanır. Ancak üriner sistemde gelişen enfeksiyonlar, böbrek taşı, böbrek hastalıkları, mantar, rahim yaraları nedeniyle idrardaki epitel sayısı artar.

İdrarda Epitel Hücre Görülmesinin Nedenleri

idrar yolu enfeksiyonu

1. Kirlilik

İdrarda yassı epitel yüksekliği nedenlerinden biri de kirliliktir. İdrar tahlili yapan kişinin bir sağlık sorunu olmamasına rağmen kir bulaşması nedeniyle verdiği idrar örneğinde epitel hücre sayısı fazla çıkabilir. Kirlilik idrar tahlilinin sonucunun güvenilirliğini etkiler. Bu sebeple idrar tahlili vermeden önce kişi kendi vücut hijyenine özen göstermeli ve tahlili yaptıracağı sağlık kuruluşunun temizliğine de dikkat etmelidir. Kirliliğin aşağıdaki gibi nedenleri olabilir:

  • Genital bölgenin yeterince temiz olmaması
  • İdrarın dışarı atıldığı bölgede bedensel kirlerin olması, tahlilden önce gerekli bedensel temizliğin yapılmaması
  • İdrar testi için kullanılan tüplerin kirliliği.
  • Test tüplerine idrar örneği verilmeden önce veya daha sonra çıplak elle dokunulması, tüplerin üzeri açık olarak bekletilmesi

2. İdrar yolu iltihabı

İdrar yolunda başlayan iltihaplar idrar torbasına doğru ilerler. İltihabın idrar torbasına ulaşmasıyla birlikte torbanın iç yüzeyindeki epitel hücreler dökülür. Bu durum da idrar tahlilinde yüksek miktarda epitel hücre görülmesine yol açar.

3. Böbrek hastalıkları

Böbrekte tübül adı verilen ufak borucuklar bulunur. Bu borucuklar idrar üretiminde ve kanın süzülmesinde görev alır. Tübüllerin kopmasıyla idrarda fazla miktarda epitel hücre görülür. Bu durum çoğunlukla böbrek hasarı ve renal tüp bozukluğundan kaynaklanır.

4. Menopoz

Östrojen seviyesinin düşmesi nedeniyle menopoza giren kadınların idrarında olgunlaşmamış epitel hücrelerine rastlanabilir.

5. Cerrahi operasyonlar

Böbrek ve alt karın bölgesini etkileyen ameliyatlar sonucunda iyileşme süreci tamamlanana kadar idrarda fazla sayıda epitel hücre görülebilir. İyileşme tamamlandığında epitel sayısı normal seviyesine iner.

6. Bakteri ve parazitler

Bakteri, maya ve parazitlerden kaynaklanan enfeksiyonlar nedeniyle idrarda epitel sayısı yükselir. Bunu önlemek için bol miktarda su içmek, topluluğa açık tuvaletleri kullanmaktan kaçınmak, iç çamaşırının temizliğine özen göstermek gereklidir.

7. Metaplazi

Aşırı sigara ve alkol kullanmak, radyasyona maruz kalmak, kimyasal ürünler kullanmak, sentetik uyuşturucu maddeler kullanmak nedeniyle idrardaki epitel yapısında bozukluk görülür.

8. Nefrotik sendrom

Böbreklerde idrarın süzülmesi sırasında su sızıntısına neden olan rahatsızlık, nefrotik sendrom olarak adlandırılır. Bu hastalık nedeniyle idrar tahlilinde büyük çekirdekli, yuvarlak şekilli epitel hücreler görülür.

9. Hamilelik

Hamilelikte idrarda epitel hücre görülmesi oldukça sık rastlanan bir durumdur. Hormonel değişimler, belin kalınlaşması, vücudun ödem tutması nedeniyle gebelikte idrarda yassı epitel olması kaçınılmaz hale gelir. Gebeliğin ardından yaklaşık olarak bir yıl içerisinde epitel sayısı normal seviyesine iner.

İdrarda Epitel Hücre Görülürse Nasıl Bir Tedavi Programı İzlenir?

potasyum içeren yiyecekler

Genellikle az miktardaki epitel sayısı sorun olarak görülmez. Ancak fazla miktarda görülen epitel hücre sayısı bazı sağlık sorunlarının habercisi olabilir.

1. İltihap ve kirliliğin neden olduğu durumlarda tedavi

Tedavi boyunca bedensel hijyene özen gösterilmelidir. Bol bol su içildiği takdirde vücuttaki toksik maddeler ve iltihaba neden olan mikroplar vücuttan atılır. Ayrıca daha sık idrara çıkmak için yaban mersini suyu içilebilir.

İdrar yolu iltihabının görüldüğü hallerde antibiyotikle tedavi uygulanır. Bu sayede böbrekte, idrar yolunda ve idrar torbasında bulunan iltihaplardan vücut arındırılır. İltihap bitse bile doktorun uygun görmesi halinde bir süre daha kalıcı sonuç elde etmek adına antibiyotik kullanımına devam edilir.

Kahve, alkol ve baharatlı gıdalar tüketmek idrar torbasını tahriş eder. Tahriş nedeniyle de idrar torbasının üst kısmındaki epitel doku hücreleri dökülür. Bu tür gıdaların tüketilmesini durdurmak idrardaki epitel hücre sayısının azalmasını sağlar.

İdrarda fazla sayıda epitel hücresinin varlığı ağrıya yol açar. Ağrıyı hafifletmek için ağrılı bölgeye sıcak su kompresi yapmak etkili bir yöntemdir.

İdrar testinin yapıldığı laboratuvarda kirlilikten şüphe ediliyorsa testin sonucuna güvenilmeyeceğinden idrar tahlili yenilenmelidir.

2. Böbrek tübüllerinin tedavi edilmesi

Böbrekteki ufak borular kanı süzüp idrar üretilmesini sağlar. Bu tübül adı verilen borulardaki hasardan kaynaklı idrardaki epitel hücre sayısındaki artışın tedavisi için şu yöntemlere başvurulur:

  • Hastanın daha az miktarda sodyum ve potasyum içeren gıdalarla beslenmesi sağlanır.
  • Böbrek tarafından işlenecek sıvı ve su miktarı azaltılır, böbreklerin yükü hafifletilir.
  • Günlük alınan su miktarı kontrol altında tutulur.
  • Böbrek tübüllerinden kaynaklanan idrardaki epitel sayı artışının ilerlediği durumlarda hastanın düzenli olarak diyalize girmesi gerekebilir.
  • Böbrek yetmezliği ve kanser vakalarında cerrahi müdahaleye başvurulur.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here