Ana sayfa Zararları Glutenin Zararları

Glutenin Zararları

66
0
PAYLAŞ

Kökleri Latinceye uzanan ‘gluten’ kelimesi, yapıştırıcı anlamına gelen ‘glue’ kelimesinden türetilmiştir. Bitkisel kaynaklı olan glutein, prolamins ve glutelins isimli iki farklı proteinin birleşmesiyle oluşmuştur. Yıllar boyunca öğünlerimize girişi ise yulaf, buğday, arpa gibi tahıllarla olmuştur. Ancak son yıllarda gıda sektöründeki büyük patlama gluteni daha birçok farklı yerden sofralarımıza getirmiştir. Bunlara örnek olarak, yapıştırıcı ve nem tutucu özelliğinden dolayı biralarda, dondurmalarda, ketçapta kullanılıyor. Ayrıca kuru yemişlerde ve diğer çerezlerde aroma arttırıcı olarak kullanılıyor.

Yıllardır sofralarımızda olan gluten son zamanlarda çok fazla gündemde yer alıyor. Birçok insan gluten diyeti yaparak daha sağlıklı yaşadıklarını iddia ediyor. Diyetin birçok yerinde göze çarpan gluten gerçekte nelere yol açıyor? Glutenin zararlarını tüm detaylarıyla yazımızda bulabilirsiniz.

Glutenin Zararları Nelerdir?

1. Çölyak Hastalarında Rahatsızlıklara Yol Açabilir

Çölyak hastalığı, ince bağırsağın glutene karşı olan yüksek dereceli hassasiyetidir. Alerji olarak da nitelendirilir. İnce bağırsaklar, tüm besin türleri için bir son durak niteliğindedir. Birçok aşamadan geçen besinler en son burada yapı taşlarına ayrılıp kana karışırlar. Yapı taşlarının emilimini arttırmak adına ince bağırsağın yüzeyi ‘villus’ ismi verilen mikroskopik girinti çıkıntılardan oluşur. Bu hastalığa sahip olan insanlarda villuslar gluten varlığına tepki gösterir ve gluten alımı devam ettikçe boyutları küçülüp deforme olmaya başlarlar.

Villusların eksikliğinde bağırsağın yüzey alanı azalır. Bunun sonucunda hasta ne kadar yemek yese de beslenme yetersizliği oluşur. Bu yüzden arpa, çavdar, yulaf ya da paketli gluten içeren ürünler hastalar için ciddi tehlikeler içerir. Ayrıca çölyak hastalığı uzun vadede bağırsak çeperinin zedelenmesine ve iltihaplanmasına bunun yanı sıra kansere sebep olabilir. Bu da vücudun kendi hücrelerini düşman olarak görerek kendi kendine zarar vermesine neden olabilir.

Çölyak hastalığına sahip olmayan insanlar da tehlike altında bulunabilir. Glutenin, gluten hassasiyeti olmayan insanlarda bile kusma, ağrı ve yanma gibi semptomları oluşturabildiği klinik çalışmalarla kanıtlanmış durumda.

2. Bağırsak Florasına Zarar Verebilir

İnsan bağırsağı daha birçok organda olduğu gibi vücuda dost ve düşman birçok bakteri bulundurur. Bu bakterilerin yararlı olanlarının vücudumuza faydaları saymakla bitmez. Bağışıklık sistemini düzenlemek, bağırsak geçirgenliğini ayarlamak, K12 gibi vitaminlerin emilimine yardımcı olmak ya da beyne gönderilen açlık tokluk sinirlerini ayarlamak gibi örnekler sayılabilir. Yapılan son araştırmalar glutenin bu bakteri florasına zarar verdiğini ve aslında bu ikilinin birbirine düşman olduğunu gösteriyor. Fazla miktarlarda alınan gluten bakterilerin bağırsak çeperine tutunmasını engeller. Bu yüzden bu yararlı bakterilerin ölmesine ya da işlevlerini kaybetmesine yol açar.

