Ana sayfa Genel Sağlık Anne ve Çocuk Sağlığı Gebelikte Yüksek Tansiyon Tehlikeli mi? Riskleri Neler?

Gebelikte Yüksek Tansiyon Tehlikeli mi? Riskleri Neler?

16
0
PAYLAŞ

Hamile kadınların kan basıncı seviyeleri sürekli olarak takip altında tutulmalıdır, bu sebeple bol bol dinlenmeleri tavsiye edilir. Yüksek tansiyon probleminin söz konusu olması, hamileliğin kesin olarak tehlikeli geçeceği anlamına gelmez. Ancak bu durumun yakın takibi şarttır, çünkü riskli komplikasyonların meydana gelmesi mümkündür.

Günümüzde yüksek tansiyonun çok yaygın olma nedenlerinden biri de geç gebeliktir. Hamilelik süresi boyunca yüksek tansiyondan mustarip olanların süreci bilinçli ve özenli bir şekilde yönetmeleri elzemdir. Zira bu durumun gebelik sürecini ve bebeği etkileme ihtimalinin dışında gelecekte ortaya çıkabilecek çeşitli sağlık problemlerinin kaynağı olması ihtimal dahilindedir.

Hamilelik Sırasında Gelişen Yüksek Tansiyon Türleri Nelerdir?

hamilelikte tansiyon takibi

1. Gestasyonel hipertansiyon

Bu tansiyon tipi:

  • Tipik olarak 7. ayda, genellikle gebeliğin başlangıcından 20 veya 24 hafta sonra gelişen yüksek tansiyona gestasyonel hipertansiyon adı verilir.
  • Yapılan tahliller neticesinde idrarda aşırı miktarda protein bulunmazsa organlarda hasar belirtisi olmadığı sonucu ortaya çıkar. Ancak böbrek hasarına neden olması muhtemel idrarda protein kaybı da gözlenebilir.
  • Gestasyonel hipertansiyonu olan hamile kadınlar, bazı durumlarda sonuçta preeklampsi olarak tanımlanan, gebe kadınlar için çok ciddi bir rahatsızlık geçirebilirler.

2. Kronik hipertansiyon

Bu tansiyon tipi:

  • Hamilelik öncesinde zaten mevcut olan veya gebeliğin ilk 20 haftasından önce oluşan yüksek tansiyona kronik hipertansiyon adı verilir.
  • Genellikle  yüksek tansiyonun belirtileri belirgin olmadığı için, ne zaman başladığını bilmek zordur.

3. Üst üste preeklampsi geliştiren kronik hipertansiyon

Hamilelik öncesi kronik hipertansiyonlu kadınlarda, yüksek tansiyon ve idrarda protein artışı ya da hamilelik sırasında diğer tansiyon ile ilişkili komplikasyonlar gelişebilir.

Preeklampsi:

  • 20 haftalık gebeliğin ardından hipertansiyon geliştiğinde ortaya çıkar ve böbrek, karaciğer, kan veya beyin gibi organlara hasar verir.
  • Tedavi edilmeyen preeklampsi gelişimi, nöbetler de dahil olmak üzere anne ve bebek için çok ciddi, hatta ölümcül komplikasyonlara yol açabilir.
  • Uzmanlar artık idrarda protein olmadan da preeklampsinin meydana gelmesinin mümkün olduğunu söylüyorlar.

Hamilelikte Tansiyon Yüksekliği Bebeğe Zarar Verir mi?

1. Plasentaya kan akışının azalması

Kalp her attığında pompalanan kan, uzun bir damar yolunda dolaşabilmek için bir basınç ile itilir. Bu basınç yüksek olduğunda, atardamarlara ve kalbe yüklenme olur.

Yüksek tansiyon adı verilen bu yüklenme sonucunda:

  • Kan akışının azalması, plasentanın yeterince kan alamamasına ve bebeğin daha az oksijen ve besin almasına neden olur. Bu durum da yavaş büyümeye, düşük doğum ağırlığına veya erken doğuma yol açabilir.
  • Prematüre doğum, solunum problemleri, enfeksiyon gibi riskler ile bebek için diğer komplikasyonlar oluşabilir.

2. Plasentanın ayrılması

Preeklampsi:

  • Plasentanın doğumdan önce uterus iç duvarından ayrılmasına neden olabilir. Şiddetli bir ayrılma, annenin ve bebeğin hayatını tehdit eden ağır kanamalar oluşturabilir.

3. Büyüme kısıtlaması

Hipertansiyon:

  • Bebeğin büyümesinin yavaşlamasına veya gerilemesine neden olabilir.

4. Diğer organlara görülen hasarlar

Düzgün kontrol edilmeyen hipertansiyon:

  • Beyin, kalp, akciğerler, böbrekler, karaciğer ve diğer büyük organlarda yaralanmalara neden olabilir. Ciddi durumlarda, hayati tehdit oluşturabilir.

5. Erken doğum

Hamilelik sırasında oluşan yüksek tansiyon:

  • Yaşamı tehdit eden komplikasyonlara neden olabileceğinden bazen bu durumu önlemek için erken doğum gerekebilir.

