Ana sayfa Hastalıklar Felç Hastalığı

Felç Hastalığı

PAYLAŞ

Felç, beyni besleyen kan damarlarındaki kan akışının yavaşlaması veya durmasıyla oluşan beynin hasar alması durumudur. İki tür felç hastalığı vardır.

  • İskemik felç
  • Hemorajik felç

İskemik felçte kalpten çıkan damar içi pıhtılar ya da karotid adı verilen büyük damarlarda bulunan plaklardan çıkan parçalar beyni beslemekte olan damarların tıkanmasına neden olmaktadır. Tıkalı damarların beslemiş olduğu beyin bölgesi kan akışı kesildiği zaman yavaşça ölmeye başlamaktadır. Bu süre devam edip, beş dakikayı geçmeye başladığı zaman o bölgede kalıcı hasara neden olmaktadır.

Hemorajik felç bir diğer isimle beyin kanaması sonucunda oluşan felç türündeyse beyni beslemekte olan damarların yırtılması ya da çatlaması sonucunda beynin zarar gören bölgesinde kanama meydana gelir. Etkilenmiş olan damarın beslediği hücrelerde ve kanamanın olduğu kısımlarda hasara neden olmaktadır.

İskemik felç yani kanın pıhtılaşma sürecinden sonra damarı tıkayarak beyne kan iletimini engellemesiyle meydana gelen felçler genel olarak ağrısızdır. Fakat beyin kanamasıyla meydana gelen felçler çok fazla ağrılara neden olmaktadırlar.

Hastada etkilenen alanlara bağlı olarak değişik bulgular ortaya çıkmaktadır. Beynin hangi bölgesinin ne kadar hasar gördüğünün anlaşılması, felcin daha sonraki etkilerini anlama kısmında yardımcı olur. Örnek olarak, motor alanlar etkilenirse hastada motor bozuklukları, görme alanı etkilenmişse görme bozuklukları, duyu bölgesi etkilenmişse duyu bozuklukları ortaya çıkar. Genelde vücudun belirli bir bölgesinde hareket kaybı, konuşamama sorunu, yüz şeklinin zamanla değişmesi, yiyecek ve içecekleri yutamama ve idrar kaçırma en belirgin etkileridir.

Damar Sertliğini Önlemek İçin Yapılması Gerekenler

  • Çok kilolu bir bireyseniz kilo verip ideal kilonuzda yaşamaya özen gösterin.
  • Sigara kullanıyorsanız sigarayı en kısa sürede bırakmaya çalışın.
  • Düzenli olarak tansiyon ölçümü yaptırın. Yüksek tansiyon riski taşıyorsanız bunun için önlem alın.
  • Düzenli olarak egzersiz yapmaya özen gösterin.
  • Doğum kontrol hapı kullanıyorsanız bu süreçte sigara içmemeye özen gösterin. Nikotin ve hormon tedavisinin beraber alınması genç yaşta inme riskini arttırmaktadır.
  • Stresten mümkün oldukça uzak durmaya çalışın

Felç Hastalığı Neden Olur?

En temel sebebi beyin ve beyin hücrelerini besleyen atar damarların tıkanmasıdır. Bunun yanında felçlerin çok yüksek bir oranı yüksek tansiyondan yüzünden oluşmaktadır. Yüksek tansiyon damarın elastikliğini ve dayanıklılığını kaybetmesine neden olur. Bunun yanında şeker hastalığı, yüksek kolesterol, kan basıncını yükselten ani sıcaklık değişimleri, sigara kullanımı, yorgunluk ve uykusuzluk, uzun süre güneşin olduğu bölgelerde kalma fazla yemek yemek gibi faktörler hastalığın ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Stres kanın pıhtılaşma sürecini olumsuz olarak etkilemektedir. En önemli sebep diğer çoğu hastalıkta olduğu gibi stresli bir yaşam ortamı olmasıdır.

Sigara kullanan bir birey aynı zamanda yüksek tansiyon hastalığı yaşıyorsa ve yeterli kadar egzersiz yapmıyorsa normal insanlardan felç olma riski çok daha fazladır. Bundan dolayı risk etkenlerini en aza indirme insan hayatı için büyük farklar meydana getirecektir.

Felç Hastalığı Risk Grubu

  • Şeker hastası bireyler
  • Doğum kontrol hapı kullanan kadınlar
  • Gut hastası bireyler
  • Sigara kullananlar
  • Yoğun kilo problemi yaşayanlar
  • Kandaki yağ oranı fazla olan kişiler

Felç Hastalığı Belirtileri

  • Vücudun herhangi bir bölümünde örneğin; kollarda, bacaklarda veya yüzün bazı kısımlarında duyu kaybı,
  • Baş dönmesi,
  • Yutma zorluğu
  • Görme bozukluğu
  • Beynin herhangi bir tarafında hasar meydana gelmesi, örneğin; beynin sol tarafı işlevini kaybettiyse vücudun sağ tarafının normal şekilde çalışmaması,

Ön Belirtiler

  • Travmaya bağlı olmadan aniden gelişen bilinç kaybı,
  • Aniden oluşan konuşma bozukluğu,
  • Hiç yaşanmamış baş ağrısı,
  • Aniden vücudun belli bölgelerini hareket ettirememe,
  • Birdenbire gerçekleşen görme bozukluğu veya görme kaybı

Felç Tedavisi

Felç için ilk 3 saat çok önemlidir. Felçli hasta ilk 3 saatte hastaneye başvurduğu zaman, eğer hastanın o anki durumu bunlara uygunsa damar açıcı tedavilere başvurulabilir. Bunun dışındaysa felcin etkilediği bölgeleri ve derecesini belirlemek amacıyla bazı testler yapılabilir. Doktor felç durumunun sebebini, beyne verdiği hasarı ve beyin dokusunu gösterebilmek amacıyla bilgisayarlı tomografilere başvurmalıdır.