3. Beyin Bozukluklarına Yol Açabilir

Her ne kadar gluten denince akla öncelikle bağırsaklar gelse de glutenin dolaylı olarak birçok organa zarar verdiği gerçeği gözden kaçmıyor. Bitkinlik ve bilinç bulanıklığı gluten hassaslığı olan ya da olmayan insanlarda görülebiliyor. Ayrıca beyin çok kritik iki soruna da yol açabiliyor. Bağırsaktaki emilim problemleri ve vücudun kendi hücrelerini yok etmeye başlaması insanların bunama ve Alzheimer’a yakalanma risklerini ciddi ölçüde arttırıyor. Vücudun kendi hücrelerine saldırması durumunun depresyona yol açabileceği de bilinen gerçekler arasında.

Glutenin beyinde yol açabileceği sıkıntılardan bahsederken şu da unutulmamalı ki bu rahatsızlıkların tek sorumlusu gluten değildir. Ancak glutenin bu sonuca yol açabilecek etkenlerden biri olduğu unutulmamalıdır.

Bunların yanı sıra gluten diyetinin birçok psikolojik rahatsızlıkta gelişme kaydedilmesini sağladığı da bilimsel çalışmalar arasında. Bu çalışmalara göre otizm, şizofreni ve epilepsi hastalarına gluten diyeti uygulandığında semptomlarda iyileşmeler olduğu gözlenmiştir.

4. Cilt Rahatsızlıklarına Yol Açabilir

Bütün bu problemlerin yanında glutenin ciltle ilgili rahatsızlıklara da yol açabildiği gözlenmiştir. Glutenin yol açtığı en bilinen rahatsızlık ‘Dermatitis Herpetiformis’ hastalığıdır. Ciltte kırmızı renkte, sulu, kaşıntılı yaralara sebep olur. Bu hastalık yine gluten toleransı ile alakalıdır. Gluten derinin altında bulunan antikorları tetikleyerek vücudun kendi hücrelerine saldırmasına ve zarar vermesine yol açar. Ciddi derecede kaşıntı yaratan bu yaralar genelde vücutta dirsekte, kalçada, sırtta, omuzda görülür. Kronik bir rahatsızlık olan bu hastalık ancak gluten alımının %100 durması ile tedavi edilebilir. Gluten alımı tamamen durduktan sonra vücut 1-2 yıl içerinde deri altında biriken antikorları tamamen temizler.

5. Bağımlılığa Yol Açabilir

Türk insanının ekmeği ve hamur işini ne kadar çok sevdiği yadsınamaz bir gerçek. Uzun yıllardır hem doyuruculuğu hem de lezzeti dolayısıyla sofralarımızda yerini alıyor. Gluten de bu gıdaların içerisinde bolca bulunan bir madde. Bazı bilim adamları glutenin insanlarda bağımlılık yapabileceğini iddia ediyor. Her ne kadar henüz bu konuda akademik bir yazı yayınlanmamış ya da ispat niteliğinde bir deney ya da çalışma yapılmamış olsa da özellikle buğdayda bulunan glutenin bağımlılığa yol açabileceği konuşuluyor.

Bu iddianın arkasında yatan sebep ise glutenin kimyasal olarak parçalanması ile ortaya çıkan proteinler. Bu proteinler kana ince bağırsak tarafından hızlıca emilip beyne ulaşıyor ve bağımlılık hissi yaratıyor.

Bir diğer göz ününde bulundurulması gereken nokta ise yapılan araştırmalarda insanlarda en çok bağımlılık hissi yaratan ürünler arasında buğday ürünleri ikinci sırada bulunuyor. Birincilik ise şekerde.

Gluten Nasıl Tüketilmeli?

Gluten; buğday, arpa, yulaf gibi hayatımızda çok kritik yerlere sahip olan gıdaların içerisinde bulunan bir madde. Birçok açıdan da zararlı. Çölyak hastaları için gluten adeta bir zehir. Yapacakları gluten diyeti hayatlarından gluteni tamamen çıkarmalarını içeriyor. Ancak normal sağlıklı insanlar açısından bakıldığında da masum değil. Bu yüzden glutenin tüketimi özellikle çocuklarda yoğun bir gözlem gerektiriyor. Gelişmiş ülkelerden Amerika’ya bakıldığında 2013 verileri vatandaşların 3’te 1’inin gluten kullanımı konusunda dikkatli olduğunu ortaya çıkıyor. Bu koşullar ve bilgiler kullanıldığında herkesin bu noktada dikkatli olması ve diğer bütün gıdalar gibi özenli tüketmesi gerekiyor.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here