6. Gelecekte ortaya çıkan muhtemel  kardiyovasküler hastalıklar

Preeklampsinin oluşması:

  • Gelecekte kalp ve kan damarları, yani kardiyovasküler hastalıklar konusunda risk faktörüdür.
  • Gelecekteki kardiyovasküler hastalık riski, preeklampsinin birden fazla kez görülmesi ve hamilelik sırasında tansiyonun yüksek düzeyde seyretmesine nedeniyle prematüre doğum yapılmış ise daha yüksektir.

Hamilelik Sırasında Hipertansiyon Geliştirdiğimi Nasıl Anlarım?

hamilelikte yüksek tansiyon belirtisi

Tansiyonu takip etmek, doğum öncesi izleme sürecinin önemli bir parçasıdır. Kronik hipertansiyonu olanların doktorları tarafından tansiyon ölçümleri için çeşitli kategoriler dikkate alınacaktır. Açıkçası hipertansiyon gelişimini anlamanın tek gerçek yolu, sürekli olarak tansiyonu ölçümü yaptırmaktır. Bununla birlikte görülen bazı belirtilerin hamilelik süreciyle ilişkilendirilip tansiyonun probleminin fark edilememesi mümkündür.

Gebelikte Tansiyon Yükselmesi Belirtileri Nelerdir?

  • Özellikle uç uzuvlarda şişme
  • Yapılan idrar testinde görülecek yüksek protein
  • Vücut sıvısında önemli bir artıştan kaynaklanan hızlı kilo alımı
  • Karın ağrısı
  • Şiddetli baş ağrısı
  • Reflekslerde değişim
  • İdrarda azalma veya idrara çıkmama
  • Baş dönmesi
  • Aşırı kusma ve mide bulantısı
  • Görme bozuklukları

Hamilelikte Yüksek Tansiyon Kaçtır?

  • Yüksek tansiyon: Yüksek kan basıncı, 120-129 mmHg sistolik ve 80 mmHg’nin altında bir diyastolik basınç arasında değişir. Yüksek tansiyon, kan basıncının kontrol altına alınarak gerekli adımların atılmaması halinde kötüleşir.
  • Evre 1 hipertansiyonu: 130-139 mmHg sistolik veya 80-89 mmHg arasında değişen bir diyastolik basınç arasında değişen bir hipertansiyon türüdür.
  • Evre 2 hipertansiyonu: Daha ciddi bir hipertansiyon türüdür. 140 mmHg veya daha yüksek bir sistolik basınç veya 90 mmHg veya daha yüksek bir diyastolik basınç değerleri söz konusu olur.
  • Gebeliğin 20. haftasından sonra, 140/90 mmHG’yi aşan kan basıncı: 2 veya daha fazla defa, en az 4 saat arayla başka organ hasarları olmaksızın görüldüğünde istatiksel hipertansiyon olarak kabul edilir.

Hamilelikte Tansiyon Kaç olursa Tehlikeli?

Yukarıdaki değerler ışığında, anne adayının fizyolojisi ve günlük hayatı göz önüne alınarak düşünüldüğünde, en küçük yüksek tansiyon hareketi hem anne adayını hem de bebeğini olumsuz etkileyebilir.

Bu nedenle hamilelik süresi boyunca:

  • Doktorun uygun gördüğü diyet programına uyulmalı,
  • Egzersiz alışkanlıkları edinilmeli,
  • İlaç kullanımı konusunda doktor yönlendirmelerinin dışına çıkılmamalı ve
  • Düzenli olarak tansiyon ölçümü yapılarak değerler kontrol altında tutulmalıdır.

Uzmanlara göre:

  • Hamilelik döneminde büyük tansiyon değerinin 14, küçük tansiyon değerinin ise 9’un üzerinde olması sakıncalıdır.
  • Normal tansiyon değeri her kadın için farklı olabilir ancak ideal değer 12-8 olarak kabul edilir.

Preeklampsi Geliştirip Geliştirmediğimi Nasıl Anlarım?

preeklampsi ve ödem

  • İdrarda aşırı protein veya böbrek problemlerinin ek göstergeleri var ise,
  • Şiddetli baş ağrıları yaşanıyorsa,
  • Geçici görme kaybı, bulanık görme veya ışık duyarlılığı dahil olmak üzere göz sorunları söz konusu ise, 
  • Genellikle sağ tarafta kaburgaların altında, üst karın bölgesinde ağrı hissediliyorsa,
  • Mide bulantısı veya kusma oluyorsa,
  • Kandaki trombosit seviyesi azalmışsa,
  • Karaciğer fonksiyonlarında bozukluk meydana gelmişse,
  • Akciğerde sıvı birikmesi nedeniyle nefes darlığı varsa,
  • Özellikle yüz bölgesinde ve ellerde kilo ve ödem oluşuyorsa preeklampsiden şüphelenmek için yeterli sebep var demektir.

Ancak bu durumlar birçok normal gebelikte de ortaya çıkabilir, bu nedenle özellikle kilo alımı ve şişme güvenilir preeklampsi belirtileri olarak kabul edilmez.

