Ana sayfa Hastalıklar Guatr Hastalığı

Guatr Hastalığı

222
0
PAYLAŞ

Tiroit bezinin iltihabına bağlı olarak meydana gelen birtakım rahatsızlıklar ve aşırı büyümeler olmaktadır. Her hastalıkta erken teşhis çok önemli olduğu gibi guatr hastalığında da erken teşhis çok önemlidir. Daha sonraki aşamalarda tedavi amaçlı olarak cerrahi bir müdahale gerekli bir hale gelebilir. Guatr hastalığında tiroit bezinin çok fazla ve aynı zamanda çok hızlı çalışarak hormon üretimini düzensiz bir şekilde gerçekleştirmektedir. Guatr hastalığını teşhis edebilmek için doktorun fiziksel muayene sırasında, parmak uçlarıyla boyun kısmının kontrolünü gerçekleştirir. Bu muayene sırasında şiş bir halde olan tiroit bezleri tespit edilebilir. Guatr hastalığının elle hissedilmemesi durumunda guatr ve tiroit hormonu üretiminin hangi seviyede olduğunu belirlemek için kan testinin yapılması gerekir. tiroit bezinde meydana gelen şişlik ve çevresinde kanserli bir tümör olup, olmadığının belirlenebilmesi için tiroit taraması ve tiroidin ultrason filmi kullanılır. Kullanılan bu film ve taramada nodüller yer alıyorsa, bu nodüllerden örnek alınır ve laboratuvar ortamında incelenir. Tiroit kanseri olup olmadığının kontrolü sağlanır.

Tiroit bezinin fazla çalışması sonucunda iştah artmasına rağmen hala aşırı bir kilo kaybı, sık sık idrar yapma, seyrek bir şekilde adet görme, aşırı sinirlenme, gözlerde büyüme, aşırı terleme, nabzın yükselmesi gibi durumlar meydana gelebilir ancak birçoğu sadece uyarı amaçlı olarak ortaya çıkar. Tiroit bezinin fazla çalışmaması kendini çok çabuk bir şekilde belli eder ancak bu bezin az çalışması çok riskli bir durumdur, hatta kansere bile yok açabilir. Tiroit bezinin az çalışmasında ise, ses kısılmaları, düzensiz ve çok fazla adet görme, kabızlık, soğuğa karlı direnç kaybı durumu, güçsüzlük ve kilo alma gibi durumlar meydana gelir.

Guatr Hastalığı Neden Olur?

Guatr hastalığının bazı çeşitleri bulunur. Bu türler şöyledir:

Basit Guatr (Endemik): Bu hastalık herhangi bir nedene bağlı olmadan ya da tiroit bezinin yeterli bir oranda tiroit hormonunu üretememesi nedeniyle meydana gelir. Tiroit bezinin insan vücudunun ihtiyaç duyduğu hormonu üretebilmesi için daha fazla büyümeye başlar. Basit guatr hastalığının bir diğer adı endemik guatr olan kadınlarda, kırk yaşının üzerindeki kadın ve erkeklerde, ailesinin herhangi bir ferdinde daha çok meydana gelme ihtimali bulunur. Bazı ilaçların, yani lityum ya da aminoglutethimide gibi ilaçların, uzun bir süre kullanılması da guatr hastalığına neden olmaktadır.

Toksik Nodüler Guatr: Bu guatr hastalığı türünde, tiroit bezinin büyümesi sonucunda yuvarlak nodüller meydana gelir. Bu nodüller olması gerekenden çok daha fazla tiroit hormonunun üretilmesine neden olur.