En önemli amaç, kalbin kanı pompalama gücünü ve kan basıncını düzenleyerek beyindeki kan akımının normale dönmesini sağlamaktır. Damar tıkanıklığına bağlı olarak zararı en aza indirmek amacıyla kanın akışkanlığını arttırmak için bazı ilaçlar kullanılmaktadır. Bazı hastalarda ise damarı tıkayan pıhtının eritilerek yok edilmesi için ilaç verilmektedir. Fakat bu ilaçların beyin kanaması riskini arttırması gibi bir yan etkisi vardır. Doktorlar bu tür ilaçların yararlarını ve risklerini dengelemek zorundadır. Ancak bu uygulamalar hastanın durumu fark edilip çok kısa sürede hastaneye ulaştırılmış ve gittikleri merkez çok gelişmişse yapılabilmektedir.

Tedavide uygulanan rehabilitasyon süreci çok önemlidir. Hasta bu sürece ne kadar erken başlarsa iyileşme süreci de o kadar hızlı olur. Felçli hastaların rehabilitasyon tedavisinin öncelikli amacı, felç sebebiyle geçici olarak hareketsiz kalmış hücreleri tekrar harekete geçirmek ve daha sonra da yıkıma uğrayan hücrelerin görevlerinin sağlam kalmış diğer hücreler tarafından onarılmasını sağlamaktır.

Bugün uygulanan tedavi edici programlar genellikle uzman terapistler tarafından yapılmaktadır. Fizyoterapistler, uzman terapistler ve konuşma terapistleri sayesinde hastalar; dengede durmak, giyinmek, yemek yemek ve yıkanmak gibi günlük yapılması gereken iş yapma yeteneklerini geliştirirler. Aynı zamanda felç sonucu olarak vücutta meydana gelen fiziksel engellere rağmen hayata ayak uydurmaya çalışırlar. Bu süreçte felçli hastaların yakınlarına da çok fazla sorumluluk düşmektedir. Sadece yapamadığı işleri yapma konusunda değil aynı zamanda hastaya moral verip, onu motive ederek onlara en büyük desteği sağlamış olurlar. Felçli bireyler genellikle hafızalarını kaybetmezler. Onları yetersiz görüp her işlerinde yardımcı olmak yerine günlük işlerini yapmaları konusunda onları cesaretlendirmek tedavi sürecinin en önemli kısımlarından birini oluşturmaktadır.

Kanamadan dolayı felç geçiren bir kişinin ameliyat olması da gerekebilir. Ameliyat, yırtılmış damarı onarmak ve beyinde biriken fazla kanı almak amacıyla yapılır.

Felç için yapılan ameliyatlar zaman içerisinde gelişmiştir. Yakın zamanda bu konuyla ilgili yapılan çalışmalar, modern ameliyat tekniklerinin, felçten ölme veya ameliyat sonrasında tam zamanlı bakıma muhtaç olma riskini azalttığını gösterir.

Felçten Korunma Yolları

  • 40 yaş üzeri kişiler için yıllık kontrollerin yapılması son derece önemlidir. Bu sayede eğer yüksek tansiyon gibi bir sorun varsa bunun tedavisi için bir adım atılmış olur.
  • Tuz tüketimi mümkün olduğunca azaltılmalı, hatta gerekirse hiç kullanılmamalıdır.
  • Beslenme konusuna özellikle dikkat etmek gerekmelidir. Çünkü dengeli beslenme yüksek kolesterolü düşürmek için kullanılan önemli faktörlerden bir tanesidir.
  • Çok yağlı olmayan gıdalar ve sindirim zorluğu çekilmiyorsa yüksek lifli gıdalar tüketmeye özen göstermek gerekmektedir.
  • Aşırı miktarda alkol kullanmak kan basıncını etkileyen bir faktördür. Bu durumda kullanılan alkol miktarı sınırlandırılmalı veya hiç alkol tüketilmemelidir.
  • Uzun yıllar sigara kullanan inşalar sigarayı bıraktıklarında felç kalma riskini azaltmış olurlar. Bu yüzden sigarayı da en kısa sürede bırakmanız gerekmektedir.
  • Her gün düzenli olarak yapılan yürüyüşler ve egzersizler sayesinde vücuda zararlı olan toksinler atılmış olur ve kan dolaşımı düzenli bir hal alır.
  • Yapılan egzersizler ve dengeli beslenme sayesinde ise felce neden olan risk faktörlerinin bir kısmı ortadan kalkmış olur. Aynı zamanda da ideal kilo oranına yaklaşılmış olur.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here