Hamilelikte Tansiyon Nasıl Düşürülür?

  • Fiziksel aktivitelerin artırılması, özellikle yürümek ve yüzmek gibi eylemler vasıtasıyla vücudun sürekli olarak aktif tutulması tansiyonun dengelenmesine fayda sağlar.
  • Dengeli bir diyet yapmak ve tuz alımınızı en alt seviyede tutmak kan basıncını düşürmeye yardımcı olur. 
  • Düzenli olarak kalsiyum ve demir tabletlerinin kullanımını tansiyon seviyesini dengeler.
  • Magnezyum, folik asit ve balık yağları gibi besin takviyeleri yüksek tansiyon probleminin önlenmesine yardımcı olur.

Hamilelik Sırasında Tansiyon İlaçları Almak Güvenli midir?

hamilelikte ilaç kullanımı

Bazı tansiyon ilaçları gebelik sırasında güvenli olarak kabul edilir, ancak anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitörleri, anjiyotensin II reseptör blokerleri ve renin inhibitörleri kullanımı genellikle engellenir. Buna rağmen tedavi önemlidir. Yüksek tansiyon kalp krizi, felç ve diğer majör komplikasyonlara hazırlık evresidir ve bu durum bebek için de tehlikeli olabilir.

Hamilelik sırasında:

  • Kan basıncını kontrol etmek için ilaca ihtiyacı olan anne adaylarına, doktorları tarafından en uygun dozda, en güvenli ilaçlar reçete edilecektir.
  • İlaçlar tam olarak doktorun direktifleri doğrultusunda alınmalı, dozaj konusunda doktor bilgisi dışında hareket edilmemelidir.

Hamileliğe Hazırlanmak İçin Ne Yapmalıyım?

Yüksek tansiyon hastaları:

  • Hamilelik sürecini yönetecek doktorlarıyla bir ön teşhis için görüşme gerçekleştirmelidir.
  • Bununla birlikte uzman bir kardiyolog görüşü doğrultusunda, hamilelik öncesi ve hamilelik süreci doğru bir şekilde yönetilmeli, gerekli tedaviler uygulanmalıdır.

Doğum Öncesi Kontroller Sırasında Neler Beklenir?

Hamilelik süresince:

  • Çok sık doktor ziyareti yapılır. Her doktor ziyaretinde kilo ve tansiyon kontrol edilir ve sık sık kan ve idrar testleri yapılması gerekebilir.
  • Doktor, bebeğin sağlık durumunu yakından takip edecektir. Bebeğin gelişimini izlemek için sıklıkla ultrason, sağlığını değerlendirmek için fetal kalp hızı izleme cihazları kullanılabilir.
  • Ayrıca anne adayından bebeğin günlük hareketlerini izleyip raporlaması istenebilir.

Komplikasyon Riskini Azaltmak İçin Ne Yapabilirim?

Komplikasyon riskini azaltmak için:

  • Doğum öncesi randevular aksatılmamalı, hamilelik boyunca düzenli olarak doktor ziyaretleri gerçekleştirilmelidir.
  • Tansiyon ilaçları reçete edilen şekilde alınmalıdır.
  • Fiziksel aktivite konusunda doktor tavsiyesine göre hareket edilmelidir.
  • Sağlıklı bir diyet uygulanmalı, ihtiyaç halinde bir beslenme uzmanıyla görüşme gerçekleştirilmelidir.
  • Reçetesiz ilaç kullanımından uzak durulmalı, alkol, uyuşturucu, sigara gibi zararlı maddelerin kullanımından kaçınılmalıdır.

Araştırmacılar, preeklampsiyi önlemenin yollarını araştırmaya devam ediyorlar, ama şimdiye kadar net bir strateji ortaya çıkmış değil. Hamilelik öncesinde hipertansif bir bozukluğa hastaların, ilk trimesterden başlayarak günlük olarak düşük doz aspirin (81 miligram) kullanmalarına karar verilebilir.

Doğum Nasıl Olacak?

Doktor tarafından komplikasyonları önlemek için doğum tarihinden önce sezaryen önerilebilir.

Doğum zamanlaması:

  • Kan basıncının ne kadar iyi kontrol edildiğine, son evre organ hasarının söz konusu olup olmamasına, bebeğin hipertansiyon nedeniyle büyüme kısıtlaması gibi komplikasyonlara sahip olup olmamasına bağlıdır.

Şiddetli özelliklere sahip preeklampsi de varsa, nöbetlerin önlenmesine yardımcı olmak için doğum sırasında ilaç kullanımına ihtiyaç duyulabilir.

Bebeğimi Emzirebilecek miyim?

emzirme

Yüksek tansiyonu olan çoğu kadın için, ilaç kullananlarda bile emzirme teşvik edilir. Doğumdan önce doktorla gerekli ilaç ayarlamalarının konuşulması gerekir. Bazen mevcut ilaçların dönemsel olarak değiştirilip, alternatif tansiyon ilaçların kullanımının tavsiye edilmesi söz konusu olabilir.

Faydalandığımız Kaynaklar:

Kaynak1

Kaynak2

Kaynak3

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here