Guatr hastalığının meydana gelmesi için birtakım sebepler bulunur. Bu sebepler ise, insanların iyot bakımından yetersiz beslenmesi sonucunda meydana gelir. Guatr hastalığının yeterli miktarda iyot bulunmayan ülkelerde çok daha sık bir şekilde görülmektedir. Bazı ülkelerde iyot oranının eksik olması guatr hastalığının en büyük sebebidir. Deniz ve toprakta bulunan, tüketilen deniz ürünler, sebze, süt ürünleriyle alınan iyot eksikliğinde tiroit bezinin hormon üretimini belirli bir oranda azalır. Guatr hastalığı daha çok kırk yaşını aşmış olan insanlarda daha sık görülür. Kadınlarda guatr hastalığının görülme sıklığı erkeklere göre çok daha fazladır. İnsan vücudunun koruyucu bir kalkanı olan bağışıklık sistemi zayıf olanlar ya da sorun yaşayanlarda guatr hastalığına yakalanma riski daha fazladır. Anne adaylarının hamilelik sürecinde guatr hastalığının meydana gelmesi çok daha fazla bir orandadır. Aynı şekilde menopoz döneminde de bu risk devam eder. Düzenli kullanılması gereken bazı ilaçlar guatr hastalığı riskini belirli bir oranda arttırır. Risk oluşturabilecek bu ilaçlar, lityum, antiretrovirals, immünsüpresifler, amiodaron ve kalp ilacı gibidir. Boyun ve göğüs bölgesinin radyasyona maruz kalması durumunda guatr hastalığı çok daha sık görülür. Tiroit bezinin çok fazla aktif olması durumunda genişlemesi guatr hastalığının meydana gelmesinde önemli bir sebep olmaktadır. İnsan vücudunun ihtiyaç duyduğu tiroit hormonu, yeterli bir oranda üretemiyorsa, tiroit bezinin ihtiyacına daha çok cevap verebilmek için ebat olarak büyüyebilir. Sigara kullanan ve aynı zamanda iyot yetersizliğine sahip olan kişilerde guatr hastalığı çok daha sık bir şekilde görülür. Bazı parazit ve bakteriler de guatr hastalığının meydana gelmesinde çok etkili olmaktadır. yer fıstığı, soya fasulyesi, tofu ve ıspanak gibi bazı besin maddeleri, bazı kişilerde guatr hastalığını oluşum riskini arttırmaktadır.

Guatr Hastalığının Belirtileri

Guatr hastalığının meydana gelmesindeki en önemli sebep tiroit bezinin büyümesi durumudur. Guatr hastalığına sahip olan bir kişinin, tiroit hormonu değerleri normal olabileceği gibi, ihtiyaçtan dolayı yüksek, yani hipertiroidzm ya da az oranda tiroit, hipotroidizm hormonu üretebilir. İnsan vücudunda yer alan boynun alt kısmında bulunan, kelebek şeklinde olan tiroit bezi normalden çok daha fazla büyürse o kişide guatr hastalığının olduğu anlamına gelir. Guatr hastalığı gene olarak ağrılı bir hastalık değildir. Aşırı büyük boyuta sahip olan tiroit bezi, yutkunmayı güç hale getirir ve aynı zamanda öksürüğe de neden olur. Bazı insanlarda ise guatr hastalığı günlük hayatı çok büyük bir oranda etkilemez ve tiroit bezindeki şiş olma durumu dışarıdan bakıldığı zaman fark edilmesi mümkün değildir. Çünkü çok belirgin bir şişlik oluşmaz.

Guatr hastalığında tiroit bezinin çok fazla büyümesi durumunda, boyunda yer alan şişlik belirgin bir şekilde guatr olduğunun göstergesidir. Guatr hastalığına sahip olan bazı bireylerde meydana gelen belirtiler sadece baş ağrısı ya da nedensiz bir kaşıntı olabilir. Hatta bazı guatr hastalarında herhangi bir belirti ortaya çıkmaz, doktora gidildiği zaman fark edilebilir. Guatr hastalığının en sık görülen belirtisi ise tiroit bezinin normalden daha çok şişmesidir. Tiroit bezinin büyümesi nedeniyle, boyun kısmında aniden şişlik meydana gelir. Bu şişlikler cilt yüzeyinde belirgin bir şekildedir, tıraş olurken ya da makyaj yaparken fark edilebilir. Boyunda meydana gelen şişliğin ebatları, küçük bir şişlik ya da boynun altı bölgesinin tamamının şişmesi gibi de olabilir.

Guatr hastalığının çok nadir durumlarda ise aşırı derecede şişen tiroit bezi, soluk borusuna belirli bir oranda baskı yapması soncunda, hastanın nefes alıp, vermesini güç hale getirir. Aynı baskı sonucunda ise öksürük, hırıltılı nefes alıp, verme ya da yutkunma zorluğu meydana gelir. Fakat bu belirtilerin meydana gelmesinden önce boynunuzda oluşan şişliği fark ederek bir doktora gitmeniz daha doğru bir tercih olacaktır. Tiroit bezinin tehlikeli durumlara yok açmaması için gereken müdahale doktor tarafından yapılır. Guatr hastalığı sebebiyle çok fazla şişen tiroit bezi boyun bölgesinde yer alan damarlara baskı yapabilir ve böylece kan akışı da azalabilir. Bu durumda oksijen azlığında baş dönmesi meydana gelebilir. Guatr hastalığında meydana gelen diğer belirtiler ise kalp çarpıntısı, gözlerin şişmesi, titreme, ishal, mide bulantısı, kusma ve aynı zamanda terleme gibidir.

Guatr Hastalığının Tedavisi

Guatr hastalığı tedavisinde, tiroit bezinin büyüklüğüne ve aynı zamanda tiroit hormonu seviyesine göre, farklı tedavi yöntemleri uygulanmaktadır. Tiroit bezinin hormon tedavisi ile küçülmesi için bazı ilaçların kullanılması gerekir. Eğer guatr hastalığı iyot eksikliğinden dolayı meydana gelmişse, hastaya iyot ve potasyum takviyesi yapılır. Tiroit bezinin küçültmesine yardımcı olacak radyoaktif iyot tedavisi de kullanılabilinir. Radyoaktif iyot tedavisi yönteminde, tiroit bezinin aşırı hormon ürettiği durumlarda daha çok tercih edilir. İlaçlarla küçülme ihtimali olmayan tiroit bezinin ilerleyen evrelerinde tiroidektomi adı verilen ameliyatla tedavisi sağlanır.

Guatr hastalığında uygulanan tedavi yöntemleri doktor ve hastaya bağlı olarak çeşitli şekillerde yapılabilir. Bu tedavi yöntemleri, ilaç tedavisi, cerrahi müdahale ve radyoaktif tedavi gibidir. Tedavi yöntemleri guatr hastalığının bulunma evresine bağlı olarak doktor tarafından belirlenir. Eğer guatr hastalığının teşhisinde geç kalınmış olursa, hastalık çok ilerlediği için cerrahi bir müdahaleye ihtiyaç duyulur. Boyunda cilt pililerine paralel olan bir bölgeden üç ya da dört cm kadar bir kesi yapılır. Bu cerrahi müdahale tedavi yöntemi acı veren bir uygulama değildir. Ameliyat sonrasında ise boyunda olan iz, estetik ameliyatla düzeltilebilir. Ameliyat sonrasında ise ses kısıklığı ve aynı zamanda yutkunma sorunu meydana gelebilir ancak bu durum birkaç gün içerisinde tamamen yok olacaktır.

Guatr hastalığının oluşmasını engellemek ya da ilerlemesini durdurmak için bazı önlemler alabilirsiniz. Mesela hangi yaş aralığında bulunuyorsanız, o yaşa ait iyot tüketimini gerçekleştirebilirsiniz. Yaşa göre ne kadar iyot tüketmeniz gerektiği ise şöyledir:

  • 14-18 Yaş Arası: 150 mcg
  • 18 Yaş Üzeri: 150 mcg
  • Hamilelik Dönemi: 220 mcg
  • Emzirme Dönemi: 290 mcg

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here